Νομός Αργολίδας

(Ανακατεύθυνση από Αργολίδα)

Συντεταγμένες: 37°40′N 22°50′E / 37.667°N 22.833°E / 37.667; 22.833

Η Αργολίδα (ή Αργολίς) είναι περιφερειακή ενότητα, πρώην νομός της Ελλάδας και γεωγραφική περιοχή που ανήκει διοικητικά στην Περιφέρεια Πελοποννήσου και γεωγραφικά στην Πελοπόννησο (ή Μοριάς). Βρίσκεται στην Ανατολική Πελοπόννησο και συνορεύει στα βόρεια με την Κορινθία, στα δυτικά και νότια με την Αρκαδία και στα βορειοανατολικά με την Αττική (Τροιζηνία). Βρέχεται στα νότια από τον Αργολικό Κόλπο και στα ανατολικά από τον Σαρωνικό κόλπο. Είναι κυρίως ημιορεινός νομός με μεγάλη ακτογραμμή, ωστόσο περιλαμβάνει την πολύ παραγωγική και πυκνοκατοικημένη πεδινή περιοχή του Αργολικού κάμπου. Στην απογραφή του 2021 είχε πληθυσμό 93.282 κατοίκων και έκταση 2.156 τετραγωνικών χιλιομέτρων.

Αργολίδα
Περιφερειακή ενότητα
2010 Dimi Argolidas numbered.svg
Χάρτης της Ελλάδας με {{{Όνομα}}}
Θέση του νομού Αργολίδας στον χάρτη της Ελλάδας.
Χώρα Ελλάδα Ελλάδα
Πρωτεύουσα Ναύπλιο
Δήμοι 4
Διοίκηση  
 • Αντιπεριφερειάρχης Δημήτρης Σχοινοχωρίτης
Διοικητική διαίρεση  
 • Περιφέρεια Πελοποννήσου
Έτος δημιουργίας νομού 1899 (πρώτη φορά), 1949 (δεύτερη φορά)
Γεωγραφικό διαμέρισμα Πελοπόννησος
Έκταση  
 • Συνολική 2.156 τ.χλμ
 • Κατάταξη 28η
Πληθυσμός  
 • Συνολικός 93.282 (2021)
 • Κατάταξη πληθ. 36η
 • Πυκνότητα 43,3 κάτ./χλμ²
 • Κατάταξη πυκν. 41η
ISO 3166-2 GR-11
Ταχ. κώδικες 21* **
Πιν. αυτοκινήτων ΑP

Πρωτεύουσα του νομού αποτελεί το Ναύπλιο (14.203 κατ.) και η μεγαλύτερη πόλη του είναι το Άργος (22.209 κατ.). Σημαντικοί οικισμοί επίσης είναι οι κωμοπόλεις Νέα Κίος, Λυγουριό , Αρχαία Επίδαυρος, Κρανίδι, Ερμιόνη, Πόρτο Χέλι. Η οικονομία του νομού βασίζεται επί το πλείστον στον πρωτογενή τομέα με σημαντική παραγωγή εσπεριδοειδών και καλλιέργεια της ελιάς. Ανεπτυγμένη είναι και η κτηνοτροφία στα ορεινά του νομού. Μεγάλη σημασία έχει ο τομέας του τουρισμού που είναι ιδιαίτερα ανεπτυγμένος γύρω από το μνημείο παγκόσμιας κληρονομιάς των Μυκηνών, την παραδοσιακή παλιά πόλη του Ναυπλίου και πολλών καλοκαιρινών θερέτρων όπως είναι το Τολό και η ακτογραμμή της Ερμιονίδας. Τέλος υπάρχει και σημαντική μεταποιητική δραστηριότητα γύρω από τον πρωτογενή τομέα.

Όλος ο νόμος Αργολίδας έχει ιδιαίτερη σχέση με τη Κόρινθο αφού ως σύγχρονη διοικητική ενότητα υπάρχει από το 1949. Ο Νομός Αργολίδας και Κορινθίας, ήταν κοινώς γνωστός ως Αργολιδοκορινθία και ένας από τους πρώτους νομούς που ιδρύθηκαν στην Ελλάδα. Έπειτα διασπάστηκε από τον νομό Αργολιδοκορινθίας (όπου ωστόσο πρωτεύουσα ήταν το Ναύπλιο). Μέχρι το 2010 ήταν διαιρεμένος σε τρείς επαρχίες: Άργους, Ναυπλίας και Ερμιονίδας ενώ έκτοτε είναι διαιρεμένος σε τέσσερις δήμους: Άργους, Ναυπλιέων, Επιδαύρου και Ερμιονίδας.

Πυραμίδα

Επεξεργασία

Στο Δήμο Άργους - Μυκηνών κοντά στο χωριό Ελληνικό βρίσκεται ένα σπάνιο μνημείο ή Πυραμίδα του Ελληνικού. Την Πυραμίδα του Ελληνικού άλλη την θέλουν να είναι των 4ο με 5ο αιώνα π.Χ. και κάποιοι την συνδέουν με τις Μυκήνες. Η Πυραμίδα έχει επικλινή τοιχώματα.

Χείμαρροι

Επεξεργασία

Ο χείμαρρος Ραμαντάνι του Δήμου Ναυπλιέων του Νομού Αργολίδας χωρίζει των παλιό Δήμο Ναυπλίου με τον παλιό Δήμο Νέας Τίρυνθας οι οποίοι σήμερα ανήκουν και οι δυο στον Δήμο Ναυπλιέων.

Ο Ίναχος ή Πάνιτσα είναι ο μεγαλύτερος χείμαρρος του νομού Αργολίδας πηγάζει από το Αρτεμίσιο ή από το Λύρκειο όρος κι εκβάλλει στον Αργολικό Κόλπο καταλήγοντας στη Νέα Κίο. Διανύει μία διαδρομή 38 χλμ. στο Δήμο Άργους-Μυκηνών.

Ο Ερασίνος είναι χείμαρρος της Αργολίδας που ρέει στην περιοχή του Αργολικού κάμπου. Πηγάζει από το χωριό Κεφαλάρι, νοτιοδυτικά του Άργους, στην συνέχεια ρέει ανατολικά διασχίζοντας τμήμα του Αργολικού κάμπου και εκβάλλει στον Αργολικό κόλπο στην Νέα Κίο. Το μεγαλύτερο μέρος των νερών του ποταμού διοχετεύονται σήμερα σε κανάλια που χρησιμοποιούνται για την άρδευση του Αργολικού κάμπου. Έτσι, τμήματα του εκβάλουν στον Αργολικό Κόλπο σε περιοχές μεταξύ Μύλων και Νέας Κίου.

Ο Ξεριάς (αρχαία ονομασία: Χάραδρος) είναι χείμαρρος του νομού Αργολίδας. πηγάζει από τον ορεινό όγκο του Αρτεμισίου-Κτενία στην δυτική Αργολίδα (με πηγές στο Κρυονέρι και στη- Κρύα Βρύση). Κατεβαίνει στο Μερκούρι όπου και δημιουργεί μία μικρή κοιλάδα και έπειτα μετατρέπεται σε φαράγγι απο τα Σπαναίικα μέχρι την Χούνη. Ρέει ανατολικά προς το Άργος, όπου σχηματίζει το βόρειο όριο της πόλης και στη συνέχεια στρέφεται νότια και μετά ανατολικά. Είναι γενικά ξηρός όλο τον χρόνο και έχει νερό μόνο όταν βρέχει έντονα και με μεγάλη διάρκεια. Συναντά τον Ίναχο στα νοτιοανατολικά της πόλης και εκβάλλουν μαζί στον Αργολικό Κόλπο στη Νέα Κίο.

Πηγές

Η Λέρνα είναι αρχαία παραθαλάσσια τοποθεσία της Αργολίδας, περίπου 7 χλμ. νότια του Άργους και 12 χλμ νοτιοδυτικά του Ναυπλίου, κοντά στη θέση του σημερινού οικισμού Μύλοι και είναι φημισμένη από την αρχαιότητα για τα άφθονα νερά της. Από τις πηγές της Λέρνας υδροδοτούνται ο Δήμος Άργους – Μυκηνών και ο Δήμος Ναυπλιέων.

Ανάβαλος

Η υποθαλάσσια πηγή που υπάρχει βρίσκεται κοντά στο χωριό Κιβέρι στην Αργολίδα. Σήμερα οι Αργολιδείς την αποκαλούν Ανάβαλο. Τα νερά του Ανάβαλου κατεβαίνουν από τα βουνά στη λίμνη Στυμφαλία και την Τρίπολη Αρκαδίας. Ωστόσο δεν είναι νερό που θεωρείται απευθείας πόσιμο καθώς τα νερά της πηγής έχουν υψηλή περιεκτικότητα σε χλωριόντα. Αυτό σημαίνει ότι δεν είναι πόσιμο χωρίς την κατάλληλη επεξεργασία. Τα νερά του Αναβάλου ξεδίψασαν τον κάμπο της Αργολίδας. Πλέον, σήμερα παρέχει νερό για άρδευση μέσω αγωγών συνολικού μήκους 80 χιλιομέτρων. Αναφέροντας ότι η πηγή εξυπηρετεί περισσότερα από 50.000 στρέμματα. Το 1970 κατασκευάστηκε ένα από τα ελάχιστα παγκοσμίως έργα σύλληψης καθαρού νερού από υποθαλάσσιες καρστικές πηγές μέσα στην ίδια τη θάλασσα, με ένα ημικυκλικό φράγμα με θυρίδες που ανοιγοκλείνουν ώστε να διατηρούν τη στάθμη του νερού εντός του φράγματος και υψηλότερα από τη στάθμη της θάλασσας. Βλέποντας το τοπίο από ψηλά εντυπωσιάζεσαι. Τα νερά που περισσεύουν, χύνονται με δύναμη στη θάλασσα με αποτέλεσμα εκατομμύρια κυβικά νερού να χάνονται.

Γεωγραφία

Επεξεργασία

Γενικά στοιχεία

Επεξεργασία
 
Άποψη του Αργολικού κάμπου από την πλευρά του Ναυπλίου.

Η Αργολίδα βρίσκεται στο βορειοανατολικό άκρο της Πελοποννήσου. Συνορεύει με τους νομούς Κορινθίας, Αρκαδίας και Αττικής (Τροιζηνία). Στα σύνορα με την Κορινθία και την Αρκαδία ορίζεται, από βόρεια προς νότια, από το όρος Αραχναίο, το πέρασμα των Δερβενακίων, το όρος Φαρμακά, το όρος Ολίγυρτος, το Λύρκειο όρος, και το όρος Κτενιάς . Στα σύνορα με την Αττική ορίζεται από την οροσειρά Αδέρες.

Το μεγαλύτερο τμήμα του νομού καταλαμβάνει η χερσόνησος της Αργολίδας που εκτείνεται από το ανατολικό τμήμα της κυρίως Πελοπονήσου προς τα νοτιο-ανατολικά και περιβάλεται από τον Αργοσαρωνικό κόλπο στα βόρεια, τον κόλπο της Ύδρας στα ανατολικά και τον Αργολικό κόλπο στα νότια. Η χερσόνησος ξεκινά περίπου ανατολικά της γραμμής που ενώνει τους Μύλους, το Άργος, τις Μυκήνες, τα Αθίκια και τα Λουτρά Ωραίας Ελένης (τα δύο τελευταία στην Κορινθία). Σημαντικούς ορεινούς όγκους αποτελούν το Αραχναίο όρος, το Δίδυμο όρος και το όρος Αδερές. Στις παρυφές των βουνών βρίσκονται κοιλάδες δίπλα ή πάνω στην θάλασσα όπως στο Δρέπανο, στα Ίρια, στην Αρχαία Επίδαυρο, στην Δήμαινα, στα Δίδυμα, στην Τραχειά, στο Ηλιόκαστρο, στην Ερμιονίδα και αλλού.

Αντίθετα στα δυτικά του νομού βρίσκεται ο σημαντικός Αργολικός Κάμπος όπου βρίσκονται οι δύο σημαντικότερες πόλεις του νομού και συγκεντρώνεται η πλειοψηφία της οικονομίας του νομού. Πρόκεται για μία προσχωσιγενή πεδιάδα που σχηματίστηκε από τον Ίναχο ποταμό και τους χειμάρρους που καταλήγουν στον κάμπο. Είναι από τις ευφορότερες εκτάσεις της Πελοποννήσου και καλλιεργείται συστηματικά με εσπεριδοειδή, ελαιόδεντρα, ροδακινιές, αχλαδιές και λαχανικά.

Στα έσχατα δυτικά βρίσκεται η περιοχή της ορεινής Αργολίδας που είναι τμήμα του Δήμου Άργους - Μυκηνών και αποτελείται από τις δημοτικές ενότητες Λυρκείας, Αχλαδόκαμπου, Αλέας και Λέρνης. Οι πιο σημαντικοί ορεινοί όγκοι του νομού βρίσκονται εκεί όπως τα όρη Αρτεμίσιο, Φαρμακάς, Κτενιάς, Ζάβιτσα (Τημένιο), Λύρκειο και Ολίγυρτος. Επιπλέον στην περιοχή βρίσκεται η πηγή του Ίναχου. Το κομμάτι αυτό του νομού είναι το πιο αραιοκατοικημένο και απομονωμένο. Σημαντικές αγροτικές περιοχές αποτελούν τα οροπέδια του Αχλαδόκαμπου και της Αλέας.

Ο νομός Αργολίδας θεωρείται από τους θερμότερους νομούς της Ηπειρωτικής Ελλάδας μαζί με τους νομούς Λακωνίας, Μεσσηνίας, τα παράλια της Αρκαδίας και την Αττική. Το κλίμα σε όλο τον νομό είναι θερμόξηρο Μεσογειακό με θερμά, ξηρά καλοκαίρια και κρύους, υγρούς χειμώνες αλλά παρουσιάζονται σημαντικές διαφορές μέσα στον νομό.

Η Ανατολική Αργολίδα παρουσιάζει ένα αρκετά ήπιο κλίμα ακόμη και τον χειμώνα και είναι τις πιο ξερές περιοχές της χώρας. Ο Αργολικός κάμπος είναι γνωστός για τους αποπνικτικούς καύσωνες το καλοκαίρι και τους παρατεταμένους παγετούς τον χειμώνα, ενώ είναι συχνό φαινόμενο το χαλάζι. Η ορεινή Αργολίδα αντίθετα είναι αρκετά πιο υγρή και πιο κρύα από τον υπόλοιπο νομό και το κλίμα πλησιάζει περισσότερο αυτό των κοντινών ορεινών περιοχών της Αρκαδίας και Κορινθίας.

Οικονομία

Επεξεργασία

Η οικονομία του Νομού Αργολίδας βασίζεται κατά βάση στον πρωτογενή και τριτογενή τομέα. Ο Αργολικός κάμπος σαν βάση ως έσοδο έχει την καλλιέργεια της γης με κύριο προϊόν τα εσπεριδοειδή, πορτοκάλια αλλά και μανταρίνια αφού όλος ο νομός Αργολίδας είναι η πρωτεύουσα του πορτοκαλιού. Είναι ιδιαίτερα εύφορος εξαιτίας του προσχωσιγενή χαρακτήρα του και αποτελεί την πιο παραγωγική περιοχή του νομού. Καλλιεργούνται σημαντικές εκτάσεις στον κάμπο με εσπεριδοειδή - που αποτελούν την βασική παραγωγή του νομού - ελιές και οπωροκηπευτικά. Ο Δήμος Ναυπλιέων έχει τον παραλιακό κάμπο των Ιρίων ο οποίος διαθέτει κατά βάση καλλιέργειες οπωροκηπευτικών, με πιο γνωστή αυτή της αγκινάρας. Το Άργος είναι μια άλλη περιοχή που είναι φημισμένη για την τοπική ποικιλία πεπονιών τα γνωστά σε όλους Αργείτικα πεπόνια αλλά και με άλλα προϊόντα όπως τα πράσα και τα βερίκοκα. Η Ερμιόνη και όλος ο ευρύτερος δήμος Ερμιονίδας είναι γνωστός για το ρόδι που καλλιεργείται στην περιοχή. Το Κρανίδι είναι γνωστό για το ελαιόλαδο Κρανιδίου. Έχει το χαρακτηριστικό ότι αποτελείται από δύο ποικιλίες Μανάκι και Κορωνέϊκη η σύνθεση και των δύο αυτών ποικιλιών το χαρακτηρίζει για τα υψηλά ποιοτικά του χαρακτηριστικά. Αντίθετα στις ορεινές και ημιορεινές περιοχές της Αργολίδας εξέχουσα θέση έχει η κτηνοτροφία, αμνοεριφίων, αλλά και η καλλιέργεια της ελιάς.

Γιορτή:

Γιορτή του Πορτοκαλιού Αργολίδα
Γιορτή της Αγκινάρας Δήμος Ναυπλιέων

Ίρια

Γιορτή του Μανταρινιού Αργολίδα
Έκθεση αγροτουρισμού Επιδαύρου Δήμος Επιδαύρου

Επίδαυρος

Γιορτή Ροδιού Ερμιόνη Δήμος Ερμιονίδας

Ερμιόνη

Γιορτή Ελιάς και Ελαιολάδου» στο Κρανίδι Δήμος Ερμιονίδας

Κρανίδι

Ο τουρισμός είναι από τους πιο κερδοφόρους και ανεπτυγμένους τομείς του νομού - ιδίως στην Ερμιονίδα και στο Ναύπλιο, αφού ήταν από τις πρώτες περιοχές που αναπτύχθηκαν τουριστικά στην χώρα λόγω της εγγύτητάς της με την Αθήνα, της μεγάλης ακτογραμμής της και του ιστορικού της πλούτου. Σημαντικά παραθεριστικά κέντρα αποτελούν το Ναύπλιο, το Τολό, το Πόρτο Χέλι, η Ερμιόνη και ο Άγιος Αιμιλιανός.

Ο δευτερογενής τομέας δεν είναι ιδιαίτερα ανεπτυγμένος και ασχολείται επί το πλείστον με την μεταποίηση της αγροτικής παραγωγής και την κάλυψη των αγροτικών αναγκών σε βιομηχανικά είδη (κυρίως αρδευτικά συστήματα).

Σημαντική θέση στην οικονομική ιστορία του νομού κατέχει η κονσερβοποία ντομάτας «Κύκνος». Το 1928 ιδρύεται το εργοστάσιο Κύκνος στο Ναύπλιο προσφέροντας εργασία σε χιλιάδες εργαζόμενους. Τα χρόνια εκείνα η παραγωγή ήταν κυρίως χειρωνακτική και το 1950 το εργοστάσιο του Ναυπλίου αναβαθμίζεται σε σχέδια του αρχιτέκτονα Καλλικλή. Το νέο βιομηχανικό κτίριο αποτελεί για την εποχή σύμβολο πρωτοπορίας. Το 2002 ωστόσο το εργοστάσιο μεταφέρθηκε στα Σαβάλια του νομού Ηλείας αφού ο αργολικός κάμπος είχε στραφεί στις πιο προσοδοφόρες καλλιέργειες εσπεριδοειδών. [1]

Μεταφορές

Επεξεργασία

Σιδηρόδρομος

Επεξεργασία

Η Αργολίδα υπήρξε από τις πρώτες περιοχές της χώρας που απέκτησαν σύνδεση με το εθνικό σιδηροδρομικό δίκτυο. Η σιδηροδρομική γραμμή Κορίνθου - Μύλων και η διακλάδωση της Άργους - Ναυπλίου κατασκευάστηκε το 1885-1886 ως το πρώτο τμήμα της σιδηροδρομικής γραμμής Κορίνθου - Καλαμάτας που λειτούργησε πλήρως πολύ αργότερα.[2] Από τότε και μέχρι την δεκαετία του 1990 ο σιδηρόδρομος λειτούργησε ανελλιπώς βοηθώντας στην μεταφορά ανθρώπων και αγαθών. Δεν έγινε καμία προσπάθεια εκσυγχρονισμού του σιδηροδρομικού δικτύου, πλην της ανακατασκευής της γέφυρας Αχλαδόκαμπου το 1973 και την μεταφορά του Σταθμού Ναυπλίου στο λιμάνι, με αποτέλεσμα το τρένο να υποβαθμιστεί σημαντικά. Την δεκαετία του 2000 το τραίνο ξαναλειτούργησε όμως στα τέλη της ίδιας δεκαετίας έκλεισε εξαιτίας της ανακαίνισης του δικτύου. Ξαναλειτούργησε την περίοδο 2009-2010 αλλά τελικά σταμάτησε οριστικά μαζί με το υπόλοιπο δίκτυο της Πελοποννήσου[3]. Από την παύση λειτουργίας του έχουν γίνει διάφορες ανακοινώσεις περί επισκευής της γραμμής και επαναλειτουργίας των σιδηροδρομικών υπηρεσιών χωρίς κάτι να έχει υλοποιηθεί μέχρι στιγμής (Μάρτιος 2022).[4]

Σιδηροδρομικοί σταθμοί

Άργους - Ναυπλιου 25ης Μαρτίου & Πυργέλλα, Άργος

Παραλιακή Οδό Ναυπλίου-Νέας Κίου Ναύπλιο

Αχλαδόκαμπου Αχλαδόκαμπος
Μύλων Επαρχιακή Οδός Ναυπλίου - Μύλων, Μύλοι

Οδικές αρτηρίες

Επεξεργασία

Ο νομός διασχίζεται απο τους εξής εθνικούς οδικούς άξονες:

Αυτοκινητόδρομοι

Επεξεργασία

Εθνικές οδοί

Επεξεργασία

Το μοναδικό εμπορικό λιμάνι στον νομό είναι αυτό του Ναυπλίου. Σε παλιότερες εποχές όταν το κύριο μέσο μεταφοράς ήταν τα ιστιοφόρα υπήρχαν λιμάνια σε κάθε οικισμό κοντά στην θάλασσα που εξυπηρετούσαν τις τοπικές ανάγκες. Πλέον τα μικρά λιμάνια του νομού χρησιμεύουν ως αλιευτικά καταφύγια.

Λαϊκές Αγορές

Δήμος Άργους Μυκηνών

  • Τετάρτη - Σάββατο

Δήμος Ναυπλιέων

  • Τετάρτη - Σάββατο

Ιστορική Διαδρομή

Επεξεργασία

Κολοσούρτης

Ο Κολοσούρτης ήταν ο οδικός άξονας ο οποίος παλαιότερα διέσχιζε την περιοχή και ήταν η μοναδική επικοινωνία με την κεντρική Πελοπόννησο προς Τρίπολη και ξεκινούσε έξω από την περιοχή Μύλοι στην Αργολίδα. Η παλαιά Εθνική οδός έχει μείνει γνωστή ως “Κολοσούρτης” ή οι στροφές του Αχλαδόκαμπου. Από τον Κολοσούρτη διέρχονταν όλα τα οχήματα για Τρίπολη και νότια Πελοπόννησο. Η παλαιά εθνική οδός Άργους-Τρίπολης, κατασκευάστηκε με συνεχόμενες τριάντα και περισσότερες στροφές και είναι από τις πιο γνωστές αρτηρίες της Ελλάδας. Μετά την κατασκευή της νέας εθνικής οδού Κορίνθου-Τρίπολης ερημώθηκε έχοντας πια ελάχιστη κίνηση.

Αργολίδα - Μύλοι

Στη δεκαετία των 70s, στους Μύλους Αργολίδας στον γραφικό σιδηροδρομικό σταθμό, που είναι πια ερειπωμένος όπως οι περισσότεροι σταθμοί της Πελοποννήσου, έκανε στάση το τραίνο που πήγαινε από την Αθήνα στην Καλαμάτα. Στην αποβάθρα του, πλανόδιοι με γιγάντιους δίσκους πουλούσαν το θρυλικό και γνωστό σε όλους σουβλάκι των Μύλων. Την εποχή των 80s όταν ο κόσμος άρχισε να αποκτά αυτοκίνητα, οι Μύλοι παρέμειναν η δημοφιλέστερη στάση για σουβλάκια πριν την ανάβαση τους στον Κωλοσούρτη (παλιά Εθνική Οδό Άργους-Τρίπολης).

Ανάβαση Αχλαδοκάμπου

Κάθε χρόνο διοργανώνεται το Πανελλήνιο Πρωτάθλημα αναβάσεων μηχανοκίνητων οχημάτων Αχλαδόκαμπου στο ιστορικό και ενδιαφέροντα οδηγικό δρόμο (Κολοσούρτη) της Πελοποννήσου στην Αργολίδα στον Αχλαδόκαμπο. Η ανάβαση Αχλαδοκάμπου είναι από τους πιο δημοφιλείς Ελληνικούς αγώνες, σε όλη την Ελλάδα και βρίσκεται σταθερά στο αγωνιστικό πρόγραμμα του πανελληνίου πρωταθλήματος αναβάσεων στη χώρας μας. Η διαδρομή έχει μήκος 6,2 χιλιομέτρων, γεγονός που την καθιστά στη μεγαλύτερη του πρωταθλήματος. Λόγω της μορφολογίας της είναι πόλος έλξης για τους οδηγούς, οι οποίοι κάθε χρόνο τιμούν τη διοργάνωση με την παρουσία τους.

Λιμνοθάλασσα

Επεξεργασία

Η Λιμνοθάλασσα Βιβαρίου είναι μια γαλαζοπράσινη λιμνοθάλασσα με μοναδική ομορφιά και σπάνια βιοποικιλότητα που κάνει το Βιβάρι, ένα μικρό παραδοσιακό ψαροχώρι, να ξεχωρίζει. Είναι κλειστού τύπου με ενιαία υδάτινη επιφάνεια. Εκτείνεται ανάμεσα στο Δρέπανο και το Βιβάρι έχει έκταση 1,48 χιλιόμετρα και το μεγαλύτερο πλάτος της είναι 528,01 μέτρα και το βάθος της δεν ξεπερνά το 1,5 μέτρο. Χαρακτηριστικό της λιμνοθάλασσας του Βιβαρίου είναι ότι έχει κηρυχθεί προστατευόμενη περιοχή, εξαιτίας του μεγάλου οικολογικού ενδιαφέροντος που παρουσιάζει. Πιο συγκεκριμένα, η λιμνοθάλασσα φιλοξενεί χιλιάδες ψάρια αλλά και πολλά σπάνια είδη πουλιών

Ο Δήμος Ναυπλιέων είναι μια περιοχή, που κρατάει ζωντανά τα θρησκευτικά έθιμα της χώρας. Το πιο ξεχωριστό κομμάτι είναι το αντάμωμα των Επιταφίων την Μεγάλη Παρασκευή, στην πλατεία Συντάγματος στο Ναύπλιο. Ο επιτάφιος του Αγίου Γεωργίου (Μητροπολιτικός Ναός) κάτω από τα πένθιμα εμβατήρια της φιλαρμονικής, ακολουθεί μια διαδρομή στα πολυσύχναστα σοκάκια της παλιάς πόλης. Από την άλλη μεριά, η χορωδία της Παναγίας (Ιερός Ναός Γενεσίου της Θεοτόκου) συνοδεύει τον επιτάφιο στην εξόδιο ακολουθία, με τους πιστούς να ακολουθούν τη διαδρομή στα στενά σοκάκια και τις δρομόσκαλες μαζί με όλους τους επιταφίους των εκκλησιών να καταλήγουν στην Πλατεία Συντάγματος. Η Ανάσταση γιορτάζεται με ιδιαίτερη μεγαλοπρέπεια οι επιλογές για την Ανάσταση είναι πολλές. Ο Άγιος Γεώργιος (Μητροπολιτικός Ναός), η Παναγία (Ιερός Ναός Γενέσιου της Θεοτόκου), ο Άγιος Αναστάσιος (Πολιούχος της πόλης), Ο Άγιος Νικόλαος, Ο Άγιος Κωνσταντίνος στον (Συνοικισμό), η Αγία Τριάδα στο κέντρο της Πρόνοιας, και ο Ιερός Ναός της Ευαγγελίστριας που δεσπόζει στον λόφο της συνοικίας Πρόνοια.

Καθολική Εκκλησία

Επεξεργασία

Στο Ναύπλιο η Καθολική Εκκλησία, Μεταμορφώσεως του Σωτήρος που έχει μείνει γνωστή ως (Φραγκοκκλησιά) έχει μακραίωνη ιστορία και κρατάει από τα χρόνια της Φραγκοκρατίας, όταν ο ναός χρησίμευε ως καθολικό γυναικείας μονής. Ο ναός ακόμα και σήμερα διατηρεί την όψη τζαμιού, τόσο εξωτερικά με τις βαριές αναλογίες του και τον χαμηλό του τρούλο, όσο και εσωτερικά με την κόγχη για το Κοράνι. Ο βασιλιάς Όθωνας το 1839 παραχώρησε το ναό στην Καθολική Εκκλησία, μεριμνώντας για τους Έλληνες καθολικούς και είναι αφιερωμένος στον Όθωνα. Τα εγκαίνια στο ναό κατόπιν ορισμένων επισκευών, έγιναν το 1840. Ο ναός κοσμείται από το μεγάλο πίνακα που φέρει παράσταση της Αγίας Οικογένειας (SACRA FAMILIA), αντίγραφο του σπουδαίου Ιταλού ζωγράφου της Αναγέννησης, Ραφαέλο. Η εικόνα δωρήθηκε στο ναό το 1843 από τον βασιλιά της Γαλλίας Φίλιππο. Ο καθολικός ναός λειτουργεί από το 1839 μέχρι και σήμερα.

Ναός Ευαγγελίστριας

Επεξεργασία

Στο Ναύπλιο στον Ναό της Ευαγγελίστριας φυλάσσεται η θαυματουργή εικόνα του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου. Το Ναύπλιο γιορτάζει διπλά την 25η Μαρτίου καθώς με τον Ευαγγελισμός της Θεοτόκου πανηγυρίζει ο ιερός ναός της Ευαγγελίστριας που δεσπόζει στον λόφο της συνοικίας Πρόνοια και αποτελεί μεγάλο προσκύνημα της περιοχής. Οι εκδηλώσεις και το πανηγύρι που διοργανώνονται διαρκούν μέχρι το βράδυ ανήμερα της γιορτής.

Πολιούχοι

Επεξεργασία
Άγιος Πέτρος Άργους Αργος
Άγιος Αναστάσιος ο Ναυπλιεύς Ναύπλιο
Άγιος Νικόλαος Αρχαίας Επιδαύρου Αρχαία Επίδαυρος
Άγιος Λεωνίδης Νέα Επιδαύρου Νέα Επίδαυρος
Άγια Ευαγγελίστρια Πόρτο Χέλι Πόρτο Χέλι
Άγιος Ιωάννης ο Προδρόμος Κρανιδίου Κρανίδι
Άγιοι Ταξιάρχες Ερμιόνης Ερμιόνη

Διοικητική διαίρεση

Επεξεργασία

Σύμφωνα με το Πρόγραμμα «Καλλικράτης», ο νομός Αργολίδας αποτελεί την Περιφερειακή Ενότητα Αργολίδας (με έδρα το Ναύπλιο) της Περιφέρειας Πελοποννήσου της Αποκεντρωμένη Διοίκηση Πελοποννήσου, Δυτικής Ελλάδας και Ιονίου. Η Π.Ε. αποτελείται απο 4 Δήμους.

Δήμος Δήμαρχος Έδρα Πληθυσμός (2021) Χάρτης
Άργους - Μυκηνών Γιάννης Μαλτέζος Άργος 40.009
 
Ναυπλιέων Δημήτρης Ορφανός Ναύπλιο 32.586
 
Επιδαύρου Αναστάσιος Χρόνης Λυγουριό 7.089
 
Ερμιονίδας Ιωάννης Γεωργόπουλος Κρανίδι 13.598
 

Οικισμοί

Επεξεργασία
 
Το Άργος, η πολυπληθέστερη πόλη του νομού
 
Το Ναύπλιο, η πρωτεύουσα και δεύτερη μεγαλύτερη πόλη της Αργολίδας

Ο Νομός Αργολίδας έχει δύο κύριες πόλεις: το Άργος και το Ναύπλιο. Κωμοπόλεις αποτελούν το Πορτοχέλι, το Κρανίδι, το Λυγουριό, η Άρια Ναυπλίου, η Νέα Κίος και η Ερμιόνη ενώ οι υπόλοιποι οικισμοί θεωρούνται χωριά.

Κατάταξη Οικισμός Πληθυσμός (2011) Δήμος
1 Άργος 22.209 Άργους - Μυκηνών
2 Ναύπλιο 14.203 Ναυπλιέων
3 Κρανίδι 4.006 Ερμιονίδας
4 Άρια 3.376 Ναυπλιέων
5 Νέα Κίος 2.778 Άργους - Μυκηνών
6 Ερμιόνη 2.505 Ερμιονίδας
7 Λυγουριό 2.482 Επιδαύρου
8 Κουτσοπόδι 1.857 Άργους - Μυκηνών
9 Πόρτοχελι 1.817 Ερμιονίδας
10 Αρχαία Επίδαυρος 1.618 Επιδαύρου

Παλιά ονομασία

Επεξεργασία

Η παλιά ονομασία των χωριών της Αργολίδας

ΔΗΜΟΣ ΑΡΓΟΥΣ - ΜΥΚΗΝΩΝ ΠΑΛΙΑ ΟΝΟΜΑΣΙΑ
Ίναχος Αργολίδας Πασάς
Πρόσυμνα Αργολίδας Μπερμπάτι
Νέο Ηραίο Αργολίδας Χώνικας
Μοναστηράκι Αργολίδας Πρίφτιανι
Αλέα Αργολίδας Μπουγιάτι
Εξοχή Αργολίδας Τάτσι
Μυκήνες Αργολίδας Χαρβάτι
Ήρα Αργολίδας Μπούτια
ΔΗΜΟΣ ΝΑΥΠΛΙΕΩΝ ΠΑΛΙΑ ΟΝΟΜΑΣΙΑ
Άρια Αργολίδας Άρεια
Εξώστης Αργολίδας Μερζές
Αραχναίο Αργολίδας Χέλι
Αγία Τριάδα Αργολίδος Μέρμπακας
Αργολικό Αργολίδας Κούτσι
Δρέπανο Αργολίδας Χαϊντάρι
Ασίνη Αργολίδας Τζαφεραγά
Άγιος Αδριανός Αργολίδας Κατσίγκρι
Νέα Τίρυνθα Αργολίδας Κοφίνι
Ηραίο Αργολίδας Αβδίμπεη
Μιδέα Αργολίδας Γκέρμπεσι
Αμυγδαλίτσα Αργολίδας Μπάρδι

Εγκατάσταση Μικρασιατών

Επεξεργασία

Αργολίδα τόπος εγκατάστασης Μικρασιατών προσφύγων Μ. Ασίας

ΔΗΜΟΣ ΑΡΓΟΥΣ - ΜΥΚΗΝΩΝ
Νέα Κίος
ΔΗΜΟΣ ΝΑΥΠΛΙΕΩΝ
Συνοικισμός -Νέο Βυζάντιο

Πολιτική

Επεξεργασία

Αντιπεριφερειάρχης Αργολίδας απο το 2022 είναι ο Δημήτρης Σχοινοχωρίτης που ανήκει στην Νέα Δημοκρατία.

Η εκλογική περιφέρεια που αντιστοιχεί στον νομό είναι η εκλογική περιφέρεια Αργολίδας που εκλέγει τρείς βουλευτές. Στις εκλογές του 2019 εκλέχθηκαν οι εξής βουλευτές:

Βουλευτής Κόμμα
Γιάννης Ανδριανός Νέα Δημοκρατία
Γιάννης Γκιόλας ΣΥΡΙΖΑ
Ανδρέας Πουλάς Κίνημα Αλλαγής

Αποτελέσματα εκλογών

Επεξεργασία

Στις Βουλευτικές εκλογές του 2019 η Νέα Δημοκρατία αναδείχθηκε το μεγαλύτερο κόμμα με το ΣΥΡΙΖΑ να ακολουθεί. Τα συνολικά αποτελέσματα ήταν ως εξής.

Κόμμα Ποσοστό Ψήφοι Έδρες
Νέα Δημοκρατία 43,43% 25.024 1
ΣΥΡΙΖΑ 24,99% 14.400 1
Κίνημα Αλλαγής 14,84% 8.548 1
ΚΚΕ 3,56% 2.052
Ελληνική Λύση 3,25% 1.871
ΜέΡΑ 25 3,12% 1.799
Χρυσή Αυγή 2,68% 1.543
Πλεύση Ελευθερίας 1,15% 664
Ένωση Κεντρωών 0,69% 397
Άλλοι 2,28% 1.316
Έγκυρα 98,30% 57.614
Άκυρα 1,11% 651
Λευκά 0,59% 346
Ψήφισαν 61,29% 58.611
Αποχή 38,71% 37,013
Εγγεγραμένοι 100% 95.624
Πηγή: Υπουργείο Εσωτερικών (Βουλευτικές εκλογές 2019)

Στο παρελθόν η Αργολίδα έχει ψηφίσει ως εξής στις Βουλευτικές εκλογές:

Έτος Πρώτο Κόμμα Δεύτερο Κόμμα Τρίτο Κόμμα
Όνομα Ποσοστό Ψήφοι Έδρες Όνομα Ποσοστό Ψήφοι Έδρες Όνομα Ποσοστό Ψήφοι Έδρες
2015 (Σεπτέμβριος) Νέα Δημοκρατία 33,72% 17.747 1 ΣΥΡΙΖΑ 29,51% 15.534 1 Δημοκρατική Συμπαράταξη 9,59% 5.050 1
2015 (Ιανουάριος) Νέα Δημοκρατία 33,76% 20.771 1 ΣΥΡΙΖΑ 32,29% 19.868 1 Χρυσή Αυγή 7,32% 4.506 1
Ιούνιος 2012 Νέα Δημοκρατία 36,27% 22.057 1 ΣΥΡΙΖΑ 21,49% 13.066 1 ΠΑΣΟΚ 14,44% 8.781 1
Μάιος 2012 Νέα Δημοκρατία 28,42% 17.882 1 ΠΑΣΟΚ 13,90% 8.744 1 ΣΥΡΙΖΑ 12,80% 8.056 1
2009 Νέα Δημοκρατία 42,55% 29.802 2 ΠΑΣΟΚ 42,27% 29.606 1 ΚΚΕ 4,48% 3.135
2007 Νέα Δημοκρατία 48,90% 35.970 2 ΠΑΣΟΚ 37,44% 27.539 1 ΚΚΕ 4,83% 3.550
2004 Νέα Δημοκρατία 51,88% 39.457 2 ΠΑΣΟΚ 39,18% 29.797 1 ΚΚΕ 3,28% 2.492
2000 Νέα Δημοκρατία 49,83% 35.685 2 ΠΑΣΟΚ 40,91% 29.299 1 ΚΚΕ 3,02% 2.165

Νομάρχες - Αντιπεριφερειάρχες

Επεξεργασία

Αντιπεριφερειάρχης Αργολίδας απο το 2022 είναι ο Δημήτρης Σχοινοχωρίτης που ανήκει στην Νέα Δημοκρατία.

Περίοδος Τίτλος Όνοματεπώνυμο Κόμμα
2022 - παρόν Αντιπεριφερειάρχης Δημήτρης Σχοινοχωρίτης Νέα Δημοκρατία
2019 - 2022 Ιωάννης Μαλτέζος Νέα Δημοκρατία
2010 - 2019 Τάσος Χειβιδόπουλος Δημοκρατική Συμπαράταξη
2002 - 2010 Νομάρχης Βασίλης Σωτηρόπουλος[5] Νέα Δημοκρατία
1998 - 2002 Αναστάσιος Σαλεσιώτης[5] Π.Α.Σ.Ο.Κ.
1994 - 1998 Δημήτρης Σαραβάκος[5] Νέα Δημοκρατία

Πληθυσμός

Επεξεργασία
Ιστορική εξέλιξη πληθυσμού
Έτος Πληθ.   ±%  
1856 44.212 —    
1861 45.967 +4.0%
1870 48.636 +5.8%
1879 50.298 +3.4%
1889 54.047 +7.5%
1896 58.975 +9.1%
1907 60.326 +2.3%
1920 61.234 +1.5%
1928 68.184 +11.3%
1940 80.209 +17.6%
1951 85.389 +6.5%
1961 90.145 +5.6%
1971 88.698 −1.6%
1981 93.020 +4.9%
1991 94.873 +2.0%
2001 102.392 +7.9%
2011 97.044 −5.2%
2021 93.282 −3.9%
Πηγή: Απογραφές Πληθυσμού ΕΛΣΤΑΤ 1856 - 2021

Στην απογραφή του 2021 ο νομός Αργολίδας είχε 93.282 μόνιμους κατοίκους, έχοντας μειωθεί κατά 3,9% απο την προηγούμενη απογραφή του 2011. Το 1856 ο νομός είχε τον μικρότερο καταγγεγραμένο πληθυσμό (44.212) και το 2001 τον υψηλότερο καταγγεγραμένο πληθυσμό (102.392). Απο το 1856 μέχρι το 2001 ο πληθυσμός του νομού ήταν σταθερά αυξητικός αλλά μετά το 2001 έχει μειωθεί ελαφρά. Υπάρχουν επίσης λίγες χιλιάδες μετανάστες από το εξωτερικό στον νομό.

Διάγραμμα ιστορικής εξέλιξης πληθυσμού απο το 1856

Αθλητισμός

Επεξεργασία

Η Αργολίδα διαθέτει πολλά αθλητικά σωματεία με επίκεντρο τις τέσσερις έδρες δήμων. Σημαντική ομάδα με πλήθος διακρίσεων αποτελεί η ομάδα χειροσφαίρησης Α.Ο. Διομήδης Άργους. Επίσης ιστορική ποδοσφαιρική ομάδα για την πόλης του Άργους είναι: ο Παναργειακός που αγωνίστηκε για χρόνια στην Β' Εθνική Ανδρών που όμως πλέον παίζει στο τοπικό πρωτάθλημα. Σημαντική ποδοσφαιρική ομάδα για την πόλη του Ναυπλίου είναι: ο Πανναυπλιακός.

Αθλητικά σωματεία

Επεξεργασία

Τα εξής αθλητικά σωματεία δραστηριοποιούνται στον νομό Αργολίδας:

Δήμος Άργους-Μυκηνών

Επεξεργασία

Παναργειακός

Ομάδα Περιοχή Κατηγορία
Παναργειακός Άργος Γ' Εθνική
Απόλλων Άργους Άργος Ε.Π.Σ. Αργολίδας
Αριστέας Άργους Άργος Ε.Π.Σ. Αργολίδας
Ολυμπιακός Άργους Άργος Ε.Π.Σ. Αργολίδας
Δαναοί Άργος Ε.Π.Σ. Αργολίδας
Αργοναύτης Νέας Κίου Νέα Κίος Ε.Π.Σ. Αργολίδας
Πανιώνιος Δαλαμανάρας Άργος Ε.Π.Σ. Αργολίδας
Ατρόμητος Σχινοχωρίου Σχινοχώρι Ε.Π.Σ. Αργολίδας
Αγροτικός Αστέρας Μπόρσα Μπόρσας Ε.Π.Σ. Αργολίδας
Αχλαδόκαμπος Αχλαδόκαμπος Ε.Π.Σ. Αργολίδας
Ένωση Λέρνας Μύλοι Ε.Π.Σ. Αργολίδας
Ερασινός Κεφαλαρίου/Νέοι Παναργειακού Κεφαλάρι Ανενεργό Σωματείο
Ερμής Κιβερίου Κιβέρι Ε.Π.Σ. Αργολίδας
Ηρακλής Καρυάς Καρυά Ε.Π.Σ. Αργολίδας
Θύελλα Λιμνών Λίμνες Ε.Π.Σ. Αργολίδας
Λυγκεύς Λυρκείας Λυρκεία Ε.Π.Σ. Αργολίδας
Μυκηναϊκός Μυκήνες Ε.Π.Σ. Αργολίδας
Νέος Αχιλλέας Φιχτίου Φίχτια Ε.Π.Σ. Αργολίδας
Ορνεάτης Γυμνού Γυμνό Ε.Π.Σ. Αργολίδας
Διομήδης Σχινοχωρίου Σχινοχώρι Ανενεργό Σωματείο
Π.Α.Ο. Κουτσοποδίου Κουτσοπόδι Ε.Π.Σ. Αργολίδας
Προσύμνη Πρόσυμνα Ε.Π.Σ. Αργολίδας
ΑΕΚ Άργους Άργος Ε.Π.Σ. Αργολίδας
Αθλητική Λέσχη Κουτσοποδίου Κουτσοπόδι Ανενεργό Σωματείο 2012-2013
Νέα Κίος Νέα Κίος Ανενεργό Σωματείο 2012-2013

Δήμος Ναυπλιέων

Επεξεργασία

Πανναυπλιακός

Ομάδα Περιοχή Κατηγορία
Πανναυπλιακός Ναύπλιο Ε.Π.Σ. Αργολίδας
Α.Γ.Ο.Ν. Ναύπλιο Ε.Π.Σ. Αργολίδας
Αργολίδα 2000 Ναύπλιο Ε.Π.Σ. Αργολίδας
Αργέας Νέα Τίρυνθα Ε.Π.Σ. Αργολίδας
Άρης Ροεινού Νέο Ροεινό Ε.Π.Σ. Αργολίδας
Ατρόμητος Παναριτίου Ναυπλίου Παναρίτης Ε.Π.Σ. Αργολίδας
Δόξα Πουλακίδας Πουλλακίδα Ε.Π.Σ. Αργολίδας (γυν.)
Δρεπανιακός Αστέρας Δρέπανο Ε.Π.Σ. Αργολίδας
Δυοβουνιώτης Άριας Άρια Ε.Π.Σ. Αργολίδας
Εθνικός Τολού Τολό Ε.Π.Σ. Αργολίδας
Κεραυνός Ιρίων Ίρια Ε.Π.Σ. Αργολίδας
Λευκάκια Λευκάκια Ε.Π.Σ. Αργολίδας
Μιδέα Παναρίτης Ε.Π.Σ. Αργολίδας
Μίδας Μάνεση Μάνεσης Ε.Π.Σ. Αργολίδας
Παλαμήδης Ναυπλίου Ναύπλιο Ε.Π.Σ. Αργολίδας
Παμμιδεατικός Αγία Τριάδα Ε.Π.Σ. Αργολίδας
Πανασιναϊκός Ασίνη Αργολίδας Ε.Π.Σ. Αργολίδας
Πανανυφιακός Ανύφι Ε.Π.Σ. Αργολίδας
Πλατανίτι Αγία Τριάδα Ε.Π.Σ. Αργολίδας
Τοξότης Ναυπλίου Ναύπλιο Ανενεργό Σωματείο
Αμυγδαλίτσα Αμυγδαλίτσα Ανενεργό Σωματείο 2012-2013
Δόξα Αγίου Ανδριανού Άγιος Αδριανός Ανενεργό Σωματείο 2012-2013
Νίκη Ναυπλίου Ναύπλιο Ε.Π.Σ. Αργολίδας
Προίτος Τίρυνθας Τίρυνθα Ε.Π.Σ. Αργολίδας

Δήμος Επιδαύρου

Επεξεργασία
Ομάδα Περιοχή Κατηγορία
Αριστείωνας Λυγουριού Λυγουριό Ε.Π.Σ. Αργολίδας
Αρκάδιος Αρκαδικό Ε.Π.Σ. Αργολίδας
Ασκληπιός Επιδαύρου Παλαιά Επίδαυρος Ε.Π.Σ. Αργολίδας
Δήμαινα Δήμαινα Ανενεργό Σωματείο
Δόξα Αδαμίου Αδάμι Ανενεργό Σωματείο
Φοίνικας Νέας Επιδαύρου Νέα Επίδαυρος Ε.Π.Σ. Αργολίδας
Παμμετοχικός Μετόχι Ασκληπιείου Ε.Π.Σ. Αργολίδας
Αίας Τραχειάς Τραχειά Ανενεργό Σωματείο 2012-2013

Δήμος Ερμιονίδας

Επεξεργασία
Ομάδα Περιοχή Κατηγορία
Πορτοχελιακός Πορτοχέλι Ε.Π.Σ. Αργολίδας
Ένωση Ερμιονίδας Ερμιόνη Γ' Εθνική
Ηλιόκαστρο Ηλιόκαστρο Ε.Π.Σ. Αργολίδας
Ερμιονίδα 2012 Κρανίδι Ε.Π.Σ. Αργολίδας
Κορωνίς Κοιλάδας Κοιλάδα Ε.Π.Σ. Αργολίδας
Ποσειδών Διδύμων Δίδυμα Ε.Π.Σ. Αργολίδας

Ενημέρωση

Επεξεργασία
Ενημέρωση
Argolikes Eidhseis
Μαχητικά Νέα
Argonafplia tv
Max tv/
Sport Ermionidas
Argolida Planet
Έπαθλο
Κατάλογος ποδοσφαιρικών σωματείων Αργολίδας
Ermionikos Syndesmos
Pocket-Guide
Ένωση Ποδοσφαιρικών Σωματείων Αργολίδας ΕΠΣ
Ραδιοφωνικοί Σταθμοί
Star Fm 92.9
Sfera Fm 94.9
Dri Fm 92.2
Cool Fm 90.7
Must Fm 97
Ράδιο Ερμιονίδα 104.3
Ραδιοφωνικός Σταθμός Ιεράς Μητροπόλεως Αργολίδας 105.2 Fm

Προσωπικότητες

Επεξεργασία

Γεννημένοι στην Αργολίδα

Επεξεργασία

Καλλιτέχνες

Επεξεργασία

Πολιτικοί

Επεξεργασία

Αγωνιστές

Επεξεργασία

Παραπομπές

Επεξεργασία
  1. «Η ιστορία μας». ΚΥΚΝΟΣ Ελληνική Εταιρία Κονσερβών Α.Ε. Ανακτήθηκε στις 23 Σεπτεμβρίου 2021. 
  2. «Το εγκαταλελειμμένο σιδηροδρομικό δίκτυο της Πελοποννήσου | LiFO». www.lifo.gr. 9 Δεκεμβρίου 2017. Ανακτήθηκε στις 13 Μαρτίου 2022. 
  3. Argonafplia.gr (18 Μαΐου 2018). «Πως έκλεισε και γιατί πρέπει να λειτουργήσει η μετρική γραμμή της Πελοποννήσου». Argonafplia.gr. Ανακτήθηκε στις 13 Μαρτίου 2022. 
  4. «Πως θα επιστρέψει το τρένο στην Αργολίδα - Τι περιλαμβάνει η μελέτη (χάρτης)». Ανακτήθηκε στις 13 Μαρτίου 2022. 
  5. 5,0 5,1 5,2 «ΕΕΤΑΑ-Νομαρχιακές Εκλογές». www.eetaa.gr. Ανακτήθηκε στις 9 Μαρτίου 2022. 

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

Επεξεργασία