Άνοιγμα κυρίου μενού

Όθων Δ΄ της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας

Αυτοκράτορας της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας

Ο Όθων Δ΄ της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας (Otto IV. von Braunschweig, 1175 - 19 Μαΐου 1218) μέλος του Οίκου των Γουέλφων ήταν διεκδικητής Βασιλείς της Γερμανίας (1198 - 1208) και Αυτοκράτορας της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας (1209 - 1215). Ο Όθων Δ΄ ήταν ο μοναδικός Γερμανός βασιλιάς που προκάλεσε την οργή του πάπα Ιννοκέντιου Γ΄ και αφορίστηκε (1210). Ο Όθων Δ΄ ήταν τρίτος γιος του δούκα της Βαυαρίας και της Σαξονίας Ερρίκου του Λέοντα και της Ματθίλδης της Αγγλίας.[1] Η ακριβής ημερομηνία που γεννήθηκε δεν είναι γνωστή, μεγάλωσε στην αυλή του παππού του από μητέρα Ερρίκου Β΄ της Αγγλίας, εκεί έμαθε τέλεια Γαλλικά και Γερμανικά.[2][3]

Όθων Δ΄
Περίοδος1209 - 1215
Στέψη21 Οκτωβρίου 1209
Ρώμη, Ιταλία
ΠροκάτοχοςΕρρίκος ΣΤ΄ της Γερμανίας
ΔιάδοχοςΦρειδερίκος Β΄ Χοενστάουφεν
Βασιλιάς των Ρωμαίων
Περίοδος1198 - 1209
Στέψη12 Ιουλίου 1198
Άαχεν, Γερμανία
ΠροκάτοχοςΕρρίκος ΣΤ΄ της Γερμανίας
ΔιάδοχοςΦρειδερίκος Β΄ Χοενστάουφεν
Περίοδος1208 - 1212
ΠροκάτοχοςΕρρίκος ΣΤ΄ της Γερμανίας
ΔιάδοχοςΕρρίκος Ζ΄ του Λουξεμβούργου
Βασιλιάς της Βουργουνδίας
Περίοδος1208 - 1215
ΠροκάτοχοςΦίλιππος της Σουηβίας
ΔιάδοχοςΦρειδερίκος Β΄ Χοενστάουφεν
Γέννηση1175
Μπράουνσβαϊγκ, Γερμανία
Θάνατος19 Μαΐου 1218 (43 ετών)
Χάρτσμπουργκ, Γερμανία
Τόπος ταφήςΜπράουνσβαϊγκ, Γερμανία
ΣύζυγοςΒεατρίκη της Σουαβίας
Μαρία της Βραβάντης
ΟίκοςΟίκος των Γουέλφων
ΠατέραςΕρρίκος ο Λέων
ΜητέραΜατθίλδη της Αγγλίας
Commons page Σχετικά πολυμέσα
δεδομένα (π  σ  ε )

Πρώτα χρόνιαΕπεξεργασία

 
Ο Όθων σε φανταστική απεικόνιση του 19ου αιώνα.

Ο θείος του Ριχάρδος ο Λεοντόκαρδος όταν επέστρεψε από την Γ΄ Σταυροφορία τον υιοθέτησε και τον διόρισε κόμη της Υόρκης. Η νομιμότητα του διορισμού αμφισβητήθηκε από τους κατοίκους του Γιορκσάιρ που εμπόδισαν τον Όθων να μετέβη στην κομητεία.[4] Επισκέφτηκε το Γιορκσάιρ (1191) και συνέχισε να διεκδικεί τα έσοδα της κομητείας ακόμα και όταν έγινε βασιλιάς της Γερμανίας αλλά δεν τα εξασφάλισε ποτέ.[5] Δεν μπόρεσε επίσης να πάρει ούτε τα 25.000 ασημένια μάρκα που του άφησε ο Ριχάρδος στην διαθήκη του (1199).[6]

Ο Ριχάρδος ο Λεοντόκαρδος ξεκίνησε διαπραγματεύσεις για να παντρέψει τον ανεψιό του με την Μαργαρίτα του Κεντ κόρη και διάδοχο του Βασιλιά της Σκωτίας Γουλιέλμου του Λέοντα.[7][8][9] Η Μαργαρίτα πήρε προίκα το Λοθιάν, ο Ριχάρδος ανέλαβε υπό την προστασία του τις κομητείες του Νορθάμπερλαντ και του Καρλάιλ, μετά την ενηλικίωση του Όθωνα θα ενσωματώνονταν στην Σκωτία.

Οι διαπραγματεύσεις σταμάτησαν τον Αύγουστο του 1198 όταν ο Γουλιέλμος ο Λέων γέννησε γιο και τα σχέδια για την διαδοχή του Όθωνα ακυρώθηκαν. Μετά την αποτυχία να εξασφαλίσει την Σκωτσέζικη διαδοχή στον ανεψιό του ο Ριχάρδος ο Λεοντόκαρδος σαν Δούκας της Ακουιτανίας έδωσε στον Όθων την Κομητεία του Πουατιέ.[10] Υπάρχουν διαφωνίες σχετικά με το εάν ο Όθων δέχτηκε το Πουατιέ σαν αντάλλαγμα στην αδυναμία του να κυριαρχήσει στην Υόρκη ή αν ο Ριχάρδος το πρόσθεσε σαν επιπλέον δώρο.[11] Ο Όθων βρισκόταν στο Πουατιέ από τον Σεπτέμβριο του 1196 έως τα μέσα του 1197, στην συνέχεια ενώθηκε με τον θείο του Ριχάρδο που διόρισε επισκόπους στις κενές επισκοπές του Πουατιέ, του Λιμόζ και του Περιγκέ. Συμμετείχε στο πλευρό του Ριχάρδου του Λεοντόκαρδου στον πόλεμο που είχε ξεσπάσει με τον Βασιλιά της Γαλλίας Φίλιππο Αύγουστο, τον Οκτώβριο επέστρεψε στο Πουατιέ. Ο Γερμανός ιστορικός Τζεν Αχλέρ σε αναφορά σχετικά με την ζωή του Όθων πριν το 1198 γράφει ότι ίσως είναι ο πρώτος αλλοδαπός βασιλιάς της Γερμανίας.[12]

Διεκδικητής βασιλιάς της ΓερμανίαςΕπεξεργασία

 
Ο Όθων Δ΄ της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας και η δεύτερη σύζυγος του Μαρία της Βραβάντης - Ανδριάντες στο Μπράουνσβαϊγκ (1455).

Όταν πέθανε ο Ερρίκος ΣΤ΄ της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας η πλειοψηφία των πριγκίπων του νότου εξέλεξε νέο βασιλιά της Γερμανίας τον μικρότερο αδελφό του Φίλιππο, ο Φίλιππος της Σουηβίας δωροδόκησε τους ευγενείς με πολλές υποσχέσεις και τίτλους.[13] Οι αντίπαλοι πρίγκιπες με τον Οίκο των Χοενστάουφεν συμμάχησαν με τον Ριχάρδο και αποφάσισαν να εκλέξουν έναν νέο βασιλιά από τον Οίκο των Γουέλφων. Ο μεγαλύτερος αδελφός του Ερρίκος Ε΄ του Ρήνου έλλειπε σε Σταυροφορία, η επιλογή έπεσε συνεπώς στον ίδιο τον Όθων που αναγνωρίστηκε σύντομα από τους ευγενείς του βορρά, η εκλογή του έγινε από τους οπαδούς του στην Κολωνία (9 Ιουνίου 1198).[14]

Ο Όθων Δ΄ στέφτηκε νέος βασιλιάς στο Άαχεν, την στέψη τέλεσε ο αρχιεπίσκοπος της Κολωνίας Αδόλφος της Άλτενα, αυτό είχε μεγάλη συμβολική σημασία επειδή μόνο ο αρχιεπίσκοπος της Κολωνίας μπορούσε να στέψει τον βασιλιά των Ρωμαίων.[15][16] Η στέψη έγινε χωρίς τα αυτοκρατορικά διακριτικά που είχαν κατασχεθεί από τους Χοενστάουφεν. Η νέα εκλογή έφερε πόλεμο ανάμεσα στην Αγγλία και την Γαλλία, ο Φίλιππος της Σουαβίας συμμάχησε με τον Γάλλο βασιλιά Φίλιππο Αύγουστο ενώ ο Όθων Δ΄ ήταν πάντοτε σύμμαχος με τον Ριχάρδο τον Λεοντόκαρδο και μετά τον θάνατο του με τον μικρότερο αδελφό του Ιωάννη τον Ακτήμονα.[17] Ο πάπας που ήταν αποφασισμένος να εμποδίσει με κάθε τρόπο να ενωθούν η Αγία Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία και το Βασίλειο της Σικελίας με έναν μονάρχη βρήκε την ευκαιρία να επέμβει.[18] Ο Ιννοκέντιος Γ΄ υποστήριξε τον Όθων Δ΄ και συγκρούστηκε με τον Οίκο των Χοενστάουφεν.[19]

ΑυτοκράτοραςΕπεξεργασία

Ο Όθων Δ΄ με την σειρά του ήταν αποφασισμένος να προσφέρει στον πάπα ότι του ζητούσε, είχε την υποστήριξη του Ότακαρ Α΄ της Βοημίας που ήταν αρχικά οπαδός του Φιλίππου.[20] Ο Όθων Δ΄ απέκτησε υποστήριξη επιπλέον από τον Βάλντεμαρ Β΄ της Δανίας αλλά οι επιτυχίες του Φιλίππου ήταν μεγάλες και στέφτηκε ξανά βασιλιάς από τον αρχιεπίσκοπο της Κολωνίας.[21] Η θέση του Όθων Δ΄ χειροτέρευσε σημαντικά τα επόμενα χρόνια, οι περισσότεροι σύμμαχοι του τον είχαν εγκαταλείψει ανάμεσα τους και ο αδελφός του Ερρίκος. Ο Όθων Δ΄ ηττήθηκε, τραυματίστηκε σε μάχη και έχασε την υποστήριξη του πάπα, αποσύρθηκε στα εδάφη του στο Μπρούνσβικ και ο Φίλιππος παρέμεινε αναμφισβήτητα ο μοναδικός Γερμανός βασιλιάς. Ο πάπας Ιννοκέντιος Γ΄ προσπάθησε να φέρει την ειρήνη ανάμεσα στις αντίπαλες πλευρές, ο Φίλιππος του υποσχέθηκε να τον παντρέψει με την κόρη του Βεατρίκη και να του δώσει σαν προίκα το Δουκάτο της Σουηβίας.[22] Ο Όθων Δ΄ αρνήθηκε, ο πόλεμος ήταν έτοιμος να ξεσπάσει ξανά αλλά ο Φίλιππος δολοφονήθηκε (21 Ιουνίου 1208).

Με τον θάνατο του Φιλίππου ο Όθων Δ΄ συμφιλιώθηκε με τους Χοενστάουφεν και πήρε σύζυγο την κόρη του Φιλίππου Βεατρίκη.[23] Σε ένα αυτοκρατορικό Συμβούλιο στην Φρανκφούρτη (11 Νοεμβρίου 1208) τον υποστήριξαν όλοι οι πρίγκιπες αφού υποσχέθηκε να μην διεκδικήσει αυτοκρατορικά δικαιώματα για τα παιδιά του.[24] Ο Όθων Δ΄ ξεκίνησε τις προετοιμασίες για την στέψη του, υποσχέθηκε να αποδώσει στα Παπικά Κράτη όλες τις περιοχές που κατείχε ο Λουδοβίκος ο Ευσεβής όπως η Ανκόνα, το Σπολέτο, το Εξαρχάτο της Ραβέννας και το Δουκάτο της Πενταπόλεως.[25] Πέρασε από την Βερόνα, την Μόντενα και την Μπολόνια και έφτασε στο Μιλάνο, δέχτηκε το Σιδηρούν Στέμμα της Λομβαρδίας και τον τίτλο του βασιλιά της Ιταλίας (1208). Συναντήθηκε στο Βιτέρμπο με τον πάπα Ιννοκέντιο και στέφτηκε αυτοκράτορας στην βασιλική του Αγίου Πέτρου (21 Οκτωβρίου 1209), μετά εγκατέλειψε την Ρώμη χάρη στις ταραχές που ξέσπασαν στην πόλη.[26]

Σύγκρουση με τον πάπαΕπεξεργασία

 
Ο Όθων Δ΄ της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας και ο Πάπας Ιννοκέντιος Γ΄ δίνουν τα χέρια - μικρογραφία του 1450.

Ο Ιννοκέντιος Γ΄ απαίτησε από τον Όθων Δ΄ να υπογράψει γραπτές παραχωρήσεις στα Παπικά κράτη, ζήτησε την εκλογή των επισκόπων σύμφωνα με τους εκκλησιαστικούς κανόνες χωρίς να κάνουν καμιά έκκληση στην Ρώμη.[27] Ζήτησε επίσης να παραδώσει ο Όθων στην εκκλησία όλα τα έσοδα από τις κενές εκκλησιαστικές επισκοπές που είχαν γεμίσει το αυτοκρατορικό θησαυροφυλάκιο.[28] Ο αυτοκράτορας έφυγε από την Ρώμη και έφτασε βόρεια στην Πίζα (20 Νοεμβρίου 1209), εκεί πείστηκε από τους ευγενείς να απαρνηθεί τις υποσχέσεις που έδωσε στον πάπα.[29] Ο Όθων Δ΄ ήταν αποφασισμένος να αποκαταστήσει την αυτοκρατορική εξουσία στην Ιταλία ακυρώνοντας αυτά που είχε υπογράψει με τον πάπα. Αποφάσισε να αποκτήσει όλα τα εδάφη που είχε κάνει κατάσχεση η εκκλησία από την Ματθίλδη της Κανόσα πριν από έναν αιώνα και να μην μετακινηθεί εναντίον του Φρειδερίκου Β΄ Χοενστάουφεν.[30] Έδιωξε τα παπικά στρατεύματα από την Ανκόνα και την Σπολέτο και διεκδίκησε τις πόλεις σαν αυτοκρατορικά δώρα, ζήτησε από τον Φρειδερίκο Β΄ να του δώσει όρκο υποτέλειας από την Καλαβρία και την Απουλία, όταν ο Φρειδερίκος το αρνήθηκε ο Όθων τα έκανε κατάσχεση.[31] Ο Όθων Δ΄ βάδισε στην Ρώμη και ζήτησε από τον Ιννοκέντιο Γ΄ να ακυρώσει το Κονκορδάτο του Βορμς που είχε υπογράψει με τον αυτοκράτορα Ερρίκο Ε΄ και να αναγνωρίσει τα αυτοκρατορικά δικαιώματα σε όλα τα κενά δώρα.[32]

Επιστροφή στην ΓερμανίαΕπεξεργασία

Οι πράξεις του αυτοκράτορα προκάλεσαν την οργή του Ιννοκέντιου που αφόρισε τον Όθων (18 Νοεμβρίου 1210).[33][34] Ο Όθων Δ΄ προσπάθησε κατόπιν να κατακτήσει την Σικελία που κυβερνούσε ο Φρειδερίκος Β΄ υπό την κηδεμονία του πάπα Ιννοκέντιου Γ΄. Η Γερμανική αριστοκρατία την ίδια εποχή ήταν όλο και περισσότερο εξοργισμένη με τον Όθων επειδή αδιαφορούσε στον βορά με αποτέλεσμα ο Βάλντεμαρ Β΄ της Δανίας να κυριεύσει όλη την Βαλτική ακτή από το Χολστάιν μέχρι την Λιβονία.[35] Την εποχή που βρισκόταν ο Όθων στην νότια Ιταλία οι δυσαρεστημένοι πρίγκιπες ανάμεσα τους οι αρχιεπίσκοποι από το Μάιντς και το Μαγδεμβούργο με την υποστήριξη του Φιλίππου Β΄ της Γαλλίας και του πάπα αποφάσισαν να τον αποκηρύξουν. Σε Δίαιτα στην Νυρεμβέργη (1211) ο Φρειδερίκος Β΄ Χοενστάουφεν εξελέγη βασιλιάς των Ρωμαίων.[36] Οι απεσταλμένοι του αυτοκράτορα εμφανίστηκαν στο "Δ΄ Λατερανό Συμβούλιο" και ζήτησαν από τον πάπα να ακυρώσει τον αφορισμό.[37] Ο Όθων Δ΄ δέχτηκε να δώσει υποτέλεια στον πάπα και να δεχτεί τις απαιτήσεις του ζητώντας συγχώρεση για την προηγούμενη συμπεριφορά του αλλά ο Ιννοκέντιος Γ΄ ήταν ανένδοτος στο θέμα της εκλογής του Φρειδερίκου Β΄ σαν αυτοκράτορα.[38]

Ο Όθων Δ΄ επέστρεψε στην Γερμανία και βρήκε την κατάσταση εχθρική μαζί του σε βαθμό απελπισίας, τον είχαν εγκαταλείψει όλοι οι πρίγκιπες που υποστήριζαν τον Φρειδερίκο Β΄.[39] Τα στρατεύματα του Φρειδερίκου απέφυγαν να συναντήσουν τους άντρες του Όθωνα που πέρασαν από τις Άλπεις και έφτασαν στην Κωνσταντία.[40] Η Βεατρίκη είχε πεθάνει το καλοκαίρι του 1212 και ο Φρειδερίκος έφτασε στην Γερμανία τον Σεπτέμβριο του 1212 με την υποστήριξη όλων των ευγενών, ο Όθων δραπέτευσε στην Κολωνία.[41] Η πλειοψηφία των πριγκίπων εξέλεξαν για δεύτερη φορά τον Φρειδερίκο Β΄ βασιλιά των Ρωμαίων (5 Δεκεμβρίου 1212).[42]

Η μάχη του ΜπουβίνΕπεξεργασία

 
Ο Όθων Δ΄ της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας στην "μάχη του Μπουβίν" - Μεγάλα Γαλλικά Χρονικά.

Η υποστήριξη που είχε ο Φρειδερίκος Β΄ από τον Γάλλο βασιλιά Φίλιππο Αύγουστο ανάγκασε τον Ιωάννη τον Ακτήμονα να ρίξει όλες τις δυνάμεις του για να βοηθήσει τον ανεψιό του Όθων. Μετά την καταστροφή του Γαλλικού στόλου από τους Άγγλους (1213) ο Ιωάννης ο Ακτήμων ξεκίνησε προετοιμασίες να επιτεθεί στην Γαλλία, ο Όθων Δ΄ βρήκε την κατάσταση αυτή σαν μεγάλη ευκαιρία για να κερδίσει την χαμένη εξουσία του.[43] Ο Όθων συμμετείχε στην επίθεση που έκανε ο Ιωάννης ο Ακτήμονας μέσω του Λίγηρα, ο ίδιος ο Όθων έκανε επίθεση από την Φλάνδρα με την βοήθεια του κόμη. Οι τρεις στρατοί δυστυχώς δεν μπόρεσαν να συνεργαστούν κατάλληλα, ο Ιωάννης ο Ακτήμονας απογοητευμένος που η νίκη δεν ήρθε τόσο εύκολα όσο περίμενε οπισθοχώρησε, ο αυτοκρατορικός στρατός του Όθων συγκεντρώθηκε στις Κάτω Χώρες.[44]

Οι δύο στρατοί είδαν αιφνίδια ότι βρέθηκαν πολύ κοντά ο ένας με τον άλλον στις όχθες του ποταμού Μαρκέ κοντά στην γέφυρα του Μπουβίν, ο στρατός του Φιλίππου Β΄ απαριθμούσε 15.000 άντρες και οι αντίπαλοι του 25.000, οι δύο στρατοί συγκρούστηκαν στην "μάχη του Μπουβίν". Ακολούθησε σκληρή μάχη αλλά ο Ιωάννης ο Ακτήμονας, ο Όθων και οι σύμμαχοι τους συνετρίβησαν παρά την αριθμητική τους πλειοψηφία, ο Όθων βαριά τραυματισμένος μεταφέρθηκε έξω από την μάχη και ο στρατός του οπισθοχώρησε.[45] Ακούγεται ότι ο Φίλιππος Β΄ βρήκε τον τραυματισμένο Όθωνα, του αφαίρεσε τα αυτοκρατορικά εμβλήματα και τα παρέδωσε στον Φρειδερίκο Β΄.[46]

Εκθρόνιση και θάνατοςΕπεξεργασία

Η μεγάλη νίκη επέτρεψε στον Φρειδερίκο να αποκτήσει το Άαχεν και την Κολωνία ενώ ο Όθων οπισθοχώρησε στο Μπρούνσβικ και δήλωσε παραίτηση από τον αυτοκρατορικό θρόνο (1215).[47][48] Ο αφορισμός του ακυρώθηκε και πέθανε στο "κάστρο του Χάρτσμπουργκ" αφού ζήτησε σκληρό θάνατο για να εξιλεωθεί από τις αμαρτίες του (19 Μαΐου 1218). Ο ιστορικός Καντόροβιτς περιγράφει το περιστατικό ως εξής "εκθρονίστηκε, έπεσε στο έδαφος, εξομολογήθηκε για τις αμαρτίες του και οι ιερείς τον μαστίγωσαν μέχρι που πέθανε. Αυτό ήταν το τέλος του πρώτου και τελευταίου αυτοκράτορα των Γουέλφων".[49]

ΟικογένειαΕπεξεργασία

Ο Όθων Δ΄ της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας παντρεύτηκε δύο φορές. Πρώτη σύζυγος του η Βεατρίκη της Σουηβίας κόρη και παιδί του Φιλίππου της Σουηβίας και της Ειρήνης Αγγελίνας της κόρης του Βυζαντινού αυτοκράτορα Ισαάκιου Β΄ Άγγελου, πέθανε πρόωρα αμέσως μετά τον γάμο (1212).[50] Δεύτερη σύζυγος του η Μαρία της Βραβάντης, κόρη του Ερρίκου Α΄ της Βραβάντης και της Ματθίλδης της Βουλώνης.[51] Δεν απέκτησε παιδιά με κανέναν από τους δύο γάμους του.

ΠαραπομπέςΕπεξεργασία

  1. Bryce, σ. 206
  2. Abulafia, σ. 378
  3. Huffman 2000, σσ. 157–58
  4. Norgate 1887, σ. 373
  5. McLynn 2007, σ. 390
  6. Keefe 1983, σσ. 100–01
  7. Norgate 1887, σ. 341
  8. Keefe 1983, σσ. 100–01
  9. W. W. Scott: Margaret, countess of Kent, in: Oxford Dictionary of National Biography, vol. 36 (2004), σ. 633
  10. Norgate 1887, σ. 341
  11. Huffman 2000, σσ. 157–58
  12. Huffman 2000, σσ. 157–58
  13. Comyn, σ. 275
  14. Abulafia, σ. 378
  15. Abulafia, σ. 378
  16. Comyn, σ. 275
  17. Comyn, σ. 278
  18. Schulman, Jana, The rise of the medieval world, 500-1300, Greenwood, 2002, σ. 329
  19. Bryce, σ. 206
  20. Dunham, σ. 195
  21. Dunham, σ. 195
  22. Comyn, σ. 278
  23. Comyn, σ. 279
  24. Dunham, σ. 195
  25. Comyn, σ. 279
  26. Comyn, σ. 280
  27. Comyn, σ. 279
  28. Comyn, σ. 279
  29. Matthew, Donald, The Norman kingdom of Sicily, Cambridge University Press, 1992, σ. 308
  30. Dunham, σ. 196
  31. Dunham, σ. 196
  32. Dunham, σ. 196
  33. https://en.wikisource.org/wiki/Catholic_Encyclopedia_(1913)/Pope_Innocent_III
  34. Abulafia, σ. 127
  35. Dunham, σ. 196
  36. Comyn, σ. 281
  37. Abulafia, σ. 127
  38. Abulafia, σ. 127
  39. Abulafia, σ. 381
  40. Abulafia, σ. 381
  41. Abulafia, σ. 381
  42. Abulafia, σ. 382
  43. Abulafia, σ. 382
  44. Smedley, Edward. The History of France, from the final partition of the Empire of Charlemagne to the Peace of Cambray. 1836, σ. 71
  45. Smedley, Edward. The History of France, from the final partition of the Empire of Charlemagne to the Peace of Cambray. 1836, σ. 72
  46. Abulafia, σ. 382
  47. Abulafia, σ. 382
  48. Comyn, σ. 283
  49. Kantorowicz, Ernst, Frederick II, σ.66
  50. Commire, Anne, ed. (8 October 1999). "Beatrice of Swabia (1198–1235)"
  51. Fryde, Natalie (2001). Why Magna Carta?: Angevin England Revisited

ΠηγέςΕπεξεργασία

  • Abulafia, David, The New Cambridge Medieval History, Vol. V: c. 1198-c. 1300, Cambridge University Press, 1999
  • Bryce, James, The Holy Roman Empire, 1913
  • Comyn, Robert. History of the Western Empire, from its Restoration by Charlemagne to the Accession of Charles V, Vol. I. 1851
  • Dunham, S. A., A History of the Germanic Empire, Vol. I, 1835
  • Huffman, Joseph Patrick (2000). "Richard the Lionheart and Otto IV: Itinerant Kingship and the City of Cologne". The Social Politics of Medieval Diplomacy: Anglo-*German Relations (1066–1307). University of Michigan Press. pp. 133–77.
  • Keefe, Thomas K. (1983). Feudal Assessments and the Political Community Under Henry II and His Sons. University of California Press.
  • McLynn, Frank (2007). Lionheart and Lackland: King Richard, King John and the Wars of Conquest. Vintage.
  • Norgate, Kate (1887). England Under the Angevin Kings. Macmillan.
Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Otto IV, Holy Roman Emperor της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).
Όθων Δ΄ της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας
Γέννηση: 1175 Θάνατος: 19 Μαΐου 1218
Προκάτοχος
Ερρίκος ΣΤ΄ της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας
Βασιλιάς της Γερμανίας
 

1198 - 1209
Με τον Φίλιππο της Σουηβίας ως διεκδικητή
1198 - 1208
Διάδοχος
Φρειδερίκος Β΄ Χοενστάουφεν
Αυτοκράτορας της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας
 
1209 - 1215
Με τον Φρειδερίκο Β΄ σαν αντί-βασιλιά
1212 - 1215
Προκάτοχος
Ριχάρδος ο Λεοντόκαρδος
Κόμης του Πουατιέ
 

1196 - 1198
Διάδοχος
Ριχάρδος ο Λεοντόκαρδος