Πανδημία COVID-19

πανδημία από τον ιό SARS-CoV-2

Αυτό το λήμμα αφορά την τρέχουσα πανδημία. Για την ασθένεια, δείτε: COVID-19. Για τον υπεύθυνο ιό, δείτε: SARS-CoV-2.

Η πανδημία της νόσου του κορονοϊού 2019 (COVID-19) είναι μια τρέχουσα πανδημία που προκλήθηκε από τον κορονοϊό SARS-CoV-2 και αναγνωρίστηκε για πρώτη φορά στην πόλη Ουχάν, πρωτεύουσα της επαρχίας Χουπέι της Κίνας, τον Δεκέμβριο του 2019.[7] Ως και σήμερα έχουν επιβεβαιωθεί πάνω από 113 εκατομμύρια κρούσματα σε 215 χώρες και περιοχές, είχαν σημειωθεί περισσότεροι από 2.51 εκατομμύρια θάνατοι που οφείλονται στη νόσο και είχαν ανακάμψει περισσότεροι από 89 εκατομμύρια άνθρωποι.[8]

Πανδημία κορονοϊού 2019–20
COVID-19 Outbreak World Map Total Deaths per Capita.svg
Χάρτης των κατά κεφαλήν θανάτων (ως τις 20 Δεκεμβρίου 2020):
  1.000+ θάνατοι ανά 1 εκατ. κατοίκους
  178–1.000 θάνατοι ανά 1 εκατ. κατοίκους
  32–178 θάνατοι ανά 1 εκατ. κατοίκους
  6–32 θάνατοι ανά 1 εκατ. κατοίκους
  1–6 θάνατοι ανά 1 εκατ. κατοίκους
  <1 θάνατοι ανά 1 εκατ. κατοίκους
  Κανένας θάνατος ή δεν υπάρχουν δεδομένα
(από πάνω προς τα κάτω, από αριστερά προς τα δεξιά)
Coronavirus patients at the Imam Khomeini Hospital in Tehran, Iran--1 March 2020.jpg
2020 coronavirus task force.jpg 蔡總統視導33化學兵群 02.jpg
Emergenza coronavirus (49501382461).jpg Dried pasta shelves empty in an Australian supermarket.jpg
ΑσθένειαCOVID-19
Στέλεχος ιούSARS-CoV-2
TοποθεσίαΠαγκοσμίως (λίστα των τοποθεσιών)
Πρώτο κρούσμαΟυχάν, Χουπέι, Κίνα[1]
30°37′11″N 114°15′28″E / 30.61972°N 114.25778°E / 30.61972; 114.25778
Ημερομηνία1 Δεκεμβρίου 2019 – σήμερα[2][3][4] ()
Κρούσματα
Επιβεβαιωμένα58.555.000+[5]
Αναρρώσεις40.215.000+[5]
Θάνατοι
1.388.400+[5]
Περιοχές
215[6]

Ο ιός μεταδίδεται μεταξύ των ανθρώπων μέσω των σταγονιδίων που παράγονται όταν οι άνθρωποι φτερνίζονται ή βήχουν. [7][9] Ο χρόνος μεταξύ της έκθεσης και της εμφάνισης συμπτωμάτων είναι συνήθως από 2 έως 14 ημέρες.[9][10] Τα συμπτώματα μπορεί να περιλαμβάνουν πυρετό, βήχα και δυσκολίες στην αναπνοή,[9][10] ενώ επιστημονικές έρευνες υποστηρίζουν ότι πιθανή απώλεια γεύσης και όσφρησης αποτελούν συμπληρωματικές ενδείξεις μόλυνσης από τον ιό.[11][12][13] Οι επιπλοκές μπορούν να περιλαμβάνουν πνευμονία και σύνδρομο οξείας αναπνευστικής δυσχέρειας.

Μέχρι αυτή την στιγμή έχουν αναπτυχθεί και αδειοδοτηθεί τουλάχιστον 10 διαφορετικά εμβόλια, από κάποια επίσημη ρυθμιστική αρχή. Περισσότερα αναμένεται να αδειοδοτηθούν σύντομα. Οι εμβολιασμοί ξεκίνησαν στα τέλη 2020 και έχουν γίνει έως και σήμερα περισσότεροι από 218 εκατομμύρια, ενώ ο ρυθμός εμβολιασμού είναι λίγο πάνω από τα έξι εκατομμύρια ημερησίως[14].

Στις 2 Δεκεμβρίου 2020, η αρμόδια επιτροπή MHRA στο Ηνωμένο Βασίλειο χορήγησε την πρώτη άδεια εμβολίου[15] έναντι του COVID-19, εγκρίνοντας τη σχετική αίτηση των εταιρειών Pfizer & BioNTech. Την Τρίτη 8-12-2020, στο Ηνωμένο Βασίλειο, η 90χρονη Μάργκαρετ Κίναν έγινε το πρώτο άτομο στον κόσμο, που επίσημα εμβολιάστηκε με εγκεκριμένο εμβόλιο κατά του COVID-19.[16] Στις 10 Δεκεμβρίου 2020, το ίδιο εμβόλιο (Pfizer & BioNTech) εγκρίθηκε για χρήση και στον Καναδά.[17]

Μέχρι στιγμής, η υποστήριξη ανθρώπων που έχουν νοσήσει αποσκοπεί στην πρόωρη διαχείριση των συμπτωμάτων και της υποστηρικτικής θεραπείας.[18][9]

Οι επαγγελματίες δημόσιας υγείας τονίζουν τη σημασία των βασικών πρακτικών υγιεινής στην πρόληψη της μόλυνσης και εξέδωσαν προτεινόμενες κατευθυντήριες οδηγίες συμπεριφοράς για άτομα που είναι ύποπτα ότι έχουν τον ιό.[19] Το πλύσιμο των χεριών, η διατήρηση της απόστασης άνω των 2 μέτρων από ανθρώπους που βήχουν και η αποφυγή επαφής με το πρόσωπο συνιστώνται για την πρόληψη της νόσου. Οποιοσδήποτε είναι ύποπτος για τη μεταφορά του ιού, συνιστάται να παρακολουθεί την υγεία του για δύο εβδομάδες, να φοράει χειρουργική μάσκα και να ζητά ιατρική συμβουλή, καλώντας έναν γιατρό πριν επισκεφτεί μια κλινική.

Η περίοδος επώασης (χρόνος από την έκθεση έως την έναρξη των συμπτωμάτων) κυμαίνεται από 2 έως 14 ημέρες,[20] αλλά μπορεί να είναι μεταδοτική κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου και μετά την αποκατάσταση.[21] Τα συμπτώματα περιλαμβάνουν πυρετό, βήχα και δυσκολίες στην αναπνοή. Ως τις 7 Απριλίου η εκτίμηση του ποσοστού θνησιμότητας ήταν το 1% των επιβεβαιωμένων περιπτώσεων, υψηλότερο μεταξύ εκείνων που απαιτούν εισαγωγή στο νοσοκομείο.[22] Ως τις αρχές Απριλίου του 2020, δεν υπάρχει εμβόλιο και καμία ειδική θεραπεία.[23] Εξετάζονται αρκετές προσεγγίσεις εμβολίων και αντι-ιικών.[24][25][26][27][28] Σχολεία και πανεπιστήμια έχουν κλείσει σε εθνικό ή τοπικό επίπεδο σε τουλάχιστον 188 χώρες, επηρεάζοντας πάνω από 1.5 δισεκατομμύρια μαθητές και φοιτητές.[29]

Η πανδημία έχει κηρυχθεί από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (Π.Ο.Υ.) ως «Έκτακτη Ανάγκη Δημόσιας Υγείας Διεθνούς Ενδιαφέροντος» (PHEIC), με βάση τις πιθανές επιπτώσεις που θα μπορούσε να έχει ο ιός εάν εξαπλωθεί σε χώρες με ασθενέστερα συστήματα υγειονομικής περίθαλψης. Αυτή η κήρυξη ήταν η έκτη φορά μετά από την πανδημία του H1N1 το 2009.[30]

Σε κοινωνικό επίπεδο, έντονη ξενοφοβία και ρατσισμός κατά ανθρώπων κινεζικής και ανατολικής ασιατικής καταγωγής έχουν σημειωθεί λόγω της επιδημίας, τροφοδοτώντας τον φόβο και την εχθρότητα σε διάφορες χώρες.[31][32][33][34] Παραπληροφόρηση που διαδόθηκε κυρίως στο διαδίκτυο σχετικά με τον κορονοϊό, οδήγησε την ΠΟΥ να κηρύξει "πληροφοριοδημία" (αγγλικά: infodemic) στις 2 Φεβρουαρίου. Αντίστοιχα, πολλαπλές θεωρίες συνωμοσίας διαδόθηκαν μεταξύ Μαρτίου και Απριλίου 2020,[35][36] με αποτέλεσμα κυβερνήσεις ανά τον κόσμο να λάβουν προληπτικά μέτρα για την αντιμετώπισή τους.[37][38]

Επιδημιολογία

Ως την 1 Απριλίου, περισσότερα από 882.000 κρούσματα έχουν επιβεβαιωθεί σε όλο τον κόσμο. Θεωρείται ότι υπάρχει μια ελλιπής αναφορά των κρουσμάτων, ιδιαίτερα σε περιπτώσεις με ηπιότερα συμπτώματα.[39][40]

Εξάπλωση 2019–20 COVID-19 κατά χώρα και περιοχή[41]
Χώρα ή περιοχή[α] Κρούσματα Θάνατοι Αναρ.[β] Παρ.
235 2.416.135 165.939 632.983
  Ηνωμένες Πολιτείες[γ] 29.293.090 530.614 [42]
  Ινδία 11,210,799 157,756 10,868,520 [43]
  Βραζιλία 11.019.344 265.500 9.757.178 [44][45]
  Ρωσία[δ] 4.322.776 89.094 3.911.924 [46]
  Ηνωμένο Βασίλειο[ε] 4.213.343 124.419 [47]
  Γαλλία[ζ] 3.882.408 88.444 [48][49]
  Τουρκία 2.780.417 29.030 2.623.924 [50]
  Ισπανία 3.149.012 71.138 [51]
  Ιταλία 3.046.762 99.578 2.481.372 [52]
  Μεξικό 2.128.600 190.604 1.670.431 [53]
  Νότια Αφρική 1.521.068 50.678 1.440.874 [54][55]
  Περού 1.371.176 47.854 1.276.245 [56][57]
  Ιράν 1.681.682 60.594 1.435.357 [58]
  Γερμανία 2.502.128 72.470 2.299.073 [59][60]
  Βέλγιο 785.809 22.240 [61][62]
  Χιλή 855.785 21.077 805.717 [63]
  Καναδάς 884.086 22.213 831.896 [64]
  Ολλανδία[η] 1.115.549 15.803 [65][66]
  Ελβετία 562.290 9.331 317.600 [67][68]
  Πορτογαλία 810.094 16.540 731.567 [69][70]
  Ιρλανδία 223.219 4.422 [71][72]
  Αυστρία 467.646 8.652 437.202 [73]
  Σουηδία 684.964 13.003 [74]
  Ισραήλ 796.465 5.834 750.661 [75]
  Ιαπωνία 438.956 8.227 418.261 [76]
  Νότια Κορέα 92.817 1.642 83.474 [77][78]
  Ισημερινός 294.503 16.039 256.009 [79][80]
  Πολωνία 1.794.914 45.285 1.482.568 [81]
  Σαουδική Αραβία 379.474 6.524 370.300 [82]
  Ρουμανία 828.283 20.900 754.335 [83]
  Πακιστάν 590.508 13.205 559.248 [84]
  Σιγκαπούρη 60.020 29 59.879 [85]
  Δανία[θ] 213.932 2.377 204.483 [86][87]
  Νορβηγία 74.546 632 54.004 [88]
  Τσεχία 1.321.331 21.717 1.131.209 [89]
  Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα 410.849 1.322 392.792 [90]
  Ινδονησία 1,379,662 37,266 1,194,656 [91]
  Κίνα 89.962 4.636 85.153 [92]
  Αυστραλία 28.958 909 [93]
  Φιλιππίνες 594.412 12.516 545.853 [94][95]
  Σερβία 485.439 4.562 [96]
  Ουκρανία 1.401.228 27.022 1.196.520 [97][98]
  Κατάρ 166.949 262 156.001 [99]
  Μαλαισία 313.460 1.169 291.958 [100]
  Λευκορωσία 295.511 2.038 286.484 [101]
  Δομινικανή Δημοκρατία 242.087 3.150 195.594 [102]
  Παναμάς 344.834 5.923 331.762 [103]
  Κολομβία 2.273.245 60.412 2.172.418 [104]
  Φινλανδία[ι] 62.063 767 31.000 [105][106]
  Λουξεμβούργο 56.506 657 52.662 [107]
  Αίγυπτος[κ] 186.503 10.995 144.019 [108]
  Μαρόκο 485.974 8.676 471.919 [109]
  Μπανγκλαντές 550.330 8.462 503.003 [110][111]
  Αργεντινή 2.146.661 52.870 1.940.279 [112]
  Ταϊλάνδη 26.370 85 25.744 [113][114]
  Αλγερία 114.104 3.010 78.946 [115]
  Μολδαβία 195.252 4.111 171.330 [116]
  Ελλάδα 201.677 6.664 [117]
  Κουβέιτ 200.572 1.127 186.187 [118]
  Ουγγαρία 466.017 15.873 335.512 [119]
  Μπαχρέιν 126.126 469 119.047 [120]
  Κροατία 246.514 5.590 237.181 [121]
  Ισλανδία 6.059 29 6.020 [122]
  Καζακστάν 218.101 2.799 201.750 [123][124]
  Ουζμπεκιστάν 80.035 622 78.587 [125]
  Ιράκ 708.951 13.483 646.619 [126]
  Εσθονία 75.003 653 55.396 [127][128]
  Ομάν 143.955 1.591 134.314 [129]
  Αζερμπαϊτζάν 236.365 3.238 229.591 [130]
  Αρμενία 174.257 3.219 164.654 [131]
  Σλοβενία 194.165 3.882 [132][133]
  Λιθουανία 202.214 3.328 188.191 [134][135]
  Βοσνία και Ερζεγοβίνη 135.513 5.228 117.885 [136]
  Πουέρτο Ρίκο 93.336 2.059 [137][138]
  Βόρεια Μακεδονία 106.832 3.185 94.461 [139]
  Σλοβακία 323.390 7.836 [140]
  Νέα Ζηλανδία 2.043 26 1.945 [141][142]
  Γκάνα 86.092 640 80.619 [143]
  Κούβα[λ] 54.835 344 49.889 [144][145]
  Αφγανιστάν 55.869 2.449 49.369 [146]
  Χονγκ Κονγκ 11.091 202 10.629 [147]
  Καμερούν 35.714 551 32.594 [148]
  Βουλγαρία 260.308 10.614 212.887 [149][150]
  Τυνησία 237.028 8.167 202.123 [151]
  Ακτή Ελεφαντοστού 34.935 200 32.513 [152]
  Τζιμπουτί 5.967 63 5.854 [153]
  Κύπρος[μ] 36.575 232 [154][155]
  Λετονία 90.009 1.687 78.507 [156]
  Ανδόρρα 11.019 112 10.599 [157]
  Λίβανος 393.228 5.013 307.256 [158]
  Κόστα Ρίκα 206.640 2.833 187.484 [159][160]
  Νίγηρας 4.740 172 4.250 [161][162]
  Νιγηρία 158.506 1.969 137.875 [163]
  Αλβανία 112.897 1.939 75.190 [164][165]
  Γουινέα 15.216 86 14.648 [166][167]
  Μπουρκίνα Φάσο 11.797 139 11.140 [168][169]
  Βολιβία 254.273 11.823 198.236 [170]
  Κοσσυφοπέδιο 73.048 1.649 61.986 [171]
  Κιργιστάν 86.506 1.471 83.484 [172]
  Ουρουγουάη[ν] 63.837 651 54.861 [173][174]
  Ονδούρα 173.020 4.247 67.900 [175][176]
  Άγιος Μαρίνος 3.746 74 3.276 [177]
  Παλαιστίνη 194.548 2.127 173.732 [178]
  Μάλτα 24.398 334 20.742 [179]
  Ταϊβάν[ξ] 969 10 932 [181]
  Ιορδανία 421.415 4.900 362.765 [182]
  Γεωργία[ο] 272.851 3.573 266.693 [183]
  Σενεγάλη 35.468 903 30.181 [184]
  Μαυρίκιος 620 10 588 [185]
  Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό 26.049 711 20.466 [186]
  Μαυροβούνιο 79.237 1.059 69.209 [187]
  Νήσος του Μαν 676 25 431 [188]
  Σρι Λάνκα 85.695 497 82.059 [189][190]
  Γουατεμάλα 178.337 6.467 164.564 [191]
  Κένυα 108.827 1.876 87.570 [192]
  Βιετνάμ 2.509 35 1.920 [193]
  Βενεζουέλα 141.356 1.371 133.454 [194]
  Τζέρσεϊ 3.220 69 3.154 [195]
  Γκέρνσεϊ 821 14 802 [196]
  Μάλι 8.390 355 6.408 [197]
  Ελ Σαλβαδόρ 60.800 1.894 56.807 [198]
  Παραγουάη 168.043 3.318 140.561 [199]
  Τζαμάικα 25.303 446 14.159 [200][201]
  Νήσοι Φερόες 658 1 657 [202][203]
  Τανζανία [204][205]
  Ρουάντα 18.986 264 17.322 [206][207]
  Δημοκρατία του Κονγκό 9.179 131 5.846 [208][209]
  Μπρουνέι 188 3 182 [210][211]
  Γκουάμ[π] 7.257 121 6.707 [42][212]
  Σομαλία[ρ] 8.321 302 3.968 [213]
  Γιβραλτάρ 4.249 93 4.134 [214]
  Καμπότζη 1.011 0 517 [215]
  Μαδαγασκάρη 19.831 297 19.296 [216]
  Τρινιντάντ και Τομπάγκο 7.732 139 7.497 [217][218]
  Αιθιοπία 166.138 2.429 138.500 [219][220]
  Μιανμάρ 142.034 3.200 131.672 [221]
  Γκαμπόν 15.625 90 13.746 [222]
  Βόρεια Κύπρος[σ] 3.297 23 2.917 [223]
  Αρούμπα 8.110 77 7.828 [224]
  Μονακό 1.981 26 1.754 [225]
  Σουδάν 28.025 1.864 22.606 [226][227]
  Λιβερία 2.023 85 1.890 [228]
  Βερμούδες 722 12 688 [229]
  Τόγκο 7.570 92 6.306 [230]
  Λίχτενσταϊν 2.590 54 2.488 [231]
  Ισημερινή Γουινέα 6.329 96 5.737 [232]
  Μπαρμπάντος 3.264 37 2.754 [233]
  Άγιος Μαρτίνος 2.070 27 2.026 [234]
  Γουιάνα 8.699 199 8.047 [235]
  Πράσινο Ακρωτήριο 15.724 152 15.022 [236]
  Κέιμαν Νήσοι 451 2 426 [237]
  Ζάμπια 82.421 1.124 77.943 [238][239]
  Μπαχάμες 8.600 181 7.415 [240][241]
  Γαλλική Πολυνησία 18.459 140 4.842 [242][243]
  Ουγκάντα 40.452 334 15.065 [244][245]
  Αμερικανικές Παρθένοι Νήσοι 2.714 25 2.559 [246]
  Μαλδίβες 20.565 63 17.837 [247]
  Λιβύη 137.482 2.236 124.712 [248]
  Γουινέα-Μπισάου 3.303 49 2.426 [249][250]
  Αϊτή 12.536 250 9.828 [251][252]
  Μακάου 48 0 46 [253]
  Ερυθραία 2.326 7 1.719 [254]
  Μοζαμβίκη 61.529 686 46.294 [255]
  Συρία 15.925 1.058 10.293 [256]
  Λαϊκή Δημοκρατία του Ντονέτσκ[τ] 23.394 1.972 16.276 [258]
  Μπενίν 6.071 75 4.963 [259][260]
  Σιέρα Λεόνε 3.920 79 2.700 [261][262]
  Τσαντ 4.161 140 3.607 [263]
  Μογγολία 3.154 4 2.442 [264]
  Νεπάλ 274.721 3.010 270.886 [265]
  Ζιμπάμπουε 36.260 1.485 33.805 [266]
  Ανγκόλα 21.055 512 19.640 [267]
  Αντίγκουα και Μπαρμπούντα 813 21 355 [268]
  Εσουατίνι 17.173 658 15.211 [269]
  Ανατολικό Τιμόρ 119 0 94 [270][271]
  Λαϊκή Δημοκρατία του Λουχάνσκ[υ] 2.391 204 1.921 [272][273]
  Μποτσουάνα 29.392 359 26.760 [274]
  Λάος 47 0 42 [275][276]
  Μπελίζ 12.335 315 11.926 [277]
  Φίτζι 63 2 54 [278]
  Νέα Καληδονία 58 0 30 [279]
  Μαλάουι 32.442 1.069 22.373 [280]
  Δομινίκα 144 0 130 [281]
  Ναμίμπια 39.877 437 37.366 [282]
  Άγιος Χριστόφορος και Νέβις 41 0 41 [283][284]
  Αγία Λουκία 3.866 43 3.563 [285]
  Κουρασάο 4.790 22 4.671 [286]
  Γρενάδα 148 1 147 [287][288]
  Βόρειες Μαριάνες Νήσοι 144 2 32 [289][290]
  Κεντροαφρικανική Δημοκρατία 4.997 63 1.924 [291][292]
  Άγιος Βικέντιος και Γρεναδίνες 98 0 81 [293][294]
  Νήσοι Φώκλαντ 54 0 43 [295]
  Γροιλανδία 31 0 30 [296][297]
  Μοντσεράτ 20 1 14 [298]
  Σεϋχέλλες 2.950 15 2.610 [299][300]
  Νήσοι Τερκς και Κέικος 2.177 15 2.020 [301]
  Γκάμπια 4.759 152 4.143 [302]
  Νικαράγουα 6.489 174 [303]
  Σουρινάμ 8.977 175 8.469 [304]
  Βατικανό 29 0 27 [305][306]
  Αρτσάχ 2.234 31 337 [307][308]
  Μαυριτανία 17.217 441 16.583 [309]
  Παπούα Νέα Γουινέα 1.492 16 846 [310][311]
  Μπουτάν 868 1 866 [312]
  Μπουρούντι 2.283 3 773 [313][314]
  Σομαλιλάνδη[φ] 1.396 50 1.251 [315][316]
  Βρετανικές Παρθένοι Νήσοι 153 1 131 [317]
  Σάο Τομέ και Πρίνσιπε 1.944 31 1.544 [318]
  Νότιο Σουδάν 8.414 100 4.317 [319][320]
  Αμπχαζία 11.469 170 9.782 [321]
  Ανγκουίλα 18 0 12 [322]
  Σάμπα 6 0 6 [323]
  Άγιος Ευστάθιος 20 0 20 [324]
  Μποναίρ 492 5 417 [325]
  Σαιν Πιερ και Μικελόν 24 0 12 [326][327]
  Υεμένη 2.436 660 1.580 [328]
Διεθνή οχήματα
  Σαρλ ντε Γκολί 1.081 0 0 [329]
  Diamond Princess[χ] 712 14 619 [330][331]
  USS Θίοντορ Ρούζβελτ[π] 669 1 0 [332]
  Γκρεγκ Μόρτιμερ[ν] 128 0 [333]
  MS Zaandam & Rotterdam[ψ] 13 4 [335][336]
  Coral Princess[ω] 12 2 [338]
  HNLMS Dolfijn[αα] 8 0 [339]
  Λεοπόλδος I 1 0 0 [342]
Τα στατιστικά είναι ενημερωμένα ως προς τις 10 Απριλίου 2020
Σημειώσεις
  1. Περιοχή όπου η περίπτωση διαγνώστηκε. Η εθνικότητα και τόπος της μετάδοσης μπορεί να διαφέρουν.
  2. «—» υποδηλώνει ότι δεν υπάρχουν διαθέσιμα δεδομένα για την περιοχή, και όχι ότι η τιμή είναι μηδέν.
  3. Ηνωμένες Πολιτείες
    1. Δεν συμπεριλαμβάνει τις εξαρτήσεις σε Γκουάμ, Πουέρτο Ρίκο και Παρθένους Νήσους
    2. Περιλαμβάνει τα κρούσματα στο Grand Princess
  4. Ρωσία
    Εξαιρούνται τα κρούσματα του κρουαζιερόπλοιου Diamond Princess.
  5. Ηνωμένο Βασίλειο
    1. Δεν συμπεριλαμβάνονται οι εξαρτήσεις (Βρετανικά Υπερπόντια Εδάφη, κ.ά)
    2. Από τις 23 Μαρτίου, η Βρετανική κυβέρνηση δεν γνωστοποιεί τις αναρρώσεις. Η τελευταία ενημέρωση στις 22 Μαρτίου ανέφερε 135 αναρρωμένους ασθενείς.
  6. Γαλλία
    Δε συμπεριλαμβάνονται οι περιπτώσεις στις υπερπόντιες περιοχές (overseas regions) της, Γαλλική Γουιάνα, Γουαδελούπη, Μαγιότ, Μαρτινίκα και Ρεϋνιόν αλλά και αυτές στις υπερπόντιες κοινότητες (overseas collectivities) της, Άγιος Βαρθολομαίος, Άγιος Μαρτίνος και Γαλλική Πολυνησία.
  7. Ολλανδία
    Δεν συμπεριλαμβάνονται οι τρεις χώρες (εκτός της Ολλανδίας) του Βασιλείου των Κάτω Χωρών (Αρούμπα, Κουρασάο, Άγιος Μαρτίνος
  8. Δανία
    Δε συμπεριλαμβάνονται οι περιπτώσεις σε Νήσους Φερόες και Γροιλανδία.
  9. Φινλανδία
    1. Συμπεριλαμβάνεται η αυτόνομη κοινότητα των Νήσων Ώλαντ.
  10. Αίγυπτος
    Συμπεριλαμβάνει τα κρούσματα που ταυτοποιήθηκαν στο κρουαζιερόπλοιο MS River Anuket.
  11. Κούβα
    1. Περιλαμβάνονται κρούσματα από το MS Braemar.
    2. Εξαιρούνται τα τα κρούσματα από τη Ναυτική Βάση του Κόλπου του Γκουαντάναμο.
  12. Κύπρος
  13. 13,0 13,1 Γκρεγκ Μόρτιμερ και Ουρουγουάη
    1. Αν και αγκυροβολημένο έξω από τις ακτές της Ουρουγουάης, τα κρούσματα του Γκρεγκ Μόρτιμερ αναφέρονται ξεχωριστά από αυτά της Ουρουγουάης. Έξι από αυτά έχουν μεταφερθεί στην ενδοχώρα για ειδικευμένη νοσηλεία.
  14. Ταϊβάν
    1. Συμπεριλαμβάνονται κρούσματα από το ROCS Pan Shi.[180]
  15. Γεωργία
  16. 16,0 16,1 Γκουάμ και USS Θίοντορ Ρούζβελτ
    1. Τα κρούσματα του USS Θίοντορ Ρούζβελτ, που αυτή τη στιγμή είναι αγκυροβολημένο στο Γκουάμ, αναφέρονται ξεχωριστά.
  17. Σομαλία
    Εξαιρούνται τα κρούσματα από το περιορισμένης αναγνώρισης κράτος της Σομαλιλάνδης
  18. Βόρεια Κύπρος
    Η Κυπριακή κυβέρνηση δε συμπεριλαμβάνει τα κρούσματα από το περιορισμένης αναγνώρισης κράτος της Βόρειας Κύπρου.
  19. Λαϊκή Δημοκρατία του Ντονέτσκ
    Η Ουκρανική κυβέρνηση δεν συμπεριλαμβάνει τα κρούσματα από την επαρχία του Ντονέτσκ.[257]
  20. Λαϊκή Δημοκρατία του Λουχάνσκ
    Η Ουκρανική κυβέρνηση δεν συμπεριλαμβάνει τα κρούσματα από την επαρχία του Λουχάνσκ.[257]
  21. Σομαλιλάνδη
    Τα κρούσματα από το περιορισμένης αναγνώρισης κράτος δεν συμπεριλαμβάνονται στα κρούσματα της Σομαλίας.
  22. Diamond Princess
    Το βρετανικό κρουαζιερόπλοιο Diamond Princess είναι επί του παρόντος σε καραντίνα σε Ιαπωνικά ύδατα και το διαχειρίζεται η Ιαπωνική κυβέρνηση. Ωστόσο, αυτές οι περιπτώσεις δεν περιλαμβάνονται στην επίσημη καταμέτρηση περιπτώσεων στην χώρα, από την Ιαπωνική κυβέρνηση. Ομοίως δεν περιλαμβάνεται στην επίσημη καταμέτρηση περιπτώσεων της Βρετανικής κυβέρνησης. Ομοίως, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (Π.Ο.Υ.) ταξινομεί τις περιπτώσεις ως "Περιπτώσεις σε διεθνές μεταφορικό μέσο" και τις διακρίνει από την Ιαπωνία.
  23. MS Zaandam & Rotterdam
    1. Το κρουαζιερόπλοιο MS Zaandam αποκλείστηκε έξω από τις ακτές της Χιλής, αφού απαγορεύτηκε η είσοδος σε αυτό από τις 14 Μαρτίου 2020.
    2. Το MS Rotterdam συναντήθηκε με το Zaandam στις 26 Μαρτίου έξω από την ακτή της Πόλης του Παναμά για να προσφέρει βοήθεια και υγειονομικό υλικό στους επιβάτες. Διαμετακομισμένα στο κανάλι του Παναμά, αυτή τη στιγμή είναι αγκυροβολημένα στη Φλόριντα.[334]
    3. Τα σύνολο των κρουσμάτων του πλοίου δεν συναθροίζονται με κανένα εθνικό σύνολο.
  24. Coral Princess
    1. Το κρουαζιερόπλοιο Coral Princess είχε επιβάτες θετικούς στον κορονοϊό από τις αρχές του Απριλίου 2020, και αυτή τη στιγμή είναι αγκυροβολημένο στο Μαϊάμι.[337]
    2. Τα σύνολο των κρουσμάτων του πλοίου δεν συναθροίζονται με κανένα εθνικό σύνολο.
  25. HNLMS Dolfijn
    1. Και τα 8 κρούσματα του υποβρυχίου αναφέρθηκαν τη στιγμή που βρισκόταν σε διεθνή ύδατα ανάμεσα στην Ολλανδία και τη Σκωτία.[339]
    2. Δεν είναι γνωστό το αν και πότε θα συναθροιστούν τα κρούσματα του υποβρυχίου με αυτό της Ολλανδίας, γιατί στις ημερήσιες αναφορές της δεν αναφέρει το υποβρύχιο. Ωστόσο, πολλές αναφορές της συγκαταλέγουν τα κρούσματα και των αποικιών του Βασιλείου των Κάτω Χωρών.[340][341]
    3. Το υποβρύχιο δεν δίνει αναφορά για τους αναρρώσαντες του, άρα δεν γνωρίζουμε τον αριθμό αναρρώσεων.
 
Κρούσματα στην Κίνα.
 
Κινούμενος χάρτης των επιβεβαιωμένων περιπτώσεων διάδοσης 2019-nCoV από τις 12 Ιανουαρίου 2020 έως τις 29 Φεβρουαρίου 2020

Η επιδημιολογική ανάλυση της εκδήλωσης έδειξε ένα πιθανό μοτίβο μιας «μικτής εστίας» - πιθανότατα υπήρχε μια συνεχής κοινή εστία στην Αγορά Θαλασσινών Χουανάν το Δεκέμβριο του 2019, ενδεχομένως από διάφορα ζωονοσογόνα γεγονότα.[343][344][345] Μετά από αυτό, οι επιδημιολόγοι διαπίστωσαν ότι το ξέσπασμα πιθανότατα μετατράπηκε σε πηγή (που μεταδίδεται από άτομο σε άτομο), πιθανώς λόγω της ικανότητας μετάλλαξης του ιού.[346][347] Ως εκ τούτου, καθώς ο αριθμός των υποθέσεων έχει αυξηθεί, η σημασία της αγοράς έχει μειωθεί.[2][348][349]

Κατά τα πρώτα στάδια, ο αριθμός των περιστατικών διπλασιαζόταν συνήθως κάθε 7,5 ημέρες.[350] Στις αρχές και στα μέσα Ιανουαρίου του 2020, ο ιός εξαπλώθηκε σε άλλες κινεζικές επαρχίες, με τη βοήθεια των μετακινήσεων της Κινεζικής Πρωτοχρονιάς. Στις 20 Ιανουαρίου, η Κίνα ανέφερε σχεδόν 140 νέους ασθενείς την ημέρα, συμπεριλαμβανομένων δύο ατόμων στο Πεκίνο και ενός στη Σενζέν.[351] Μεταγενέστερα επίσημα στοιχεία δείχνουν ότι 6.174 ασθενείς που έχουν μολυνθεί από SARS-CoV-2 είχαν ήδη αναπτύξει συμπτώματα έως τις 20 Ιανουαρίου 2020.[352]

Ο ιός εξαπλώθηκε σε άλλες χώρες και περιοχές. Στη χρονολογική σειρά ακολουθούμενη από αλφαβητική, αυτές ήταν η Ταϊλάνδη. Ιαπωνία, Μακάο. Νότια Κορέα. Ταϊβάν. Ηνωμένες Πολιτείες, Χονγκ Κονγκ, Σιγκαπούρη. Γαλλία, Νεπάλ, Βιετνάμ. Αυστραλία, Μαλαισία, Καναδάς, Καμπότζη, Γερμανία, Φινλανδία, Σρι Λάνκα. Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, Ινδία, Ιταλία, οι Φιλιππίνες, το Ηνωμένο Βασίλειο, Ρωσία, Σουηδία, Ισπανία, Βέλγιο, Αίγυπτος, Ιράν, Ισραήλ, Λίβανος, Αφγανιστάν, Μπαχρέιν. Κουβέιτ, Ιράκ, Ομάν, Αλγερία, Αυστρία, Βραζιλία, Κροατία. Ελβετία, Ελλάδα, Πακιστάν, Βόρεια Μακεδονία. Γεωργία, Νορβηγία, Ρουμανία, Δανία, Εσθονία, Βόρεια Ιρλανδία, Άγιος Μαρίνος, Κάτω Χώρες, Νιγηρία, Λευκορωσία, Λιθουανία, Νέα Ζηλανδία, Μεξικό, Ισλανδία, Μονακό και Κατάρ.[353][354]

Στις 26 Φεβρουαρίου 2020, ο ΠΟΥ ανέφερε ότι, καθώς οι νέες περιπτώσεις που αναφέρθηκαν μειώθηκαν στην Κίνα, αλλά ξαφνικά αυξήθηκαν στην Ιταλία, το Ιράν και τη Νότια Κορέα, ο αριθμός νέων περιπτώσεων εκτός Κίνας ξεπέρασε τον αριθμό νέων περιπτώσεων στην Κίνα για πρώτη φορά στις 25 Φεβρουαρίου 2020.[355]

Επίσημες πηγές στην Γερμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο εκτιμούν ότι το 60-70% του πληθυσμού θα μολυνθεί πριν επιτευχθεί ανοσία της αγέλης.[356][357][358]

Θάνατοι

Ως τις 13 Μαρτίου, περισσότεροι από 5.300 θάνατοι αποδόθηκαν στην COVID-19. Σύμφωνα με το Εθνικό Κέντρο Υγείας της Κίνας, οι περισσότεροι από αυτούς που πέθαναν ήταν ηλικιωμένοι ασθενείς - περίπου το 80% των θανάτων που καταγράφηκαν ήταν από αυτούς ηλικίας άνω των 60 ετών και το 75% είχαν προϋπάρχουσες καταστάσεις υγείας όπως καρδιαγγειακές παθήσεις και διαβήτη.[359] Το ποσοστό θνησιμότητας των περιπτώσεων εκτιμάται σε περίπου 2-3%.[360]

Ο πρώτος επιβεβαιωμένος θάνατος ήταν στην Ουχάν.[361] Ο πρώτος θάνατος έξω από την Κίνα συνέβη στις Φιλιππίνες,[362][363][364][365] και ο πρώτος θάνατος έξω από την Ασία ήταν στο Παρίσι.[366]

Ως τις 24 Φεβρουαρίου 2020, εκτός της ηπειρωτικής Κίνας, έχουν καταγραφεί περισσότεροι από δώδεκα θάνατοι σε Ιράν, Νότια Κορέα, και Ιταλία.[367][368][369]

Σύμφωνα με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων δεν υπάρχει προς το παρόν κάποιο φάρμακο για την αντιμετώπιση του κορονοϊού γίνονται όμως κλινικές δοκιμές αναφορικά με την αποτελεσματικότητα τους στην καταπολέμηση του ιού στα εξής: Ρεμοδεσιβίρη (remdesivir) (υπό έρευνα), Λοπιναβίρη/η Ριτοναβίρη (lopinavir/ritonavir) (επί του παρόντος ενδεδειγμένο ως φάρμακο κατά του HIV(anti-HIV), Χλωροκίνη και Υδροξυχλωροκίνη (chloroquine and hydroxychloroquine) (που χρησιμοποιείται ενάντια στην ελονοσία(malaria) και ορισμένα αυτοάνοσα νοσήματα(autoimmune diseases) όπως η ρευματοειδής αρθρίτιδα(rheumatoid arthritis), Ιντερφερόνες (interferons) και ιδιαίτερα οι Ιντερφερόνες βήτα (interferons beta) (επί του παρόντος ενδεδειγμένες για ασθένειες όπως η πολλαπλή σκλήρυνση κατά πλάκας( multiple sclerosis) και Μονοκλωνικά αντισώματα (monoclonal antibodies) με δραστικότητα εναντίον παραγόντων του ανοσοποιητικού συστήματος).[370]

Εκτιμήσεις

Διάφοροι ερευνητές έχουν εκτιμήσει ότι ο αριθμός των πραγματικών λοιμώξεων στην αρχική εστία στην Κίνα μπορεί να ήταν πολύ υψηλότερος από εκείνες που επιβεβαιώθηκαν.[371]  Για παράδειγμα, 31.200 λοιμώξεις εκτιμήθηκαν στην Ουχάν έως τις 29 Ιανουαρίου, όταν μόλις 6.135 αναφέρθηκαν στην πόλη μέχρι εκείνη την ημερομηνία.

Υπάρχουν ανησυχίες σχετικά με το κατά πόσον είναι διαθέσιμο επαρκές ιατρικό προσωπικό και εξοπλισμός σε περιοχές που έχουν πληγεί από την εστία ώστε να μπορούν τα νοσοκομεία να εντοπίζουν σωστά τα κρούσματα κορονοϊού αντί για εσφαλμένη διάγνωση υποψήφιων περιπτώσεων ως «σοβαρή πνευμονία».[372][373][374]

Οι υπολογισμοί περιπτώσεων και θανάτων στην Κίνα επηρεάζονται από αλλαγές στον ορισμό της κλινικής περίπτωσης.[375][376] Έγγραφο που υποβλήθηκε στο Eurosurveillance προτυποποιώντας τα στατιστικά στοιχεία του επίσημου ποσοστού θνησιμότητας της Κίνας ανέφερε ότι «στον λαϊκό Τύπο υπάρχουν επίσης εικασίες για μεγάλο αριθμό λαθών χωρίς λόγο, αμφισβητώντας τη χρησιμότητα των αναφερόμενων αριθμών. Παρότι δικαιολογείται λόγω της διάρκειας της περιόδου επώασης περίπου έξι ημερών στην περίπτωση αυτή, επηρεάζει ομοιόμορφα όλα τα δεδομένα.[377]

Ενδείξεις και συμπτώματα

Κύριο λήμμα: COVID-19
 
Συμπτώματα της COVID-19.

Οι περισσότεροι μολυσμένοι άνθρωποι παρουσίασαν αρχικά κλινικά συμπτώματα, συχνά περιγραφόμενα ως συμπτώματα που μοιάζουν με γρίπη, όπως πυρετός, βήχας, αναπνευστικές δυσκολίες, κόπωση και μυαλγία. Η περαιτέρω ανάπτυξη μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρή πνευμονία, σύνδρομο οξείας αναπνευστικής δυσχέρειας, σήψη, σηπτικό σοκ και θάνατο. Τα συμπτώματα του ανώτερου αναπνευστικού, όπως το φτάρνισμα, η ρινική καταρροή και ο πονόλαιμος, είναι λιγότερο συχνά.[378] Ορισμένοι από τους μολυνθέντες μπορεί να είναι ασυμπτωματικοί, με τα αποτελέσματα των τεστ να επιβεβαιώνουν τη μόλυνση αλλά δεν παρουσιάζουν κλινικά συμπτώματα, έτσι οι ερευνητές έχουν δώσει συμβουλές ότι άτομα με στενή επαφή με επιβεβαιωμένους μολυσμένους ασθενείς πρέπει να παρακολουθούνται στενά και να εξετάζονται για να αποκλείσουν τη μόλυνση.[379]

Η περίοδος επώασης (ο χρόνος μεταξύ της μόλυνσης και της εμφάνισης των συμπτωμάτων) κυμαίνεται από 1 έως 14 ημέρες, αν και είναι συνήθως 5 ημέρες.[380][381]  Ωστόσο, μία περίπτωση αναφέρεται ότι έχει επώαση 27 ημερών.[382]

Διάγνωση

Ο ΠΟΥ έχει δημοσιεύσει διάφορα πρωτόκολλα ελέγχων για τον SARS-CoV-2.[383][384]  Ο έλεγχος χρησιμοποιεί αλυσιδωτή αντίδραση πολυμεράσης αντίστροφης μεταγραφάσης σε πραγματικό χρόνο (rRT-PCR).  Ο έλεγχος μπορεί να γίνει σε δείγματα αναπνευστικού ή αίματος.[385] Τα αποτελέσματα γενικά είναι διαθέσιμα μέσα σε λίγες ώρες έως μέρες.[386][387]

 
Ένα διαγνωστικό κιτ ελέγχων που αναπτύχθηκε από τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων των Ηνωμένων Πολιτειών . Το κιτ ελέγχου είναι ένα πάνελ PCR αντίστροφης μεταγραφάσης, που προορίζονται αποκλειστικά για ερευνητική χρήση.

Ένα άτομο θεωρείται ότι κινδυνεύει να έχει COVID-19 εάν έχει ταξιδέψει σε μια περιοχή με συνεχή μετάδοση στην κοινότητα κατά τις προηγούμενες δεκατέσσερις ημέρες και/ή είχε στενή επαφή με ένα μολυσμένο άτομο. Οι κοινές κύριες ενδείξεις περιλαμβάνουν πυρετό, βήχα και δύσπνοια. Άλλοι πιθανοί δείκτες περιλαμβάνουν κόπωση, μυαλγία, ανορεξία, παραγωγή πτυέλων και πονόλαιμο.[388]

Μια εναλλακτική μέθοδος διάγνωσης βασίζεται στην κλινική παρουσίαση όπως η αναζήτηση μορφών οπτικής υπογραφής του COVID-19 σε αξονική τομογραφία των πνευμόνων. Ενδείξεις πνευμονίας μπορεί να προηγούνται επιβεβαίωσης του SARS-CoV-2 μέσω RT-PCR.[389]

Αιτία

Μετάδοση

Ο κύριος τρόπος μετάδοσης είναι από άνθρωπο σε άνθρωπο μέσω των σταγονιδίων που αποβάλλουν οι άνθρωποι όταν βήχουν ή φτερνίζονται. [390]  Επιπλέον, αυτά τα σταγονίδια μπορούν να πέσουν πάνω σε επιφάνειες και να μεταδώσουν τον ιό όταν ο άνθρωπος [7]αγγίξει την επιφάνεια, και στη συνέχεια αγγίξει τα μάτια, τη μύτη ή το στόμα του.[7]

Ο ΠΟΥ αξιολογεί κατά πόσο η ασυμπτωματική μετάδοση και η μετάδοση των κοπράνων αποτελούν σημαντικούς τρόπους μετάδοσης.[391]

Τα ιογόνα σταγονίδια παραμένουν αιωρούμενα στον αέρα για μικρό χρονικό διάστημα. Οι λεπτομέρειες για τον ιό της COVID-19 δεν είναι διαθέσιμες προς το παρόν αλλά υποτίθεται ότι είναι παρόμοιες με άλλους κορονοϊούς  οποίοι μπορεί να παραμείνουν βιώσιμοι και μεταδοτικοί σε μεταλλική, γυάλινη ή πλαστική επιφάνεια για έως και εννέα ημέρες σε θερμοκρασία δωματίου.[392] Απολύμανση επιφανειών είναι δυνατή με ουσίες όπως 62-71% αιθανόλη για ένα λεπτό.[392]

Οι εκτιμήσεις για τον βασικό αριθμό αναπαραγωγής (ο μέσος αριθμός ατόμων που ένα μολυσμένο άτομο είναι πιθανό να μολύνει), κυμαίνονται από 2,13 [393]  έως 4,82.[394][395]  Στις 24 Ιανουαρίου 2020 αναφέρθηκε ότι ο ιός μπόρεσε να μεταδοθεί σε μια αλυσίδα έως και τεσσάρων ατόμων.[396]  Αυτό είναι παρόμοιο με το σοβαρό οξύ αναπνευστικό σύνδρομο από κορονοϊό (SARS-CoV) .

Ο ΠΟΥ αναφέρει επίσης ότι, αν και η ιστορία με το SARS και το MERS δείχνει ότι η μετάδοση μέσω τροφίμων δεν συμβαίνει, η δυνατότητα παραμένει ανοιχτή και ότι το κρέας και τα ζωικά προϊόντα κατά κανόνα πρέπει να μαγειρεύονται σχολαστικά.[397]

Ο ιός ευρέως θεωρείται ότι έχει ζωονοτική προέλευση και ως εκ τούτου πιθανότατα μεταδίδεται από ζώο σε άνθρωπο, αν και το ζώο και ο τρόπος μετάδοσης δεν έχουν ακόμη ταυτοποιηθεί.[398]

Ιολογία

Κύριο λήμμα: SARS-CoV-2

Το σοβαρό οξύ αναπνευστικό σύνδρομο κορονοϊού 2 (SARS-CoV-2) είναι ένα νέο σοβαρό οξύ αναπνευστικό σύνδρομο κορονοϊού, που απομονώθηκε για πρώτη φορά από τρία άτομα με πνευμονία που συνδέονται με το σύμπλεγμα περιπτώσεων οξείας αναπνευστικής νόσου που αναφέρθηκαν στην Ουχάν. Είναι η αιτία της ασθένειας COVID-19.[399]

Ο SARS-CoV-2 σχετίζεται στενά με τον αρχικό SARS-CoV.[400] Θεωρείται ότι έχει ζωονοτική προέλευση. Η γενετική ανάλυση αποκάλυψε ότι ο κορονοϊός σχετίζεται γενετικά με το γένος Betacoronavirus, στη σειρά Β του υπογόνου Sarbecovirus μαζί με δύο στελέχη που προέρχονται από νυχτερίδα. Είναι 96% ταυτόσημος σε όλο το γονιδίωμα με άλλα δείγματα κορωναϊού (BatCov RaTG13).[401][402]Τον Φεβρουάριο του 2020, οι Κινέζοι ερευνητές διαπίστωσαν ότι υπάρχει μόνο μία διαφορά αμινοξέων σε ορισμένες αλληλουχίες γονιδιώματος μεταξύ των ιών που βρίσκονται στους μυρμηγκοφάγους Παγκολίνους και εκείνων που προέρχονται από ανθρώπους, υπονοώντας ότι οι Παγκολίνοι μπορεί να ήταν ένας ενδιάμεσος ξενιστής .[403]

Πρόληψη

Για να μειωθούν οι πιθανότητες μόλυνσης, οι οργανισμοί υγείας προτείνουν την αποφυγή στενής επαφής με άρρωστα άτομα· συχνό πλύσιμο των χεριών με σαπούνι και νερό· να μην αγγίζονται τα μάτια, η μύτη ή το στόμα με άπλυτα χέρια· και η άσκηση καλής αναπνευστικής υγιεινής.[404][405]

Εκείνοι που μπορεί να έχουν ήδη μολυνθεί συνιστάται να μένουν στο σπίτι εκτός από το για να λάβουν ιατρική περίθαλψη, να ειδοποιήσουν πριν την επίσκεψη σε έναν πάροχο υγειονομικής περίθαλψης, να φορέσουν μάσκα προσώπου (ειδικά ανάμεσα σε κοινό), να καλύπτουν βήχα και φτάρνισμα με μαντήλι, να πλένουν τακτικά τα χέρια με σαπούνι και νερό, και να αποφεύγουν να μοιράζονται προσωπικά είδη οικιακής χρήσης.[406]

Μέχρι στιγμής διατίθενται 2 εγκεκριμένα εμβόλια κατά της νόσου COVID-19, στη χώρα μας και την Ευρωπαϊκή Ένωση. Το πρώτο των εταιρειών Pfizer-Biontech εγκρίθηκε στις 21 Δεκεμβρίου 2020 και το δεύτερο της εταιρείας Moderna εγκρίθηκε στις 6 Ιανουαρίου 2021. [407]

Ορισμένες κυβερνήσεις συμβουλεύουν εναντίον όλων των μη ουσιαστικών μετακινήσεων σε χώρες και περιοχές που έχουν πληγεί από την έξαρση.[408]  Η κυβέρνηση του Χονγκ Κονγκ προειδοποίησε όποιον ταξιδεύει έξω από την πόλη για να μην αγγίξει ζώα· να μην τρώνε κρέας από κυνήγι· και να αποφευχθεί η επίσκεψη ψαραγορών, αγορών ζωντανών πουλερικών και αγροκτημάτων.[409]  Δεν υπάρχουν στοιχεία ότι τα κατοικίδια ζώα, όπως τα σκυλιά και οι γάτες, μπορούν να μολυνθούν.[410]  Η κυβέρνηση της Κίνας έχει απαγορεύσει την εμπορία και την κατανάλωση άγριων ζώων.[411]

Για τους παρόχους υγειονομικής περίθαλψης που φροντίζουν κάποιον που ενδέχεται να έχει μολυνθεί συνιστώνται συνήθεις προφυλάξεις, προφυλάξεις επαφής, και προφυλάξεις με προστασία από των ματιών.[412]

Η ανίχνευση των επαφών είναι μια σημαντική μέθοδος για τις αρχές υγείας για τον προσδιορισμό της πηγής μιας λοίμωξης και για την αποφυγή περαιτέρω μετάδοσης.[413]

Το ξέπλυμα της μύτης, η γαργάρα με στοματικό διάλυμα και η κατανάλωση σκόρδου δεν είναι αποτελεσματικά. Επιπλέον, οι ιοί δεν επιβραδύνονται από το κρύο. Αντίθετα, είναι ισχυρότεροι σε ψυχρές, ξηρές συνθήκες, αλλά πιο αδύναμες και επιβραδυντικές σε ζεστό και υγρό καιρό.[414]

Πλύσιμο των χεριών

Το πλύσιμο των χεριών συνιστάται για την αποφυγή της εξάπλωσης του ιού της COVID-19. Το CDC συνιστά τα άτομα να πλένουν τα χέρια τους συχνά με σαπούνι και νερό για τουλάχιστον 20 δευτερόλεπτα, ειδικά μετά από την τουαλέτα ή όταν τα χέρια είναι ορατά βρώμικα, πριν το φαγητό, και μετά το φύσημα της μύτης, βήχα ή φτάρνισμα. Συνιστά επίσης τη χρήση αλκοολούχων ποτών με τουλάχιστον 60% αλκοόλης όταν δεν είναι άμεσα διαθέσιμα το σαπούνι και το νερό.[415] Ο ΠΟΥ επίσης συμβουλεύει τα άτομα να αποφεύγουν να αγγίζουν τα μάτια, τη μύτη ή το στόμα με άπλυτα χέρια.[416][417]

Αναπνευστική υγιεινή

Τα υγειονομικά όργανα συνιστούν στα άτομα να καλύπτουν το στόμα και τη μύτη τους με ένα μαντήλι όταν βήχουν ή φταρνίζονται (το οποίο στη συνέχεια θα πρέπει να απορρίπτεται αμέσως) ή με ένα μανίκι αν δεν είναι διαθέσιμο μαντήλι.[418][419][416]

Η χρήση χειρουργικών μασκών από εκείνους που μπορεί να μολυνθεί έχει επίσης συσταθεί,[409][420][421] καθώς μπορεί να περιορίσει τον όγκο και την απόσταση ταξιδιού των σταγονιδίων εκπνοής που διασκορπίζονται κατά την ομιλεία, φτάρνισμα και βήχα. Ο ΠΟΥ εξέδωσε βέλτιστες πρακτικές για τη χρήση μάσκας σε περιβάλλοντα οικιακής φροντίδας και περίθαλψης, συμπεριλαμβανομένου του ότι πρέπει να δένονται με ασφάλεια για να ελαχιστοποιούν τα κενά μεταξύ του προσώπου και της μάσκας, ότι οι μάσκες πρέπει να αντικαθίστανται όταν είναι υγρές, ο χρήστης να μην αγγίζει το μπροστινό μέρος της μάσκας όταν την αφαιρεί, το πλύσιμο των χεριών με σαπούνι και νερό ή χρήση απολυμαντικού για το χέρια μετά την αφαίρεση ή εάν αγγιχθεί, και ότι μια χρησιμοποιημένη μάσκα και οι μάσκες μιας χρήσης θα πετιούνται αμέσως μετά την αφαίρεση τους και να δεν πρέπει να επαναχρησιμοποιηθούν.[422]

Οι μάσκες έχουν επίσης συσταθεί για χρήση από εκείνους που φροντίζουν κάποιον που μπορεί να έχει την ασθένεια. Επιπλέον, οι επαγγελματίες του τομέα της υγειονομικής περίθαλψης συνιστούνται να φορούν αναπνευστήρες τουλάχιστον τόσο προστατευτικούς όσο σύμφωνα με την πιστοποίηση κατά το πρότυπο NIOSH N95, πρότυπο EU FFP2 ή ισοδύναμο, εκτός από άλλους ατομικούς προστατευτικούς εξοπλισμούς.[421][423]

Δεν υπάρχουν στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι η χρήση χειρουργικών μασκών από μη προσβεβλημένα άτομα με χαμηλό κίνδυνο είναι αποτελεσματική.[421] Μόνο η Κίνα έχει συστήσει συγκεκριμένα τη χρήση μασκών από υγιή μέλη του κοινού,[424][425][426] ενώ οι μάσκες προσώπου έχουν χρησιμοποιηθεί ευρέως από υγιείς ανθρώπους στο Χονγκ Κονγκ,[427] την Ιαπωνία,[428] τη Μαλαισία,[429] και τη Σιγκαπούρη. [430]

Κοινωνική απομάκρυνση

Η κοινωνική αποστασιοποίηση περιλαμβάνει ενέργειες ελέγχου της λοίμωξης που αποσκοπούν στην επιβράδυνση της εξάπλωσης της νόσου ελαχιστοποιώντας την στενή επαφή μεταξύ των ατόμων. Οι μέθοδοι περιλαμβάνουν καραντίνα. ταξιδιωτικούς περιορισμούς · και το κλείσιμο σχολείων, χώρων εργασίας, σταδίων, θεάτρων, ή εμπορικών κέντρων. Τα άτομα μπορούν επίσης να εφαρμόζουν μεθόδους κοινωνικής απομάκρυνσης με το να μένουν στο σπίτι, περιορίζοντας τα ταξίδια, αποφεύγοντας τις πολυπληθείς περιοχές, αποφυγή χειραψίας, και φυσική απομάκρυνση από τους άλλους.[431][432][433] Πολλές κυβερνήσεις υποχρεώνουν ή συνιστούν κοινωνική απομάκρυνση σε περιοχές που έχουν πληγεί από την εκδήλωση.[434][435][436]

Οι ηλικιωμένοι και όσοι έχουν σοβαρές χρόνιες παθήσεις αντιμετωπίζουν αυξημένο κίνδυνο σοβαρής ασθένειας και επιπλοκών και έχουν ενημερωθεί για την αποφυγή πλήθους και διαμονής όσο το δυνατόν περισσότερο στο χώρο της επιδημίας της κοινότητας.[437]

Αυτοαπομόνωση

Εκτός από τις προαναφερθείσες οδηγίες για το πλύσιμο των χεριών και την αναπνευστική υγιεινή, οι φορείς δημόσιας υγείας έχουν εκδώσει οδηγίες για άρρωστα άτομα με COVID-19 και για όσους υποψιάζονται ότι έχουν μολυνθεί. Αυτά τα άτομα συνιστάται να περιορίζουν τις δραστηριότητες εκτός του σπιτιού, εκτός από την παροχή ιατρικής περίθαλψης. «Μην πηγαίνετε στη δουλειά, στο σχολείο ή στους δημόσιους χώρους. Αποφύγετε τη χρήση δημόσιων συγκοινωνιών, συνεπιβίβασης ή ταξί».[438] Για όσους αναζητούν ιατρική περίθαλψη συνιστάται να καλέσουν στο τηλέφωνο πριν επισκεφθούν έναν πάροχο υγειονομικής περίθαλψης.[439][440]

Το πιο συχνά χρησιμοποιούμενο μήκος αυτών των περιόδων ήταν 14 ημέρες (δύο εβδομάδες), καθώς είναι επίσης ένα εκτιμώμενο χρονικό πλαίσιο μεταξύ της μόλυνσης και της έναρξης των συμπτωμάτων.[9][18]

Εμβόλια

Κύριο λήμμα: Εμβόλιο COVID-19

Δεν υπάρχουν επί του παρόντος διαθέσιμα εμβόλια, αλλά αρκετοί οργανισμοί σε όλο τον κόσμο αναπτύσσουν εμβόλια. Στην Κίνα, το Κινεζικό Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (CCDC),[441][442] και το Νοσοκομείο Ανατολικής Σαγκάης αναπτύσσουν εμβόλια.[443] Στο Χονγκ Κονγκ, το Πανεπιστήμιο του Χονγκ Κονγκ αναπτύσσει εμβόλια.[443]

Ο Νορβηγικός Συνασπισμός για τις Καινοτομία στην Ετοιμότητα για Επιδημίες (CEPI) χρηματοδοτεί τρία σχέδια εμβολίων και ελπίζει να έχει εμβόλιο για δοκιμές μέχρι τον Ιούνιο του 2020 και να εγκριθεί και να είναι έτοιμο σε ένα χρόνο.[444] Τα Εθνικά Ινστιτούτα Υγείας των Η.Π.Α. (NIH) ελπίζουν να υποβληθεί εμβόλιο σε ανθρώπινες δοκιμές μέχρι τον Απρίλιο του 2020.[445][446]

Διαχείριση

Εξάπλωση

 
Ο στόχος του μετριασμού της κοινότητας, (1) η καθυστέρηση της αιχμής της έκρηξης (2) να μειώσει την επιβάρυνση της κορύφωσης στην υγειονομική περίθαλψη, γνωστή ως ισοπέδωση της καμπύλης (3), μειώνει τις συνολικές περιπτώσεις και τις επιπτώσεις στην υγεία.[447][448]

Υπάρχουν δύο βασικές στρατηγικές για τον έλεγχο μιας εστίας: συγκράτηση και μετριασμός. Η συγκράτηση πραγματοποιείται στα αρχικά στάδια της επιδημίας και στοχεύει να εντοπίσει και να απομονώσει τους μολυσμένους για να σταματήσει η ασθένεια από το να εξαπλωθεί στον υπόλοιπο πληθυσμό. Όταν δεν είναι πλέον δυνατό να περιοριστεί η εξάπλωση της νόσου, οι προσπάθειες μεταφέρονται στη φάση μετριασμού, όταν λαμβάνονται μέτρα για να επιβραδυνθεί η εξάπλωση και να μετριαστούν οι επιπτώσεις της στο σύστημα υγείας και στην κοινωνία. Ένας συνδυασμός τόσο των μέτρων περιορισμού όσο και μετριασμού μπορεί να πραγματοποιηθεί ταυτόχρονα.[449]

Μέρος της διαχείρισης μιας εστίας μολυσματικών ασθενειών προσπαθεί να μειώσει την κορύφωση της επιδημίας, γνωστή ως ισοπέδωση της επιδημικής καμπύλης.[450]  Αυτό μειώνει τον κίνδυνο κατάρρευσης των υπηρεσιών υγείας και παρέχει περισσότερο χρόνο για την ανάπτυξη εμβολίων και θεραπειών.[450]  Μη φαρμακευτικές παρεμβάσεις που μπορεί να διαχειριστούν την εστία περιλαμβάνουν προσωπικά προληπτικά μέτρα, όπως η υγιεινή των χεριών, η χρήση μάσκας προσώπου και η αυτοαπομόνωση · κοινοτικά μέτρα που στοχεύουν στην κοινωνική απομάκρυνση, όπως το κλείσιμο σχολείων και η ματαίωση εκδηλώσεων μαζικής συγκέντρωσης · συμμετοχή της κοινότητας για την ενθάρρυνση της αποδοχής και της συμμετοχής στις παρεμβάσεις αυτές · καθώς και περιβαλλοντικά μέτρα όπως καθαρισμών επιφανειών.[451]

Πιο δραστικές ενέργειες έγιναν στην Κίνα μόλις έγινε εμφανής η σοβαρότητα της έξαρσης, όπως η απομόνωση ολόκληρων πόλεων που επηρέασαν 60 εκατομμύρια άτομα στη Χουπέι και αυστηρές ταξιδιωτικές απαγορεύσεις.[452] Άλλες χώρες υιοθέτησαν ποικίλα μέτρα με στόχο τον περιορισμό της εξάπλωσης του ιού. Για παράδειγμα, η Νότια Κορέα εισήγαγε μαζική εξέταση, τοπικές καραντίνες, και έκανε ειδοποιήσεις σχετικά με τις κινήσεις των προσβεβλημένων ατόμων. Η Σιγκαπούρη παρείχε οικονομική υποστήριξη σε εκείνους τους μολυσμένους οι οποίοι απομόνωσαν τους εαυτούς τους, και επέβαλε μεγάλα πρόστιμα σε όσους δεν το έκαναν. Η Ταϊβάν αύξησε την παραγωγή μασκών προσώπου και τιμωρούσε την αποθεματοποίηση των ιατρικών προμηθειών.[453] Ορισμένες χώρες απαιτούσαν από τους ανθρώπους να αναφέρουν συμπτώματα που έμοιαζαν με γρίπη στον γιατρό τους, ειδικά εάν είχαν επισκεφθεί την ηπειρωτική Κίνα .

Ασθένεια

Δεν υπάρχουν συγκεκριμένα αντιιικά φάρμακα, αν και βρίσκονται σε εξέλιξη προσπάθειες ανάπτυξης. Οι προσπάθειες για την ανακούφιση των συμπτωμάτων μπορεί να περιλαμβάνουν τη λήψη τακτικών φαρμάκων για το κρυολόγημα,[454] την κατανάλωση υγρών και την ανάπαυση.[415] Η χρήση κορτικοστεροειδών μπορεί να επιδεινώσει τα αποτελέσματα.[455] Ανάλογα με τη σοβαρότητα, μπορεί να απαιτηθούν οξυγονοθεραπεία , ενδοφλέβια υγρά και αναπνευστική υποστήριξη.[456]

Αρκετές ενώσεις, οι οποίες είχαν προηγουμένως εγκριθεί για τη θεραπεία άλλων ιικών ασθενειών, όπως το favipiravir, η ριμπαβιρίνη, το remdesivir και το galidesivir, εξετάζονται ως πιθανά φάρμακα κατά του κορονοϊού.[457]

Η αρχή της εξάπλωσης

Κίνα

Η επιδημία εκδηλώθηκε για πρώτη φορά σε ένα σύμπλεγμα μυστηριώδους πνευμονίας στην Ουχάν, πρωτεύουσα της επαρχίας Χουπέι στην ηπειρωτική Κίνα. Ένα νοσοκομείο της Ουχάν κοινοποίησε στις 27 Δεκεμβρίου 2019 το τοπικό κέντρο για την καταπολέμηση και πρόληψη ασθενειών και τις υγειονομικές επιτροπές. Στις 31 Δεκεμβρίου, το Κέντρο της Ουχάν παραδέχτηκε ότι υπήρχε ένα σύμπλεγμα άγνωστης πνευμονίας στην αγορά θαλασσινών Χουανάν. Η πιθανή επιδημία σύντομα προσέλκυσε την κρατική προσοχή, συμπεριλαμβανομένης της προσοχής της Εθνικής Επιτροπής Υγείας (ΕΕΥ) στο Πεκίνο, η οποία έστειλε εμπειρογνώμονες στην Ουχάν την επόμενη μέρα. Στις 8 Ιανουαρίου, αναγνωρίστηκε ένας νέος κορονοϊός ως η αιτία της πνευμονίας.[458]  Η αλληλουχία του ιού δημοσιεύθηκε σύντομα σε μια βάση δεδομένων ανοικτής πρόσβασης.[459] Τα μέτρα που ελήφθησαν από την Κίνα επαινέθηκαν σε μεγάλο βαθμό από πολλούς, συμπεριλαμβανομένης του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ).[460][41][461] Η ανταπόκριση της Κίνας φαίνεται να είναι πολύ πιο διαφανής από τον τρόπο με τον οποίο η χώρα ανταποκρίθηκε στο SARS το 2003.[41][462]

Ωστόσο, η καθυστερημένη και αμφιλεγόμενη αντίδραση των αρχών της Ουχάν και της Χουπέι απέτυχε να συγκρατήσει την έξαρση σε πρώιμο στάδιο, γεγονός που οδήγησε σε κριτική από το κοινό και τα μέσα ενημέρωσης.[463]  Μέχρι τις 29 Ιανουαρίου, ο ιός είχε εξαπλωθεί σε όλες τις επαρχίες της ηπειρωτικής Κίνας.[464][465][466] Έως τις 8 Φεβρουαρίου, πάνω από 724 είχαν πεθάνει από πνευμονία που σχετίζεται με τη μόλυνση από κορονοϊό και 34.878 επιβεβαιώθηκαν ως μολυσμένοι. Μόνο στη Χουπέι υπήρξαν 24.953 περιπτώσεις μολύνσεων και 699 σχετικοί θάνατοι.[467]  Όλες οι επαρχίες της ηπειρωτικής Κίνας είχαν ξεκινήσει το υψηλότερο επίπεδο απόκρισης σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης για τη δημόσια υγεία.[468]  Στις 31 Ιανουαρίου, ο ΠΟΥ δήλωσε την έξαρση ως «έκτακτη ανάγκη δημόσιας υγείας διεθνούς ενδιαφέροντος»,[466] επειδή φοβόταν ότι ο ιός εξαπλώθηκε πέρα ​​από την Κίνα, όπου δεν υπάρχει ισχυρό σύστημα υγειονομικής περίθαλψης, παρά την εμπιστοσύνη του στις προσπάθειες της Κίνας.[469]

Ο Γενικός Γραμματέας του Κομμουνιστικού Κόμματος Σι Τζινπίνγκ προειδοποίησε για μια «σοβαρή κατάσταση» που αντιμετωπίζει η Κίνα.[470][471]  Το Πολιτικό Γραφείο του Κόμματος σχημάτισε μια ειδική ομάδα ηγεσίας για τον έλεγχο επιδημίας υπό την ηγεσία του πρωθυπουργού Λι Κετσιάνγκ. Οι εορτασμοί της κινεζικής Πρωτοχρονιάς ακυρώθηκαν. Οι επιβάτες ελέγχονταν για τις θερμοκρασίες τους.[472]  Έχουν συσταθεί εντολές για επιδημιολογικό έλεγχο (CEC) σε διάφορες περιοχές, συμπεριλαμβανομένων της Ουχάν και Χουπέι. Πολλές υπηρεσίες διαεπαρχειακών λεωφορείων,[473] και σιδηροδρομικές υπηρεσίες έχουν ανασταλεί.[474] Στις 29, όλες οι πόλεις του Χουμπέι είχαν τεθεί σε καραντίνα.[475] Οι νόμοι απαγόρευσης της κυκλοφορίας έχουν εφαρμοστεί στην Χουανγάνγκ , στη Γουεντζόου,[476]  και σε άλλες πόλεις της ηπειρωτικής χώρας.  Η περιοχή βλέπει επίσης μια τεράστια έλλειψη από μάσκες προσώπου και άλλων προστατευτικών εξοπλισμών, παρά το γεγονός ότι αποτελεί τον παγκόσμιο κόμβο κατασκευής για τα προϊόντα αυτά.[477]

Ιστορικό

Η επιδημία νέου κορονοϊού εντοπίστηκε αρχικά στα μέσα Δεκεμβρίου 2019 στην πόλη Ουχάν της κεντρικής Κίνας, ως ένα αναδυόμενο σύμπλεγμα ανθρώπων με πνευμονία χωρίς σαφή αιτία, το οποίο συνδέονταν κυρίως με ανθρώπους που κρατούσαν πάγκους στην Αγορά Θαλασσινών Ουχάν ( 华南海鲜市场 ), στην οποία επίσης πωλούνται ζωντανά ζώα. Οι Κινέζοι επιστήμονες απομόνωσαν στη συνέχεια ένα νέο στέλεχος του κορονοϊού, που ονομάστηκε 2019-nCoV, ο οποίος βρέθηκε να είναι τουλάχιστον 70 τοις εκατό παρόμοιος σε αλληλουχία γονιδιώματος με τον SARS-CoV. Με την ανάπτυξη ενός ειδικού διαγνωστικού ελέγχου PCR για την ανίχνευση της λοίμωξης, επιβεβαιώθηκαν ορισμένες περιπτώσεις σε άτομα που συνδέονται άμεσα με την αγορά και σε κάποιους που δεν συνδέονταν άμεσα με αυτήν.

Στις 20 Ιανουαρίου 2020, ο κινέζος πρωθυπουργός Λι Κετσιάνγκ προέτρεψε αποφασιστικές και αποτελεσματικές προσπάθειες για την πρόληψη και τον έλεγχο της επιδημίας πνευμονίας που προκαλείται από έναν νέο κορωναϊό.

Σχετικά με τον αν η κατάσταση αποτελεί επείγουσα κατάσταση δημόσιας υγείας διεθνούς ενδιαφέροντος βάσει του Διεθνούς Υγειονομικού Κανονισμού συζητήθηκε στις 22 Ιανουαρίου 2020 από επιτροπή έκτακτης ανάγκης που διοργάνωσε η Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας (ΠΟΥ). Η απόφαση αναβλήθηκε λόγω έλλειψης πληροφοριών. Ο ΠΟΥ είχε προειδοποιήσει ότι μια ευρεία επιδημία είναι δυνατή, και υπήρχαν ανησυχίες για περαιτέρω μετάδοση κατά τη διάρκεια της κορύφωσης ταξιδιών στην Κίνα κατά τη διάρκεια της κινεζικής Πρωτοχρονιάς. Η ξαφνική αύξηση των περιστατικών της νόσου δημιούργησε ερωτήματα σχετικά με το εμπόριο άγριων ζώων, αβεβαιότητες που περιβάλλουν την ικανότητα του ιού να εξαπλωθεί και να προκαλέσει βλάβη, αν ο ιός κυκλοφορούσε για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα από ό, τι θεωρούνταν προηγουμένως, την προέλευσή του, και τη δυνατότητα εμφάνισης της επιδημίας που είναι ένα γεγονός υπερδιάδοσης.

Οι πρώτες ύποπτες περιπτώσεις αναφέρθηκαν στις 31 Δεκεμβρίου 2019, με τις πρώτες περιπτώσεις συμπτωματικής ασθένειας να έχουν εμφανιστεί μόλις τρεις εβδομάδες νωρίτερα στις 8 Δεκεμβρίου 2019. Η αγορά έκλεισε την 1η Ιανουαρίου 2020 και απομονώθηκαν τα άτομα που έδειξαν σημεία και συμπτώματα της μόλυνσης από κορονοϊό. Πάνω από 700 άτομα, συμπεριλαμβανομένων περισσότερων από 400 εργαζομένων στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης που έρχονται σε στενή επαφή με πιθανώς μολυσμένα άτομα, παρακολουθήθηκαν αρχικά. Μετά την ανάπτυξη ενός συγκεκριμένου διαγνωστικού ελέγχου PCR για την ανίχνευση της λοίμωξης, η παρουσία του 2019-nCoV στη συνέχεια επιβεβαιώθηκε σε 41 άτομα στο αρχικό σύμπλεγμα του Ουαχάν, εκ των οποίων αργότερα δύο αναφέρθηκαν ως παντρεμένο ζευγάρι, ένας από τους οποίους δεν ήταν παρών στην αγορά και άλλοι τρεις που ήταν μέλη της ίδιας οικογένειας που εργαζόταν στους πάγκους θαλασσινών της αγοράς. Ο πρώτος επιβεβαιωμένος θάνατος από τη μόλυνση με κορωναϊό συνέβη στις 9 Ιανουαρίου 2020.

Στις 23 Ιανουαρίου 2020, η Ουχάν τέθηκε σε καραντίνα, όπου όλες οι δημόσιες συγκοινωνίες προς και από την Ουχάν έχουν ανασταλεί. Οι πόλεις Χουανγκάνγκ, Τσιτσιάνγκ, Ετσόου και Τσιμπί, δίπλα στη Ουαχάν, τέθηκαν επίσης σε παρόμοια καραντίνα από τις 24 Ιανουαρίου 2020 και μετά. Λίγες ημέρες μετά, η Κίνα ανέβαλε όλες τους εορτασμούς για την Κινεζική Πρωτοχρονιά, και έκλεισε όλα τα σχολεία μέχρι τα μέσα Φεβρουαρίου. Η ζήτηση χειρουργικών μασκών από το κινεζικό και μη κοινό έχει αυξηθεί κατακόρυφα, αν και η χρήση της ως μέσο προστασίας είναι αμφιλεγόμενη.

Στην Κίνα και σε όλο τον κόσμο, οι αρχές δημόσιας υγείας προσπαθούν να περιορίσουν την εξάπλωση της επιδημίας. Η κυβέρνηση της Κίνας εισήγαγε ταξιδιωτικούς περιορισμούς. Ορισμένες χώρες έχουν εκδώσει προειδοποιήσεις κατά των ταξιδιών στην Ουχάν, τη Χουπέι και την Κίνα γενικά. Οι ταξιδιώτες που έχουν επισκεφθεί την ηπειρωτική Κίνα έχουν κληθεί να παρακολουθήσουν την υγεία τους για τουλάχιστον δύο εβδομάδες. Όποιος υποψιάζεται ότι μεταφέρει τον ιό, συνιστάται να φοράει προστατευτική μάσκα και να ζητά ιατρική συμβουλή καλώντας έναν γιατρό αντί να επισκεφθεί απευθείας την κλινική αυτοπροσώπως. Οι αερολιμένες και οι σιδηροδρομικοί σταθμοί έχουν εφαρμόσει ελέγχους θερμοκρασίας, δηλώσεις υγείας και συμπλήρωση ερωτηματολογίων σε μια προσπάθεια να εντοπιστούν φορείς του ιού. Σε περιοχές με πολλά κρούσματα ακυρώνονται δημόσιες εκδηλώσεις, όπως οι εορταστικές εκδηλώσεις της Κινεζικής Πρωτοχρονιάς, καρναβαλικές εκδηλώσεις στις χώρες της Δύσης, συναυλίες, αθλητικές διοργανώσεις και κλείνουν σχολεία.

Παραπληροφόρηση

Μετά την αρχική εξάπλωση θεωρίες συνωμοσίας και παραπληροφόρηση διαδόθηκαν στο διαδίκτυο σχετικά με την προέλευση και την κλίμακα του κορονοϊού της Ουχάν.[478]  Διάφορες αναρτήσεις σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης ισχυρίστηκαν ότι ο ιός ήταν βιοόπλο, πρόγραμμα ελέγχου του πληθυσμού, ή το αποτέλεσμα μιας επιχείρησης κατασκοπείας.[479][480][481] Η Google, το Facebook και το Twitter ανακοίνωσαν ότι θα λάβουν αυστηρά μέτρα κατά της πιθανής παραπληροφόρησης.[482] Σε μια ανάρτηση στο blog του, το Facebook δήλωσε ότι θα αφαιρέσει περιεχόμενο που επισημαίνεται από κορυφαίους παγκόσμιους οργανισμούς υγείας και τοπικές αρχές ότι παραβιάζει την πολιτική περιεχομένου του σχετικά με παραπληροφόρηση που οδηγεί σε «σωματική βλάβη».[483]

Στις 2 Φεβρουαρίου, ο ΠΟΥ δήλωσε ότι υπήρχε μια «τεράστια πληροφοριοδημία» που συνοδεύει την έξαρση και την αντιμετώπιση, αναφέροντας μια υπερβολική πληθώρα πληροφοριών, ακριβείς και ψευδείς, σχετικά με τον ιό, που «δυσκολεύει τους ανθρώπους να βρουν αξιόπιστες πηγές και αξιόπιστη καθοδήγηση όταν τη χρειάζονται.» Ο ΠΟΥ δήλωσε ότι η υψηλή ζήτηση για έγκαιρη και αξιόπιστη πληροφόρηση έχει ενθαρρύνει τη δημιουργία μιας άμεσης ανοικτής τηλεφωνικής γραμμής WHO 24/7, όπου οι ομάδες επικοινωνίας και κοινωνικών μέσων παρακολουθούν και ανταποκρίνονται σε παραπληροφόρηση μέσω των ιστοσελίδων του και των σελίδων κοινωνικών μέσων. Οι αρχές της Ταϊβάν κατηγόρησαν τα τρολ της Κίνας ότι διαδίδουν παραπληροφόρηση και θεωρίες συνωμοσίας για να σπείρουν τον φόβο και τον πανικό μεταξύ των Ταϊβανέζων.[484][485] Σύμφωνα με τον Economist , θεωρίες συνωμοσίας σχετικά με το ότι η COVID-19 είναι δημιουργία της CIA για να πολεμήσει την Κίνα είναι διάσπαρτες σε όλο στο κινεζικό διαδίκτυο.[486]  Στις 22 Φεβρουαρίου, Αμερικανοί αξιωματούχοι ισχυρίστηκαν ότι ανακάλυψαν κρατικά υποστηριζόμενη εκστρατεία παραπληροφόρησης από τη Ρωσία, προωθώντας σκόπιμα αντιαμερικανικές θεωρίες συνωμοσίας στα κοινωνικά μέσα.[487][488][489] Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, ο κορυφαίος οικονομικός σύμβουλος του Τραμπ, Λάρυ Κούνλοου και μερικά μέλη του Κογκρέσου των Ηνωμένων Πολιτειών, κατηγορήθηκαν για τη διάδοση παραπληροφόρησης σχετικά με τον κορονοϊό.[490][491][492][493]Η Inverse ανέφερε ότι «ο Κρίστοφερ Μπόουζι, ο ιδρυτής του Bot Sentinel, έκανε μια ανάλυση του Twitter για την Inverse και διαπίστωσε ότι trollbots υπέρ του Τραμπ κάνουν μια σειρά ψευδών ισχυρισμών για την επιδημία κορονοϊού.[494] Σύμφωνα με το Radio Farda ο Ιρανός κληρικός Σεϊέντ Μοχαμάντ Σαϊντί κατηγόρησε τον Πρόεδρο Τραμπ να στοχεύσει την Κομ με κορονοϊό για να εκπληρώσει την προηγούμενη υπόσχεσή του για αντίποινα εναντίον ιρανικών πολιτιστικών χώρων.[495] Ο Ιρανός ερευνητής Αλί Ακμπάρ Ρεφιπούρ ισχυρίστηκε ότι ο κορονοϊός ήταν μέρος ενός προγράμματος «υβριδικού πολέμου» που διεξήγαγαν οι Ηνωμένες Πολιτείες στο Ιράν και την Κίνα.[496] Σύμφωνα με το Ινστιτούτο Μελετών Μέσων Ανατολής, πολλοί συγγραφείς στα αραβικά μέσα έχουν προωθήσει τη θεωρία της συνωμοσίας ότι η COVID-19 δημιουργήθηκε και διαδόθηκε σκόπιμα από τις Ηνωμένες Πολιτείες ως «μέρος ενός οικονομικού και ψυχολογικού πολέμου που διεξήγαγαν οι ΗΠΑ εναντίον της Κίνας με στόχο την αποδυνάμωση και την εμφάνισή της ως υποβαθμισμένη χώρα και πηγή ασθενειών».[497]

Στατιστικά στοιχεία

Χώρες με το μεγαλύτερο ποσοστό θανάτων

Θάνατοι με θετικό τεστ (αθροιστικά) ανά 1.000.000 Κατοίκους[498]
Ο πίνακας αφορά σε χώρες με πληθυσμό άνω των 500.000 κατοίκων. Τα στοιχεία στην Ελλάδα παρατίθενται προς σύγκριση.

Ημερομηνία CZE
 
BEL
 
SVN
 
GBR
 
MNE
 
ITA
 
HUN
 
PRT
 
BIH
 
USA
 
MKD
 
ESP
 
BGR
 
MEX
 
GRE
 
Παγκοσμίως
5. März 2021 1991 1917 1867 1834 1669 1642 1617 1617 1594 1579 1524 1522 1521 1470 613 331

Παραπομπές

  1. «2019 Novel Coronavirus (2019-nCoV) Situation Summary». US Centers for Disease Control and Prevention. 1 Φεβρουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 2 Φεβρουαρίου 2020. 
  2. 2,0 2,1 «Clinical features of patients infected with 2019 novel coronavirus in Wuhan, China». Lancet 395 (10223): 497–506. February 2020. doi:10.1016/S0140-6736(20)30183-5. ISSN 0140-6736. PMID 31986264. https://www.thelancet.com/action/showPdf?pii=S0140-6736%2820%2930183-5.   
  3. 柳叶刀披露首例新冠肺炎患者发病日期,较官方通报早7天. 27 Ιανουαρίου 2020. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 30 Ιανουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 30 Ιανουαρίου 2020. 
  4. 《柳叶刀》刊文详解武汉肺炎 最初41案例即有人传人迹象. 26 Ιανουαρίου 2020. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 30 Ιανουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 30 Ιανουαρίου 2020. 
  5. 5,0 5,1 5,2 «Coronavirus Update (Live): 2,069,246 Cases and 133,359 Deaths from COVID-19 Virus Pandemic - Worldometer». www.worldometers.info (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 15 Απριλίου 2020. 
  6. «Coronavirus COVID-19 Global Cases by Johns Hopkins CSSE». gisanddata.maps.arcgis.com. Johns Hopkins University (JHU). Ανακτήθηκε στις 15 Μαρτίου 2020. 
  7. 7,0 7,1 7,2 7,3 «Getting your workplace ready for COVID-19» (PDF). World Health Organization. 27 Φεβρουαρίου 2020. 
  8. «Operations Dashboard for ArcGIS». gisanddata.maps.arcgis.com. Ανακτήθηκε στις 2 Μαρτίου 2020. 
  9. 9,0 9,1 9,2 9,3 9,4 «Symptoms of Novel Coronavirus (2019-nCoV) | CDC». U.S. Centers for Disease Control and Prevention (CDC). 10 Φεβρουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 11 Φεβρουαρίου 2020. 
  10. 10,0 10,1 Rothan, Hussin A.; Byrareddy, Siddappa N. (26 February 2020). «The epidemiology and pathogenesis of coronavirus disease (COVID-19) outbreak» (στα αγγλικά). Journal of Autoimmunity: 102433. doi:10.1016/j.jaut.2020.102433. ISSN 0896-8411. http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0896841120300469. 
  11. «Clue to Infection». hms.harvard.edu (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 3 Απριλίου 2020. 
  12. «Loss of smell and taste a key symptom for COVID-19 cases». www.kcl.ac.uk (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 3 Απριλίου 2020. 
  13. Keyhan, Seied Omid; Fallahi, Hamid Reza; Cheshmi, Behzad (2020-03-30). «Dysosmia and dysgeusia due to the 2019 Novel Coronavirus; a hypothesis that needs further investigation». Maxillofacial Plastic and Reconstructive Surgery 42 (1): 9. doi:10.1186/s40902-020-00254-7. ISSN 2288-8586. PMC PMC7103905. https://doi.org/10.1186/s40902-020-00254-7. 
  14. «More Than 218 Million Shots Given: Covid-19 Tracker» (στα αγγλικά). Bloomberg.com. https://www.bloomberg.com/graphics/covid-vaccine-tracker-global-distribution/. Ανακτήθηκε στις 2021-02-25. 
  15. https://www.gov.uk/government/news/uk-medicines-regulator-gives-approval-for-first-uk-covid-19-vaccine
  16. https://www.kathimerini.gr/world/561188767/v-day-i-antepithesi-xekinise/
  17. https://www.ctvnews.ca/health/coronavirus/historic-moment-health-canada-approves-pfizer-covid-19-vaccine-1.5223477
  18. 18,0 18,1 «Q&A on coronaviruses». World Health Organization (WHO). 11 Φεβρουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 24 Φεβρουαρίου 2020. 
  19. «Νέος κορωνοϊός Covid-19 - Οδηγίες». Εθνικός Οργανισμός Δημόσιας Υγείας. 6 Απριλίου 2020. Ανακτήθηκε στις 7 Απριλίου 2020. 
  20. «Symptoms of Novel Coronavirus (2019-nCoV)». Centers for Disease Control and Prevention (CDC). 31 Ιανουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 2 Φεβρουαρίου 2020. 
  21. «Coronavirus latest: infections in China pass 20,000». Nature. 4 February 2020. doi:10.1038/d41586-020-00154-w. https://www.nature.com/articles/d41586-020-00154-w. 
  22. Devlin, Hannah; Boseley, Sarah (2020-04-01). «What is coronavirus – and what is the mortality rate?» (στα αγγλικά). The Guardian. ISSN 0261-3077. https://www.theguardian.com/world/2020/apr/01/what-is-coronavirus-and-what-is-the-mortality-rate-covid-19. Ανακτήθηκε στις 2020-04-07. 
  23. «Coronavirus | About | Prevention and Treatment | CDC». www.cdc.gov (στα Αγγλικά). 3 Φεβρουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 7 Φεβρουαρίου 2020. 
  24. https://www.cdc.gov/coronavirus/about/prevention.html
  25. Joseph, Andrew (30 January 2020). «WHO declares coronavirus outbreak a global health emergency». Stat News. https://www.statnews.com/2020/01/30/who-declares-coronavirus-outbreak-a-global-health-emergency/. Ανακτήθηκε στις 30 January 2020. 
  26. «Coronavirus declared global health emergency». BBC News. 30 January 2020. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 30 January 2020. https://web.archive.org/web/20200130201004/https://www.bbc.com/news/world-51318246. Ανακτήθηκε στις 30 January 2020. 
  27. Wee, Sui-Lee; McNeil Jr., Donald G.; Hernández, Javier C. (30 January 2020). «W.H.O. Declares Global Emergency as Wuhan Coronavirus Spreads». https://www.nytimes.com/2020/01/30/health/coronavirus-world-health-organization.html. Ανακτήθηκε στις 30 January 2020. 
  28. «Statement on the second meeting of the International Health Regulations (2005) Emergency Committee regarding the outbreak of novel coronavirus (2019-nCoV)». World Health Organization. 30 Ιανουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 30 Ιανουαρίου 2020. 
  29. https://plus.google.com/+UNESCO (4 Μαρτίου 2020). «COVID-19 Educational Disruption and Response». UNESCO (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 7 Απριλίου 2020. 
  30. «Statement on the second meeting of the International Health Regulations (2005) Emergency Committee regarding the outbreak of novel coronavirus (2019-nCoV)». www.who.int (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 13 Μαΐου 2020. 
  31. Somvichian-Clausen, Austa (30 Ιανουαρίου 2020). «The coronavirus is causing an outbreak in America—of anti-Asian racism». TheHill. Ανακτήθηκε στις 4 Φεβρουαρίου 2020. 
  32. Iqbal, Nosheen (1 February 2020). «Coronavirus fears fuel racism and hostility, say British-Chinese». The Observer. ISSN 0029-7712. https://www.theguardian.com/world/2020/feb/01/coronavirus-weaponised-way-to-be-openly-racist. Ανακτήθηκε στις 4 February 2020. 
  33. «Coronavirus fears trigger anti-China sentiment across the globe». Global News. Ανακτήθηκε στις 4 Φεβρουαρίου 2020. 
  34. Yeung, Jessie. «As the coronavirus spreads, fear is fueling racism and xenophobia». CNN. Ανακτήθηκε στις 4 Φεβρουαρίου 2020. 
  35. «Γιατροσόφια, παραπληροφόρηση και θεωρίες συνωμοσίας: Επτά μύθοι και αλήθειες για τον κορωνοϊό | Kathimerini». www.kathimerini.gr. Ανακτήθηκε στις 3 Απριλίου 2020. 
  36. «Οι επικρατέστερες θεωρίες συνωμοσίας παγκοσμίως για τον κορωνοϊό | Kathimerini». www.kathimerini.gr. Ανακτήθηκε στις 3 Απριλίου 2020. 
  37. editor, Jim Waterson Media (2020-04-02). «UK media outlets told not to promote baseless 5G coronavirus theories» (στα αγγλικά). The Guardian. ISSN 0261-3077. https://www.theguardian.com/media/2020/apr/02/uk-media-outlets-told-not-to-promote-baseless-5g-coronavirus-theories. Ανακτήθηκε στις 2020-04-03. 
  38. «Κορονοϊός: Η πανδημία των fake news». Inside Story. 18 Φεβρουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 3 Απριλίου 2020. 
  39. Li, Ruiyun; Pei, Sen; Chen, Bin; Song, Yimeng; Zhang, Tao; Yang, Wan; Shaman, Jeffrey (2020). «Substantial undocumented infection facilitates the rapid dissemination of novel coronavirus (COVID-19)». Medrxiv: 2020.02.14.20023127. doi:10.1101/2020.02.14.20023127. https://www.medrxiv.org/content/10.1101/2020.02.14.20023127v1. 
  40. Sun, Haoyang; Dickens, Borame Lee; Chen, Mark; Cook, Alex Richard; Clapham, Hannah Eleanor (2020). «Estimating number of global importations of COVID-19 from Wuhan, risk of transmission outside mainland China and COVID-19 introduction index between countries outside mainland China». Medrxiv: 2020.02.17.20024075. doi:10.1101/2020.02.17.20024075. https://www.medrxiv.org/content/10.1101/2020.02.17.20024075v1. 
  41. 41,0 41,1 41,2 Επιβεβαιωμένες περιπτώσεις, θάνατοι και αναρρώσεις σε κάθε επικράτεια:
    1. «Coronavirus (COVID-19) health alert». Department of Health. 6 Φεβρουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 1 Μαρτίου 2020. 
    2. Ministry of Health (1 Μαρτίου 2020). Sixth COVID-19 case after woman returns from Iran. Δελτίο τύπου. Ανακτήθηκε στις 1 Μαρτίου 2020.
  42. 42,0 42,1 «COVID-19/Coronavirus Real Time Updates With Credible Sources in US and Canada». 1point3acres. Ανακτήθηκε στις 7 Μαρτίου 2021. 
  43. «COVID-19 India». Ministry of Health and Family Welfare (India) 2021. 
  44. «Painel Coronavírus» (στα Πορτογαλικά). Ministry of Health (Brazil). Ανακτήθηκε στις 7 Μαρτίου 2021. 
  45. «Brasil tem 1.054 vítimas de Covid nas últimas 24 horas; média móvel de mortes bate nono recorde seguido» (στα pt-br). G1. 7 March 2021. https://g1.globo.com/bemestar/coronavirus/noticia/2021/03/07/brasil-tem-1054-vitimas-de-covid-nas-ultimas-24-horas-media-movel-de-mortes-bate-nono-recorde-seguido.ghtml. Ανακτήθηκε στις 7 March 2021. 
  46. «ru:Оперативные данные» [Operational data as of 07 March 10:40]. Стопкоронавирус.рф (στα Ρωσικά). Ανακτήθηκε στις 7 Μαρτίου 2021. 
  47. «Coronavirus (COVID-19) in the UK». coronavirus.data.gov.uk. Ανακτήθηκε στις 6 Μαρτίου 2021. 
  48. «info coronavirus covid-19». Gouvernement.fr (στα Γαλλικά). Ανακτήθηκε στις 6 Μαρτίου 2021. 
  49. «COVID-19 : bilan et chiffres clés en France». www.santepubliquefrance.fr (στα Γαλλικά). Ανακτήθηκε στις 6 Μαρτίου 2021. 
  50. «T.C Sağlık Bakanlığı Türkiye Genel Koronavirüs Tablosu». covid19.saglik.gov.tr. Ανακτήθηκε στις 8 Μαρτίου 2021. 
  51. «La pandemia del coronavirus, en datos, mapas y gráficos». RTVE (στα Ισπανικά). Ανακτήθηκε στις 5 Μαρτίου 2021. 
  52. «COVID-19 ITALIA» [COVID-19 ITALY]. opendatadpc.maps.arcgis.com (στα Ιταλικά). Protezione Civile. Ανακτήθηκε στις 6 Μαρτίου 2021. 
  53. «Covid-19 Mexico» (στα Ισπανικά). Instituciones del Gobierno de México. Ανακτήθηκε στις 8 Μαρτίου 2021. 
  54. «COVID-19 Statistics in South Africa». sacoronavirus.co.za. 6 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 7 Μαρτίου 2021. 
  55. «Dr Zweli Mkhize». Twitter. Dr Zweli Mkhize. 8 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 8 Μαρτίου 2021. 
  56. Ministry of Health (Peru) (7 March 2021). «Sala Situacional COVID-19 Perú» (στα es). https://covid19.minsa.gob.pe/sala_situacional.asp. 
  57. «Minsa: Casos confirmados por coronavirus COVID-19 ascienden a 1 371 176 en el Perú (Comunicado N°446)» (στα es). 7 March 2021. https://www.gob.pe/institucion/minsa/noticias/345262-minsa-casos-confirmados-por-coronavirus-covid-19-ascienden-a-1-371-176-en-el-peru-comunicado-n-446. Ανακτήθηκε στις 8 March 2021. 
  58. 1844 (6 Μαρτίου 2021). «COVID-19 claims 82 lives in past 24 hours in Iran: Official». IRNA English (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 6 Μαρτίου 2021. 
  59. «Corona-Karte Deutschland: COVID-19 live in allen Landkreisen und Bundesländern». Tagesspiegel (στα Γερμανικά). Ανακτήθηκε στις 6 Μαρτίου 2021. 
  60. «Wie sich das Coronavirus in Ihrer Region ausbreitet» [How the coronavirus affects your region] (στα Γερμανικά). Zeit Online. Ανακτήθηκε στις 6 Μαρτίου 2021. 
  61. «COVID-19 – Epidemiologische situatie». Sciensano (στα Ολλανδικά). Ανακτήθηκε στις 7 Μαρτίου 2021. 
  62. «Coronavirus COVID-19». info-coronavirus.be (στα Ολλανδικά). Ανακτήθηκε στις 7 Μαρτίου 2021. 
  63. «Casos confirmados COVID-19». Gobierno de Chile (στα Ισπανικά). Ανακτήθηκε στις 8 Μαρτίου 2021. 
  64. «Tracking every case of COVID-19 in Canada». CTV News. 6 March 2021. https://www.ctvnews.ca/mobile/health/coronavirus/tracking-every-case-of-covid-19-in-canada-1.4852102. Ανακτήθηκε στις 6 March 2021. 
  65. «Actuele informatie over het nieuwe coronavirus (COVID-19)» (στα Ολλανδικά). RIVM. 6 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 6 Μαρτίου 2021. 
  66. «Statistieken over het Coronavirus en COVID-19». allecijfers.nl. Ανακτήθηκε στις 6 Μαρτίου 2021. 
  67. «Current situation in Switzerland». Federal Office of Public Health. Ανακτήθηκε στις 5 Μαρτίου 2021. 
  68. «Cas d'infection au Sars-CoV-2 en Suisse». Tribune de Genève (στα Γαλλικά). Ανακτήθηκε στις 24 Δεκεμβρίου 2020. 
  69. «Ponto de Situação Atual em Portugal» (στα Πορτογαλικά). Direção-Geral da Saúde. Ανακτήθηκε στις 7 Μαρτίου 2021. 
  70. «Já se encontra disponível o relatório de situação de hoje» (στα Πορτογαλικά). Direção-Geral da Saúde. Ανακτήθηκε στις 7 Μαρτίου 2021. 
  71. «Latest updates on COVID-19 (Coronavirus)». Department of Health (Ireland). 7 Μαρτίου 2021. 
  72. «Ireland's COVID-19 Data Hub - ICU, Acute Hospital & Testing Data». gov.ie. Department of Health. 30 Ιουλίου 2020. Ανακτήθηκε στις 30 Ιουλίου 2020. Please note recoveries are not up to date. 
  73. «Bundesministerium für Inneres: Aktuelle Zahlen zum Corona-Virus» (στα Γερμανικά). Innenministerium. Ανακτήθηκε στις 5 Μαρτίου 2021. 
  74. «Antal fall av covid-19 i Sverige – data uppdateras 11:30 och siffrorna är tillgängliga 14:00». Public Health Agency of Sweden – Official statistics at arcgis (στα Σουηδικά). Ανακτήθηκε στις 5 Μαρτίου 2021. Lay summaryAntal fall av covid-19 – Statistik – antal fall covid-19. Data updated daily at 11:30 [CEST] 
  75. «he:נגיף הקורונה בישראל – תמונת מצב כללית» [Corona virus in Israel] (στα Εβραϊκά). Ανακτήθηκε στις 5 Μαρτίου 2021. 
  76. «ja:新型コロナウイルス感染症の現在の状況と厚生労働省の対応について». Ministry of Health, Labour and Welfare (Japan) (στα Ιαπωνικά). 7 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 7 Μαρτίου 2021. 
  77. «Coronavirus Disease-19, Republic of Korea». ncov.mohw.go.kr. Ministry of Health and Welfare (South Korea). Ανακτήθηκε στις 8 Μαρτίου 2021. 
  78. «Press Release». cdc.go.kr. Korea Disease Control and Prevention Agency. Ανακτήθηκε στις 8 Μαρτίου 2021. 
  79. «Las cifras del COVID-19 en Ecuador» (στα Ισπανικά). Ανακτήθηκε στις 8 Μαρτίου 2021. 
  80. «Salud_Ec». Twitter (στα Ισπανικά). Ministerio de Salud Pública. 7 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 8 Μαρτίου 2021. 
  81. «Ministerstwo Zdrowia». Twitter (στα Πολωνικά). Ministry of Health (Poland). 7 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 7 Μαρτίου 2021. 
  82. «COVID 19 Dashboard: Saudi Arabia» (στα Αραβικά). Ministry of Health (Saudi Arabia). 6 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 7 Μαρτίου 2021. 
  83. «Comunicate de presă» [Press release] (στα Ρουμανικά). Ministry of Internal Affairs (Romania). Ανακτήθηκε στις 7 Μαρτίου 2021. 
  84. «COVID-19 Situation». covid.gov.pk. Government of Pakistan. Ανακτήθηκε στις 7 Μαρτίου 2021. 
  85. «COVID-19 Situation Report [Summary of Confirmed Cases by Status in the Past 14 Days]». Ministry of Health (Singapore). 6 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 7 Μαρτίου 2021. 
  86. «Tal og overvågning af COVID-19» (στα Δανικά). Sundhedsstyrelsen (Danish Health Authority). 5 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 5 Μαρτίου 2021. 
  87. «Statens Serum Institut – COVID-19 – Danmark» (στα Δανικά). Statens Serum Institut (State Serum Institute). Ανακτήθηκε στις 5 Μαρτίου 2021. 
  88. Nilsen, Av Sondre; Skjetne, Oda Leraan; Sfrintzeris, Yasmin; Røset, Hanna Haug; Hunshamar, Carina; Fraser, Sofie; Løkkevik, Ole. «Live: Corona-viruset sprer seg i Norge og verden». VG Nett. Ανακτήθηκε στις 7 Μαρτίου 2021.  Unknown parameter |name-list-style= ignored (βοήθεια)
  89. «COVID-19 | Onemocnění aktuálně od MZČR» (στα Τσεχικά). Ministry of Health (Czech Republic). Ανακτήθηκε στις 7 Μαρτίου 2021. 
  90. «UAE CORONAVIRUS (COVID-19) UPDATES». National Emergency Crisis and Disaster Management Authority (UAE). 7 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 7 Μαρτίου 2021. 
  91. «Peta Sebaran». Ανακτήθηκε στις 7 Μάρτιος 2021. 
  92. «zh:截至3月5日24时新型冠状病毒肺炎疫情最新情况» (στα Κινεζικά). National Health Commission. 6 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 6 Μαρτίου 2021. 
  93. «Coronavirus (COVID-19) current situation and case numbers». Australian Government Department of Health. 26 Φεβρουαρίου 2021. Ανακτήθηκε στις 26 Φεβρουαρίου 2021. 
  94. «Case Bulletin». Ανακτήθηκε στις 6 Μαρτίου 2021 – μέσω Department of Health (Philippines) on Facebook. 
  95. «COVID-19 Tracker». Department of Health (Philippines). Ανακτήθηκε στις 6 Μαρτίου 2021. 
  96. «Latest Information about COVID-19 in the Republic of Serbia». covid19.rs. Ministry of Health (Serbia). Ανακτήθηκε στις 7 Μαρτίου 2021. 
  97. «За весь час пандемії в Україні» (στα Ουκρανικά). Maksym Stepanov. 7 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 7 Μαρτίου 2021. 
  98. «Coronavirus epidemic monitoring system». National Security and Defense Council of Ukraine. Ανακτήθηκε στις 7 Μαρτίου 2021. 
  99. «Coronavirus Disease 2019 (COVID-19)». Ministry of Public Health (Qatar). Ανακτήθηκε στις 7 Μαρτίου 2021. 
  100. «Terkini Harian» [Daily updates] (στα Μαλαισιανά). Ministry of Health (Malaysia). 7 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 7 Μαρτίου 2021. 
  101. «Минздрав опубликовал свежую статистику по коронавирусу: снова 9 умерших» (στα ru). 7 March 2021. https://news.tut.by/society/721576.html. Ανακτήθηκε στις 7 March 2021. 
  102. «Homepage». Dominican Today. 6 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 6 Μαρτίου 2021. 
  103. «Ministerio de Salud de Panamá». Twitter. Ministry of Health (Panama). 7 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 8 Μαρτίου 2021. 
  104. «CORONAVIRUS (COVID-19)». covid19.minsalud.gov.co. 6 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 6 Μαρτίου 2021. 
  105. «Situation update on coronavirus [Finland's situation in brief]». Finnish Institute for Health and Welfare. 5 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 5 Μαρτίου 2021. 
  106. «Varmistetut koronatapaukset Suomessa (COVID-19)». experience.arcgis.com. 7 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 7 Μαρτίου 2021. 
  107. «Coronavirus: COVID-19». Government of Luxembourg. 6 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 7 Μαρτίου 2021. 
  108. «ar:وزيرة الصحة تتابع مستجدات فيروس كورونا وتوجه بتذليل أي تحديات لسير العمل بالمستشفيات». Facebook (στα Αραβικά). 7 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 8 Μαρτίου 2021. 
  109. «Le Portail Officiel du Coronavirus au Maroco». Ministère de la santé (στα Γαλλικά). Ανακτήθηκε στις 6 Μαρτίου 2021. 
  110. «bn:করোনা ভাইরাস ইনফো ২০১৯». corona.gov.bd (στα Βεγγαλικά). Ανακτήθηκε στις 7 Μαρτίου 2021. 
  111. «কোভিড-১৯ ট্র্যাকার | বাংলাদেশ কম্পিউটার কাউন্সিল (বিসিসি)» [COVID-19 Tracker]. covid19tracker.gov.bd. Ανακτήθηκε στις 7 Μαρτίου 2021. 
  112. «Información epidemiológica» (στα Ισπανικά). Ministerio de Salud. Ανακτήθηκε στις 6 Μαρτίου 2021. 
  113. «COVID-19 Outbreak». Bangkok Post. 7 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 7 Μαρτίου 2021. 
  114. «ไทยรู้สู้โควิด». Twitter (στα Ταϊλανδικά). Ministry of Health (Thailand). 7 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 7 Μαρτίου 2021. 
  115. «Coronavirus COVID-19 in Algeria». covid19.cipalgerie.com. 6 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 7 Μαρτίου 2021. 
  116. «COVID-19 în Republica Moldova: situaţia la zi» [COVID-19 in the Republic of Moldova: current situation]. gismoldova.maps.arcgis.com (στα Ρουμανικά). Ανακτήθηκε στις 7 Μαρτίου 2021. 
  117. «el:Δεδομένα για τον κορωνοϊό στην Ελλάδα - Τελευταία Ενημέρωση» [Coronavirus data in Greece - Latest Update]. el:Υπουργείο Υγείας. Government of Greece. 5 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 6 Μαρτίου 2021. 
  118. «COVID 19 Updates». Ministry of Health (Kuwait). 7 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 7 Μαρτίου 2021. 
  119. «Tájékoztató oldal a koronavírusról Aktualis». koronavirus.gov.hu. Ανακτήθηκε στις 3 Μαρτίου 2021. 
  120. «Daily COVID-19 Report». Ministry of Health (Bahrain). 6 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 7 Μαρτίου 2021. 
  121. «Službena stranica Vlade». Croatian Institute of Public Health. Ανακτήθηκε στις 7 Μαρτίου 2021. 
  122. «COVID-19 á Íslandi – Tölfræði». www.covid.is (στα Ισλανδικά). Ανακτήθηκε στις 5 Μαρτίου 2021. 
  123. «ru:Ситуация с коронавирусом официально». coronavirus2020.kz (στα Ρωσικά). Kazinform. 6 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 7 Μαρτίου 2021. 
  124. «kk:Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігі» (στα Καζακικά). Ministry of Health (Kazakhstan). Ανακτήθηκε στις 7 Μαρτίου 2021. 
  125. «ru:Коронавирусная инфекция (COVID-19)». coronavirus.uz (στα Ρωσικά). 5 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 6 Μαρτίου 2021. 
  126. «الموقف الوبائي اليومي لجائحة كورونا في العراق ليوم الخميس الموافق ٥ تشرين الثاني ٢٠٢٠». Facebook (στα Αραβικά). Ministry of Health of Iraq. 3 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 3 Μαρτίου 2021. 
  127. «Information about Coronavirus disease COVID-19». Estonian Health Board. Ανακτήθηκε στις 7 Μαρτίου 2021. 
  128. «Koroonaviiruse andmestik». Estonian Health Board. Ανακτήθηκε στις 7 Μαρτίου 2021. 
  129. «Covid-19 cases in Oman». Ministry of Health (Oman). 7 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 7 Μαρτίου 2021. 
  130. «Azərbaycanda cari vəziyyət» [Current situation in Azerbaijan]. koronavirusinfo.az (στα Αζερμπαϊτζανικά). 6 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 7 Μαρτίου 2021. 
  131. «hy:Հաստատված դեպքերն ըստ օրերի» [Confirmed cases by days] (στα Αρμενικά). NCDC Armenia. 6 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 6 Μαρτίου 2021. 
  132. «Statistični pregled koronavirusa v Sloveniji» [Statistical review of coronavirus in Slovenia]. www.rtvslo.si (στα Σλοβενικά). 5 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 6 Μαρτίου 2021. 
  133. «Coronavirus disease COVID-19». Ministry of Health (Slovenia). 5 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 6 Μαρτίου 2021. 
  134. «Relevant information about Coronavirus (COVID-19)». Government of the Republic of Lithuania. 4 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 7 Μαρτίου 2021. 
  135. «COVID-19 ligos apžvalga Lietuvoje» [COVID-19 disease review in Lithuania]. gislithuania.maps.arcgis.com (στα Λιθουανικά). Ανακτήθηκε στις 7 Μαρτίου 2021. 
  136. «COVID-19 in Bosnia and Herzegovina». Ministry of Civil Affairs of Bosnia and Herzegovina. 5 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 5 Μαρτίου 2021. 
  137. «Covid-19 en Cifras en Puerto Rico [Estadísticas]» [Covid-19 in Figures in Puerto Rico [Statistics]] (στα Ισπανικά). Departamento de Salud de Puerto Rico. 6 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 7 Μαρτίου 2021. 
  138. «Puerto Rico COVID-19». bioseguridad.maps.arcgis.com (στα Ισπανικά). 6 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 7 Μαρτίου 2021. 
  139. «Real-time Coronavirus condition in North Macedonia». gdi.net (στα Σλαβομακεδονικά). Ανακτήθηκε στις 6 Μαρτίου 2021. 
  140. «Coronavirus (COVID-19) in the Slovak Republic in numbers». korona.gov.sk. National Health Information Center. 7 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 7 Μαρτίου 2021. 
  141. «COVID-19 – Latest updates». covid19.govt.nz. Government of New Zealand. 6 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 7 Μαρτίου 2021. 
  142. «COVID-19 – current cases». Ministry of Health (New Zealand). 7 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 7 Μαρτίου 2021. 
  143. «COVID-19 Updates». ghanahealthservice.org. 6 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 6 Μαρτίου 2021. 
  144. «Nota informativa sobre la COVID-19 en Cuba» [Information note on COVID-19 in Cuba] (στα Ισπανικά). Ministerio de Salud (Cuba). 5 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 7 Μαρτίου 2021. 
  145. @MINSAPCuba (5 Μαρτίου 2021). «Coronavirus en Cuba» [Coronavirus in Cuba] (Tweet) (στα Ισπανικά). Ανακτήθηκε στις 7 Μαρτίου 2021 – μέσω Twitter. 
  146. «Afghanistan Covid-19 Cases». Ministry of Public Health (Afghanistan). 6 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 7 Μαρτίου 2021. 
  147. «Coronavirus Disease (COVID-19) in HK». Hong Kong: Department of Health. 7 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 7 Μαρτίου 2021. 
  148. «STATISTIQUES COVID-19». covid19.minsante.cm (στα Γαλλικά). 25 Φεβρουαρίου 2021. Ανακτήθηκε στις 27 Φεβρουαρίου 2021. 
  149. «bg:3 004 са новодиагностицираните с COVID-19 лица у нас през последното денонощие» (στα Βουλγαρικά). Ministry of Health (Bulgaria). 6 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 7 Μαρτίου 2021. 
  150. «COVID-19 in Bulgaria». coronavirus.bg. 8 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 7 Μαρτίου 2021. 
  151. «The main figures» (στα Αραβικά). 5 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 7 Μαρτίου 2021 – μέσω Ministère de la santé وزارة الصحة (Tunisia) on Facebook. 
  152. «Ministère de la Santé et de l'Hygiène Publique». www.facebook.com (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 6 Μαρτίου 2021. 
  153. «Communique De Presse COVID-19». 12 Φεβρουαρίου 2021. Ανακτήθηκε στις 13 Φεβρουαρίου 2021 – μέσω Ministere de la Santé de Djibouti on Facebook. 
  154. «COVID-19 Spread in Cyprus». covid19.ucy.ac.cy. 6 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 7 Μαρτίου 2021. 
  155. «Coronavirus: 384 new cases, no deaths (Updated)». Cyprus Mail. 4 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 7 Μαρτίου 2021. 
  156. «Covid-19 izplatība Latvijā» [Distribution of Covid-19 in Latvia]. covid19.gov.lv (στα Λετονικά). 6 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 7 Μαρτίου 2021. 
  157. «Coronavirus updates». www.govern.ad (στα Καταλανικά). Govern d'Andorra. 6 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 7 Μαρτίου 2021. 
  158. «ar:الجمهورية اللبنانية – وزارة اﻹعلام – الموقع الرسمي لمتابعة أخبار فيروس الكورونا في لبنان» (στα Αραβικά). Ministry of Information (Lebanon). 6 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 6 Μαρτίου 2021. 
  159. «Situacion Nacional Covid-19». geovision.uned.ac.cr (στα Ισπανικά). Ministerio de Salud (Costa Rica). Ανακτήθηκε στις 6 Μαρτίου 2021. 
  160. «Situacion Nacional Covid-19» (στα Ισπανικά). Ministerio de Salud (Costa Rica). 5 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 6 Μαρτίου 2021. 
  161. «Situation du coronavirus». coronavirus.ne. 22 Φεβρουαρίου 2021. Ανακτήθηκε στις 3 Μαρτίου 2021. 
  162. www.coronavirus.ne, via APO Group Français [@apo_source_fr] (15 Φεβρουαρίου 2021). «Niger : mise à jour COVID-19 (14 février 2021)» (Tweet) – μέσω Twitter. 
  163. «NCDC Covid-19 Page». Nigeria Centre for Disease Control. 7 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 8 Μαρτίου 2021. 
  164. «Lajme Archives». Ministria e Shëndetësisë dhe Mbrojtjes Sociale (στα Αλβανικά). Ανακτήθηκε στις 8 Μαρτίου 2021. 
  165. «Coronavirus Albania Statistika» (στα Αλβανικά). Agjencia Kombëtare e Shoqerisë së Informacionit. Ανακτήθηκε στις 8 Μαρτίου 2021. 
  166. Agence Nationale de Sécurité Sanitaire [@anss_guinee] (23 Δεκεμβρίου 2020). «COVID-19 Decompte des cas» (Tweet) (στα Γαλλικά). Ανακτήθηκε στις 23 Δεκεμβρίου 2020 – μέσω Twitter. 
  167. «Situation du coronavirus en Guinée» (στα Γαλλικά). Agence Nationale de Sécurité Sanitaire. 25 Φεβρουαρίου 2021. Ανακτήθηκε στις 25 Φεβρουαρίου 2021. 
  168. «Service d'Information du Gouvernement – Burkina Faso». www.facebook.com (στα Γαλλικά). 21 Φεβρουαρίου 2021. Ανακτήθηκε στις 21 Φεβρουαρίου 2021. 
  169. «TABLEAU DE BORD COVID-19» (στα Γαλλικά). Ministry of Health (Burkina Faso). Ανακτήθηκε στις 21 Φεβρουαρίου 2021. 
  170. «Datos Oficiales». Bolivia Segura (στα Ισπανικά). 7 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 8 Μαρτίου 2021. 
  171. «Covid-19». Koha Ditore (στα Αλβανικά). 2 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 7 Μαρτίου 2021. 
  172. «ru:Информации» (στα Ρωσικά). Ministry of Health (Kyrgyz Republic). 6 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 7 Μαρτίου 2021. 
  173. «Visualizador de casos coronavirus COVID-19 en Uruguay». Sistema Nacional de Emergencias (στα Ισπανικά). Ανακτήθηκε στις 8 Μαρτίου 2021. 
  174. «Comunicados». Sistema Nacional de Emergencias (στα Ισπανικά). Ανακτήθηκε στις 8 Μαρτίου 2021. 
  175. «Secretaría de Salud». Twitter (στα Ισπανικά). Secretary of Health (Honduras). 5 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 6 Μαρτίου 2021. 
  176. «Coronavirus en Honduras» (στα Ισπανικά). Secretaria de Salud de Honduras. Ανακτήθηκε στις 6 Μαρτίου 2021. 
  177. «Aggiornamento Epidemia COVID-19 a San Marino al 1 marzo 2021». www.iss.sm. Ανακτήθηκε στις 1 Μαρτίου 2021. 
  178. «ar:فايروس كورونا (COVID-19) في فلسطين» [Corona Virus (COVID-19) in Palestine]. corona.ps (στα Αραβικά). 6 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 6 Μαρτίου 2021. 
  179. «Official COVID-19 figures». Ministry of Health (Malta). 7 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 7 Μαρτίου 2021. 
  180. «新增敦睦遠訓支隊21例確診,1例境外移入確診». www.cdc.gov.tw. 
  181. «COVID-19 (SARS-CoV-2 Infection)». Taiwan Centers for Disease Control. 7 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 7 Μαρτίου 2021. 
  182. «COVID-19 Statistical report - Jordan». Ministry of Health (Jordan). 6 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 6 Μαρτίου 2021. 
  183. «StopCOV.ge». Ανακτήθηκε στις 7 Μαρτίου 2021. 
  184. «Coronavirus : Riposte à l'épidémie : Tableau Récapitulatif des dons"» (στα Γαλλικά). Ministry of Health and Social Action (Senegal). 5 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 6 Μαρτίου 2021. 
  185. «COVID-19 à Maurice» [COVID-19 in Mauritius]. covid19.mu (στα Γαλλικά). Ministry of Health and Wellness (Mauritius). 3 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 6 Μαρτίου 2021. 
  186. «Situation Épidémiologique en RDC» [Epidemiological Situation in the DRC]. stopcoronavirusrdc.info (στα Γαλλικά). 1 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 1 Μαρτίου 2021. 
  187. «Statistički podaci o COVID/19» [Statistical data of COVID-19]. covidodgovor.me (στα Μαυροβουνιακά). Government of Montenegro. 6 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 7 Μαρτίου 2021. 
  188. «Latest updates». Isle of Man Government. 6 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 7 Μαρτίου 2021. 
  189. «COVID-19 : Live Situational Analysis Dashboard of Sri Lanka». Health Promotion Bureau (Sri Lanka). 4 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 4 Μαρτίου 2021. 
  190. «Epidemiology Unit». Ministry of Health (Sri Lanka). 7 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 7 Μαρτίου 2021. 
  191. «Coronavirus» (στα Ισπανικά). Ministerio de Salud Pública (Guatemala). 5 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 6 Μαρτίου 2021. 
  192. @MOH_Kenya (7 Μαρτίου 2021). «COVID-19 UPDATE» (Tweet). Ανακτήθηκε στις 7 Μαρτίου 2021 – μέσω Twitter. 
  193. «Trang Tin Về Dịch Bệnh Viêm Đường Hô Hấp Cấp Covid-19» [Covid-19 Acute Respiratory Disease News Page] (στα Βιετναμικά). Ministry of Health (Vietnam). 7 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 7 Μαρτίου 2021. 
  194. «Estadísticas Venezuela». MPPS COVID Patria (στα Ισπανικά). 6 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 7 Μαρτίου 2021. 
  195. «Coronavirus (COVID-19) cases» (στα Αγγλικά). States of Jersey. Ανακτήθηκε στις 5 Μαρτίου 2021. 
  196. «COVID-19 Coronavirus – Testing results». www.gov.gg. St Peter Port: Public Health Services (Guernsey). 7 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 7 Μαρτίου 2021. 
  197. «DU MINISTERE DE LA SANTE ET DU DÉVELOPPEMENT SOCIAL SUR LE SUIVI DES ACTIONS DE PREVENTION ET DE RIPOSTE FACE A LA MALADIE A CORONAVIRUS». www.sante.gov.ml (στα Γαλλικά). 1 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 1 Μαρτίου 2021. 
  198. «SITUACIÓN NACIONAL». covid19.gob.sv (στα Ισπανικά). Ministry of Health (El Salvador). 4 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 6 Μαρτίου 2021. 
  199. «COVID-19» (στα Ισπανικά). Ministry of Public Health and Social Welfare (Paraguay). 7 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 8 Μαρτίου 2021. 
  200. «COVID-19». Ministry of Health and Wellness (Jamaica). 25 Φεβρουαρίου 2021. Ανακτήθηκε στις 7 Μαρτίου 2021. 
  201. «COVID-19 Clinical Management Summary». Ministry of Health and Wellness (Jamaica). 6 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 7 Μαρτίου 2021. 
  202. «Numbers in the Faroe Islands». corona.fo. 26 Φεβρουαρίου 2021. Ανακτήθηκε στις 26 Φεβρουαρίου 2021. 
  203. «Overvågning af COVID-19» (στα Δανικά). Statens Serum Institut (State Serum Institute). 6 Νοεμβρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 6 Νοεμβρίου 2020. 
  204. «Covid-19: Tanzania updates will resume after improvements at national laboratory». THECITIZEN (στα Γαλλικά). Ανακτήθηκε στις 8 Μαΐου 2020. 
  205. «Zanzibar confirms 29 new cases, plus 11 recoveries». ippmedia.com (στα Γαλλικά). Ανακτήθηκε στις 8 Μαΐου 2020. 
  206. «Coronavirus Disease COVID-19». Rwanda Biomedical Centre. Ανακτήθηκε στις 25 Φεβρουαρίου 2021. 
  207. Rwanda Ministry of Health [@RwandaHealth] (1 Μαρτίου 2021). «Amakuru Mashya Update» (Tweet) – μέσω Twitter. 
  208. «WHO daily Report». www.who.int (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 6 Μαρτίου 2021. 
  209. «MINISTERE DE LA SANTE, DE LA POPULATION, DE LA PROMOTION DE LA FEMME ET DE L'INTEGRATION DE LA FEMME AU DEVELOPPEMENT». www.sante.gouv.cg. Ανακτήθηκε στις 31 Οκτωβρίου 2020. 
  210. Ministry of Health (Brunei) (5 March 2021). NO new case COVID-19 reported today, 06 Mac 2021. (PDF) Δελτίο τύπου.
  211. «Latest News». Ministry of Health (Brunei). Ανακτήθηκε στις 6 Μαρτίου 2021. 
  212. «JIC RELEASE NO. 506 - Results: 19 of 469 Test Positive for COVID-19; Governor Leon Guerrero Signs Executive Order No. 2020-45». ghs.guam.gov. 23 Δεκεμβρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 23 Δεκεμβρίου 2020. 
  213. «COVID-19 DASHBOARD, Somalia». Ministry of Health (Somalia). 7 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 7 Μαρτίου 2021. 
  214. @GibraltarGov (7 Μαρτίου 2021). «Coronavirus: COVID-19 Information» (Tweet). Ανακτήθηκε στις 7 Μαρτίου 2021 – μέσω Twitter. 
  215. «ចំនួនករណីឆ្លងជំងឺកូវីដសរុប» [Total number of coronavirus infections] (στα Χμερ). Ministry of Health (Cambodia). 8 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 8 Μαρτίου 2021. 
  216. «Situation Covid-19». Ministry of Public Health (Madagascar). 20 Φεβρουαρίου 2021. Ανακτήθηκε στις 20 Φεβρουαρίου 2021. 
  217. «Trinidad and Tobago COVID-19 (Novel Coronavirus) UPDATE#640». health.gov.tt. Ανακτήθηκε στις 22 Φεβρουαρίου 2021. 
  218. «COVID-19 Impact for Trinidad and Tobago (Updated between 10am and 4pm daily)». uwi.maps.arcgis.com. Ανακτήθηκε στις 7 Μαρτίου 2021 – μέσω ArcGIS Dashboards. 
  219. «Covid-19». covid19.et (στα Αμχαρικά). 7 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 7 Μαρτίου 2021. 
  220. «Lia Tadesse». Twitter (στα Αμχαρικά). Lia Tadesse. 7 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 7 Μαρτίου 2021. 
  221. «Coronavirus Disease 2019 (COVID-19) Surveillance Dashboard (Myanmar)». Ministry of Health and Sports (Myanmar). 7 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 7 Μαρτίου 2021. 
  222. «Situations Épidémiologique au Gabon». infocovid.ga (στα Γαλλικά). Comité de Pilotage du Plan de Veille. 5 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 7 Μαρτίου 2021. 
  223. «KKTC Sağlık Bakanlığı». https://saglik.gov.ct.tr/COVID-19-GENEL-DURUM. Ανακτήθηκε στις 24 February 2021. 
  224. «Casonan di Corona Virus na Aruba pa 7 di Maart 2021». www.arubacovid19.org (στα Παπιαμέντο και Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 7 Μαρτίου 2021. 
  225. «Covid-19 : 8 nouveaux cas positifs et 10 guérisons ce mercredi 3 mars». Government of the Principality of Monaco (στα Γαλλικά). 3 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 3 Μαρτίου 2021. 
  226. The official page of the Federal Ministry of Health, Sudan [@FMOH_SUDAN] (17 Φεβρουαρίου 2021). «التقرير الوبائي اليومي للفترة من ١ يناير ٢٠٢١م و حتى ٣ يناير ٢٠٢١م» (Tweet) (στα Αραβικά) – μέσω Twitter. 
  227. «ar:التقرير الوبائي ليوم الإثنين الموافق ٢٥ يناير ٢٠٢١م». www.facebook.com. 10 Φεβρουαρίου 2021. Ανακτήθηκε στις 10 Φεβρουαρίου 2021. 
  228. «Liberia COVID-19 Daily Case Update By County». 3 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 6 Μαρτίου 2021 – μέσω National Public Health Institute of Liberia (NPHIL) on Facebook. 
  229. «Novel Coronavirus (COVID-19)». Government of Bermuda. 5 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 6 Μαρτίου 2021. 
  230. «Situation au Togo» [Situation in Togo]. covid19.gouv.tg (στα Γαλλικά). Government of Togo. 7 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 7 Μαρτίου 2021. 
  231. «Ministerium für Gesellschaft» (στα Γερμανικά). 7 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 7 Μαρτίου 2021. 
  232. «Covid 19 de Guinea Ecuatorial». Guinea Ecuatorial Salud (στα Ισπανικά). Ανακτήθηκε στις 6 Μαρτίου 2021. 
  233. «COVID-19 Update For March 5, 2021». Barbados GIS. 6 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 7 Μαρτίου 2021. 
  234. «COVID-19 update March 6, 2021». Government of Sint Maarten. Ανακτήθηκε στις 7 Μαρτίου 2021. 
  235. «Home». Ministry of Health (Guyana). Ανακτήθηκε στις 4 Μαρτίου 2021. 
  236. «Situação Atual» [Current Situation]. covid19.cv (στα Πορτογαλικά). 6 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 7 Μαρτίου 2021. 
  237. «COVID-19 Statistics For The Cayman Islands». Cayman Islands Government. 5 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 6 Μαρτίου 2021. 
  238. @ZMPublicHealth (18 Φεβρουαρίου 2021). «COVID19 update» (Tweet) – μέσω Twitter. 
  239. «Daily Status Update». Ministry of Health (Zambia). 7 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 7 Μαρτίου 2021 – μέσω Facebook. 
  240. «COVID-19 Report Update #342». Ministry of Health (Bahamas). 3 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 6 Μαρτίου 2021. 
  241. «COVID-19 News and Press Release». Ministry of Health (Bahamas). Ανακτήθηκε στις 6 Μαρτίου 2021. 
  242. «Coronavirus Covid-19». service-public.pf. 4 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 6 Μαρτίου 2021. 
  243. «Point de situation sur le Coronavirus». presidence.pf. Ανακτήθηκε στις 6 Μαρτίου 2021. 
  244. «MoH Uganda: COVID-19 Information Portal». covid19.gou.go.ug. Ministry of Health (Uganda). 5 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 6 Μαρτίου 2021. 
  245. «Ministry of Health Uganda». Twitter. Ministry of Health (Uganda). 5 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 6 Μαρτίου 2021. 
  246. «COVID-19». USVI Department of Health. Ανακτήθηκε στις 5 Μαρτίου 2021. 
  247. «COVID-19 Statistics Dashboard». Ministry of Health (Maldives). 5 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 6 Μαρτίου 2021. 
  248. «ar:البوابة الجغرافية لمراقبة انتشار فيروس كورونا في ليبيا» [The geographical portal to monitor the spread of the corona virus in Libya] (στα Αραβικά). National Centre of Disease Control (Libya). 4 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 6 Μαρτίου 2021. 
  249. «INÍCIO». INFOCOVID-19 (στα Πορτογαλικά). Ανακτήθηκε στις 8 Φεβρουαρίου 2021. 
  250. «Guinea-Bissau: WHO Coronavirus Disease (COVID-19) Dashboard». covid19.who.int. Ανακτήθηκε στις 7 Μαρτίου 2021. 
  251. «Visualisez en temps réel l'évolution du Coronavirus en Haïti» [Visualise in real time the evolution of the Coronavirus in Haiti]. coronahaiti.org (στα Γαλλικά). 5 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 6 Μαρτίου 2021. 
  252. «Haiti: WHO Coronavirus Disease (COVID-19) Dashboard». covid19.who.int (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 4 Μαρτίου 2021. 
  253. «Special webpage against Epidemics». www.ssm.gov.mo. 15 Οκτωβρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 15 Οκτωβρίου 2020. 
  254. «Announcement from the Ministry of Health». Eritrea Ministry Of Information (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 6 Φεβρουαρίου 2021. 
  255. «Início». covid19.ins.gov.mz (στα Πορτογαλικά). 6 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 7 Μαρτίου 2021. 
  256. «Health Ministry: 55 new coronavirus cases recorded, 84 cases recover, 4 pass away». Syrian Arab News Agency. 6 March 2021. https://sana.sy/en/?p=225092. Ανακτήθηκε στις 6 March 2021. 
  257. 257,0 257,1 «Оперативна інформація про поширення коронавірусної інфекції COVID-19» (στα Ουκρανικά). Υπουργείο Υγείας Ουκρανίας. 2 Απριλίου 2020. Ανακτήθηκε στις 10 Απριλίου 2020. 
  258. «ru:Новости | МИНИСТЕРСТВО ЗДРАВООХРАНЕНИЯ ДОНЕЦКОЙ НАРОДНОЙ РЕСПУБЛИКИ». mzdnr.ru (στα Ρωσικά). Ανακτήθηκε στις 20 Φεβρουαρίου 2021. 
  259. «Coronavirus (Covid-19)». Gouvernement de la République du Bénin (στα Γαλλικά). Ανακτήθηκε στις 3 Μαρτίου 2021. 
  260. «Benin: WHO Coronavirus Disease (COVID-19) Dashboard». covid19.who.int. Ανακτήθηκε στις 2 Μαρτίου 2021. 
  261. «The Ministry of Information and Communication – Sierra Leone». www.facebook.com. Ανακτήθηκε στις 28 Φεβρουαρίου 2021. 
  262. «COVID-19 UPDATES». covid19.mic.gov.sl. 28 Φεβρουαρίου 2021. Ανακτήθηκε στις 28 Φεβρουαρίου 2021. 
  263. «Situation épidémiologique de la maladie à coronavirus» [Epidemiological situation of the coronavirus disease] (στα Γαλλικά). 6 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 7 Μαρτίου 2021 – μέσω Ministère de la Santé Publique du Tchad on Facebook. 
  264. «Mongolian COVID-19 Coronavirus Tracker». covid19mongolia.mn. Ministry of Health (Mongolia). 5 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 5 Μαρτίου 2021. 
  265. «COVID-19 Dashboard». Ministry of Health and Population (Nepal). Ανακτήθηκε στις 7 Μαρτίου 2021. 
  266. @MoHCCZim (6 Μαρτίου 2021). «COVID-19 update: As at 06 March 2021, Zimbabwe had 36 260 confirmed cases, including 33 805 recoveries and 1 485 deaths» (Tweet). Ανακτήθηκε στις 7 Μαρτίου 2021 – μέσω Twitter. 
  267. «COVID-19: Síntese Nacional» [COVID-19: National Synthesis] (στα Πορτογαλικά). Agência Angola Press. 6 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 7 Μαρτίου 2021. 
  268. «Home». COVID19.gov.ag. Government of Antigua and Barbuda. 5 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 6 Μαρτίου 2021. 
  269. @EswatiniGovern1 (6 Μαρτίου 2021). «COVID-19 Update» (Tweet). Ανακτήθηκε στις 7 Μαρτίου 2021 – μέσω Twitter. 
  270. «MoH records one new covid-19 infection 18 recoveries». Tatoli. Agência Noticiosa de Timor-Leste. 18 Φεβρουαρίου 2021. Ανακτήθηκε στις 20 Φεβρουαρίου 2021. 
  271. «[Current Situation] COVID-19 cases in Timor-Leste». COVID-19 Timor-Leste Dashboard. 5 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 6 Μαρτίου 2021. 
  272. «Медики за сутки зарегистрировали в ЛНР два летальных случая от COVID-19». mzlnr.su (στα Ρωσικά). Ministry of Healthcare of LNR. 17 Ιανουαρίου 2021. Ανακτήθηκε στις 18 Ιανουαρίου 2021. 
  273. «Медики зарегистрировали в ЛНР 2391 случай заражения COVID-19». mzlnr.su (στα Ρωσικά). Ministry of Helathcare of LNR. 17 Ιανουαρίου 2021. Ανακτήθηκε στις 18 Ιανουαρίου 2021. 
  274. «COVID-19 Botswana Dashboard». covid19portal.gov.bw. Government of Botswana. 5 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 5 Μαρτίου 2021. 
  275. «Lao People's Democratic Republic: WHO Coronavirus Disease (COVID-19) Dashboard». covid19.who.int. Ανακτήθηκε στις 27 Νοεμβρίου 2020. 
  276. «ຄະນະສະເພາະກິດເພື່ອປ້ອງກັນ, ຄວບຄຸມ ແລະ ແກ້ໄຂການລະບາດ: ຂອງພະຍາດອັກເສບປອດ ຈາກເຊື້ອຈຸລະໂລກສາຍພັນໃຫມ່ (COVID-19)» [Task Force to Prevent, Control and Address Outbreaks: New strain of pneumonia (COVID-19)]. covid19.gov.la (στα Λαοτινά). Laos Coronavirus Task Force. 5 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 6 Μαρτίου 2021. 
  277. «Belize COVID-19 Cumulative Report SARSCoV2 Lab Screenings». 5 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 6 Μαρτίου 2021 – μέσω Ministry of Health and Wellness (Belize) on Facebook. 
  278. «COVID-19 Updates». Ministry of Health and Medical Services. 5 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 6 Μαρτίου 2021. 
  279. «Info coronavirus Covid-19». gouv.nc (στα Γαλλικά). Ανακτήθηκε στις 28 Φεβρουαρίου 2021. 
  280. «Covid 19 National Information Dashboard». Ministry of Health and Population (Malawi). 7 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 7 Μαρτίου 2021. 
  281. «Dominica Coronavirus Update». Ministry of Health, Wellness and New Health Investment Response to COVID-19 (Commonwealth of Dominica). 1 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 6 Μαρτίου 2021. 
  282. «Summary of the national update». 6 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 7 Μαρτίου 2021 – μέσω Ministry of Health and Social Services (Namibia) on Facebook. 
  283. «GOVERNMENT OF ST. KITTS AND NEVIS – COVID – 19 UPDATES» (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 27 Νοεμβρίου 2020. 
  284. «National Statistics». Government of St. Kitts and Nevis. 14 Φεβρουαρίου 2021. Ανακτήθηκε στις 6 Μαρτίου 2021. 
  285. «SAINT LUCIA'S COVID-19 DASHBOARD [STATISTICS]». Ministry of Health and Wellness (Saint Lucia). 6 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 7 Μαρτίου 2021. 
  286. «COVID-19 Update: “21 new cases reported on March 6, 2021”» (στα αγγλικά). https://www.curacaochronicle.com/post/main/covid-19-update-21-new-cases-reported-on-march-6-2021/. Ανακτήθηκε στις 7 March 2021. 
  287. «Two new COVID-19 positive cases confirmed». Ministry of Health (Grenada). 6 Δεκεμβρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 6 Μαρτίου 2021. 
  288. «COVID-19 Grenada Dashboard». 3 Φεβρουαρίου 2021. Ανακτήθηκε στις 6 Μαρτίου 2021 – μέσω Ministry of Health (Grenada) on Facebook. 
  289. «CNMI COVID-19 Dashboard». 15 Οκτωβρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 20 Φεβρουαρίου 2021. 
  290. «Northern Mariana Islands (Commonwealth of the): WHO Coronavirus Disease (COVID-19) Dashboard». covid19.who.int (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 5 Μαρτίου 2021. 
  291. «WHO daily Report». www.who.int (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 23 Φεβρουαρίου 2021. 
  292. Ministère de la Santé et de la Population [@MSPCentrafrique] (10 Οκτωβρίου 2020). «Communiqué de Presse» (Tweet) – μέσω Twitter. 
  293. «Four New COVID-19 Cases From Canada And The UK» (PDF). The official website of the Government of Saint Vincent and the Grenadines. The Government of Saint Vincent and the Grenadines. 13 Δεκεμβρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 14 Δεκεμβρίου 2020. 
  294. «COVID-19 Report As At December 1st, 2020». National Emergency Management Organisation (NEMO). 1 Δεκεμβρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 2 Δεκεμβρίου 2020. 
  295. «COVID-19: Information and Guidance». Falkland Islands Government. Ανακτήθηκε στις 20 Φεβρουαρίου 2021. 
  296. «Coronavirus-ip nutaap siaruarnera malinnaaffigiuk» (στα Δανικά και Καλαάλισουτ). Ανακτήθηκε στις 4 Μαρτίου 2021. 
  297. «Overvågning af COVID-19» (στα Δανικά). Statens Serum Institut (State Serum Institute). 27 Νοεμβρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 9 Οκτωβρίου 2020. 
  298. «Covid-19». Government of Montserrat. 15 Οκτωβρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 6 Μαρτίου 2021. 
  299. «COVID-19 LOCAL SITUATION». Ministry of Health (Seychelles). 5 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 6 Μαρτίου 2021. 
  300. «COVID-19 in Seychelles». Ministry of Health (Seychelles). 5 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 6 Μαρτίου 2021. 
  301. «TCI COVID-19 DASHBOARD 6 March 2021». Government of Turks and Caicos. Ανακτήθηκε στις 7 Μαρτίου 2021. 
  302. «The Gambia COVID-19 Outbreak Situational Report». Ministry of Health (The Gambia). 5 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 5 Μαρτίου 2021. 
  303. «Estadísticas de COVID-19 en Nicaragua» [COVID-19 statistics in Nicaragua] (στα Ισπανικά). Observatorio Ciudadano. 3 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 7 Μαρτίου 2021 – μέσω Ministerio de Salud (Nicaragua). 
  304. «COVID-19». COVID SURINAME (στα Ολλανδικά). Ανακτήθηκε στις 7 Μαρτίου 2021. 
  305. «Dichiarazione del Direttore della Sala Stampa della Santa Sede, Matteo Bruni, 06.06.2020». Officialthe Holy See website. Ανακτήθηκε στις 7 Ιουνίου 2020. 
  306. «Vaticano, nuovo caso di positività al Covid-19». vaticannews.va. Ανακτήθηκε στις 17 Οκτωβρίου 2020. 
  307. «Health authorities in Artsakh confirm 1,130 cases of coronavirus». Arka News Agency. 21 Δεκεμβρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 21 Δεκεμβρίου 2020. 
  308. «В Арцахе обнаружены новые случаи коронавируса COVID-19» (στα ru). Armenpress. 18 January 2021. https://armenpress.am/rus/news/1040472.html. Ανακτήθηκε στις 18 January 2021. 
  309. «COVID-19 Dashboard». Johns Hopkins University. 1 Μαρτίου 2021. 
  310. «COVID-19 Reported Cases and Deaths». Ministry of Health (Papua New Guinea). 6 Δεκεμβρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 14 Δεκεμβρίου 2020. 
  311. «Covid-19 In PNG Statistics». covid19.info.gov.pg. Joint Agency Task Force National Control Centre for COVID-19, Government of Papua New Guinea. 5 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 6 Μαρτίου 2021. 
  312. «COVID-19 IN BHUTAN». Government of Bhutan. Ανακτήθηκε στις 6 Μαρτίου 2021. 
  313. Ministère de la Santé Publique Burundi [@mspls_bdi] (10 Φεβρουαρίου 2021). «Le porte parole @dr_JeanBosco présente également la situation actuelle du #COVID19» (Tweet) (στα Γαλλικά). Ανακτήθηκε στις 10 Φεβρουαρίου 2021 – μέσω Twitter. 
  314. «Burundi: WHO Coronavirus Disease (COVID-19) Dashboard». covid19.who.int (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 5 Μαρτίου 2021. 
  315. «COVID-19 DASHBOARD, Somalia». moh.gov.so (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 18 Ιανουαρίου 2021. 
  316. Maxamed, Khadar (5 Ιουλίου 2020). «Somaliland oo diiwaangelisay Kiisas Cusub oo Xannuunka Covid-19». Wargeyska Dawan (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 5 Ιουλίου 2020. 
  317. «Coronavirus (Covid-19) [Global Cases]». Government of the Virgin Islands. 5 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 6 Μαρτίου 2021. 
  318. «Situação Actual em São Tomé e Príncipe» [Current Situation in São Tomé and Príncipe]. covid.ms.gov.st (στα Πορτογαλικά). Ministério da Saúde (São Tomé e Príncipe). 6 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 7 Μαρτίου 2021. 
  319. @SouthSudanGov (8 Ιουνίου 2020). «South Sudan now has a cumulative total of 194 cases with 2 recoveries». twitter.com. Ανακτήθηκε στις 8 Ιουνίου 2020. 
  320. «Coronavirus disease (COVID-2019) situation reports». who.int. Ανακτήθηκε στις 4 Μαρτίου 2021. 
  321. «58 инфицированных COVID-19 и две смерти – оперштаб» (στα ru). apsadgil.info. 29 January 2021. https://apsadgil.info/news/society/58-infitsirovannykh-covid-19-i-dve-smerti-opershtab-/. Ανακτήθηκε στις 29 January 2021. 
  322. «COVID-19 Dashboard [Statistics]». COVID-19 : The Anguillian Response. 3 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 6 Μαρτίου 2021. 
  323. «COVID 19 Update January 28th, 2021». Government of Saba via Facebook. Ανακτήθηκε στις 6 Μαρτίου 2021. 
  324. «Government of Sint Eustatius». www.facebook.com (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 6 Μαρτίου 2021. 
  325. «Bonaire Numbers COVID-19». 6 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 7 Μαρτίου 2021 – μέσω Openbaar Lichaam Bonaire on Facebook. 
  326. «500 étudiants en fac de médecine testés positifs au Covid-19 après des soirées d'intégration». www.cnews.fr (στα Γαλλικά). Ανακτήθηκε στις 7 Σεπτεμβρίου 2020. 
  327. «Saint Pierre and Miquelon: WHO Coronavirus Disease (COVID-19) Dashboard». covid19.who.int. Ανακτήθηκε στις 6 Μαρτίου 2021. 
  328. @YSNEC_COVID19 (8 Δεκεμβρίου 2020). «ar:آخر إحصائيات انتشار فيروس #كورونا في #اليمن #معا_لمواجهة_كورونا» (Tweet) – μέσω Twitter. 
  329. «France says 50 crew members on its only aircraft carrier have tested positive for the coronavirus». Business Insider. 
  330. «Coronavirus Update (Live) - Worldometer». www.worldometers.info. 
  331. Σφάλμα αναφοράς: Σφάλμα παραπομπής: Λανθασμένο <ref>. Δεν υπάρχει κείμενο για τις παραπομπές με όνομα japanese_admin2.
  332. «U.S. Navy COVID-19 Updates». Navy Live (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 8 Απριλίου 2020. 
  333. «Nearly 130, Including Australians, On Antarctic Cruise Ship Have Coronavirus». 10daily (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 8 Απριλίου 2020. 
  334. «Holland America ships caught in COVID-19 pandemic dock in Florida; here's how disembarkation will work». USA Today. Ανακτήθηκε στις 10 Απριλίου 2020. 
  335. «Deal is done: Cruise ship with sick passengers and sister ship will be allowed to dock in Florida». NBC News (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 2 Απριλίου 2020. 
  336. «Statement Regarding Zaandam | Holland America Blog» (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 1 Απριλίου 2020. 
  337. «After two deaths on board, Coral Princess cruise ship gets Miami welcome». σελ. orlandosentinel.com. Ανακτήθηκε στις 10 Απριλίου 2020. 
  338. Cruises, Princess (4 Απριλίου 2020). «Princess Cruises: Coral Princess Updates - Notices & Advisories». www.princess.com (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 4 Απριλίου 2020. 
  339. 339,0 339,1 «Zr.Ms. Dolfijn breekt reis af vanwege corona - Nieuwsbericht - Defensie.nl». www.defensie.nl (στα Ολλανδικά). 30 Μαρτίου 2020. 
  340. «RIVM De zorg voor morgen begint vandaag». www.rivm.nl (στα Ολλανδικά). 
  341. «Actuele informatie over het nieuwe coronavirus (COVID-19)». www.rivm.nl. 
  342. «Contamination au coronavirus : le Leopold I reste à quais». Belgian Defence (στα Γαλλικά). 27 Μαρτίου 2020. Ανακτήθηκε στις 13 Απριλίου 2020. 
  343. «The Epidemiological Characteristics of an Outbreak of 2019 Novel Coronavirus Diseases (COVID-19) - China, 2020». China CDC Weekly 2: 1-10. 20 February 2020. http://www.ne.jp/asahi/kishimoto/clinic/cash/COVID-19.pdf. 
  344. Novel Coronavirus Pneumonia Emergency Response Epidemiology Team (17 February 2020). «[The Epidemiological Characteristics of an Outbreak of 2019 Novel Coronavirus Diseases (COVID-19) in China]» (στα Chinese). Zhonghua Liu Xing Bing Xue Za Zhi = Zhonghua Liuxingbingxue Zazhi 41 (2): 145–151. doi:10.3760/cma.j.issn.0254-6450.2020.02.003. PMID 32064853. 
  345. Cheng, Zhangkai J.; Shan, Jing (18 February 2020). «2019 Novel coronavirus: where we are and what we know» (στα αγγλικά). Infection. doi:10.1007/s15010-020-01401-y. ISSN 1439-0973. https://link.springer.com/content/pdf/10.1007/s15010-020-01401-y.pdf. 
  346. «The Epidemiological Characteristics of an Outbreak of 2019 Novel Coronavirus Diseases (COVID-19) - China, 2020». China CDC Weekly 2: 1-10. 20 February 2020. http://www.ne.jp/asahi/kishimoto/clinic/cash/COVID-19.pdf. 
  347. Novel Coronavirus Pneumonia Emergency Response Epidemiology Team (17 February 2020). «[The Epidemiological Characteristics of an Outbreak of 2019 Novel Coronavirus Diseases (COVID-19) in China]» (στα Chinese). Zhonghua Liu Xing Bing Xue Za Zhi = Zhonghua Liuxingbingxue Zazhi 41 (2): 145–151. doi:10.3760/cma.j.issn.0254-6450.2020.02.003. PMID 32064853. 
  348. Wang, Chen; Horby, Peter W.; Hayden, Frederick G.; Gao, George F. (24 January 2020). «A novel coronavirus outbreak of global health concern». The Lancet 395 (10223): 470–473. doi:10.1016/S0140-6736(20)30185-9. ISSN 0140-6736. PMID 31986257. https://www.thelancet.com/journals/lancet/article/PIIS0140-6736(20)30185-9/abstract.   
  349. Li, Qun; Guan, Xuhua; Wu, Peng; Wang, Xiaoye; Zhou, Lei; Tong, Yeqing; Ren, Ruiqi; Leung, Kathy S. M. και άλλοι. (29 January 2020). «Early Transmission Dynamics in Wuhan, China, of Novel Coronavirus-Infected Pneumonia». The New England Journal of Medicine. doi:10.1056/NEJMoa2001316. ISSN 1533-4406. PMID 31995857.   
  350. Li, Qun; Guan, Xuhua; Wu, Peng; Wang, Xiaoye; Zhou, Lei; Tong, Yeqing; Ren, Ruiqi; Leung, Kathy S. M. και άλλοι. (29 January 2020). «Early Transmission Dynamics in Wuhan, China, of Novel Coronavirus-Infected Pneumonia». The New England Journal of Medicine. doi:10.1056/NEJMoa2001316. ISSN 1533-4406. PMID 31995857.   
  351. «China confirms sharp rise in cases of SARS-like virus across the country». 20 January 2020. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 20 January 2020. https://web.archive.org/web/20200120055618/https://www.france24.com/en/20200120-china-confirms-sharp-rise-in-cases-of-sars-like-virus-across-the-country. Ανακτήθηκε στις 20 January 2020. 
  352. «The Epidemiological Characteristics of an Outbreak of 2019 Novel Coronavirus Diseases (COVID-19) — China, 2020». 
  353. Frejdeman, Hannah (31 January 2020). «Coronaviruset har upptäckts i Jönköping» (στα Swedish). Svenska Dagbladet. ISSN 1101-2412. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 31 January 2020. https://web.archive.org/web/20200131163041/https://www.svd.se/bekraftat-fall-i-jonkoping-av-nya-coronaviruset. Ανακτήθηκε στις 31 January 2020. 
  354. Holm, Phil; Moritsugu, Ken. «Where the virus has spread». Associated Press. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 30 January 2020. https://web.archive.org/web/20200130191856/https://apnews.com/VirusOutbreak. Ανακτήθηκε στις 29 January 2020. 
  355. «WHO Director-General's opening remarks at the mission briefing on COVID-19 - 26 February 2020». World Health Organization. 26 Φεβρουαρίου 2020. 
  356. [χρειάζεται ιατρική παραπομπή]«60% of UK population need to get coronavirus so country can build 'herd immunity', chief scientist says». The Independent (στα Αγγλικά). 13 Μαρτίου 2020. Ανακτήθηκε στις 20 Μαρτίου 2020. 
  357. [χρειάζεται ιατρική παραπομπή]«Up to 70% of Germany could contract virus - Merkel». BBC News. 11 March 2020. https://www.bbc.com/news/world-us-canada-51835856. 
  358. [χρειάζεται ιατρική παραπομπή]«Infektiologe zur Corona-Pandemie: Wie sieht die Zukunft nach dem Ausbruch aus? - DER SPIEGEL - Wissenschaft». 
  359. «Coronavirus: Window of opportunity to act, World Health Organization says». BBC News Online. 5 February 2020. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 5 February 2020. https://web.archive.org/web/20200205213138/https://www.bbc.com/news/world-asia-china-51368873. Ανακτήθηκε στις 10 February 2020. 
  360. Jeannette Guarner, MD, Three Emerging Coronaviruses in Two Decades: The Story of SARS, MERS, and Now COVID-19, American Journal of Clinical Pathology, doi:10.1093/ajcp/aqaa029
  361. «Coronavirus Death Toll Climbs in China, and a Lockdown Widens». The New York Times. 23 January 2020. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 6 February 2020. https://web.archive.org/web/20200206091324/https://www.nytimes.com/2020/01/23/world/asia/china-coronavirus.html. Ανακτήθηκε στις 10 February 2020. 
  362. Philippines, World Health Organization (1 Φεβρουαρίου 2020). «A 44-year-old male is confirmed as the second person with Coronavirus Disease 2019 (COVID-19) in the Philippines. He passed away on 1 February 2020.pic.twitter.com/5a5tPWtvpc». @WHOPhilippines. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2 Φεβρουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 2 Φεβρουαρίου 2020. [χρειάζεται μη πρωτογενή πηγή]
  363. Holm, Phil; Moritsugu, Ken. «Where the virus has spread». Associated Press. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 30 January 2020. https://web.archive.org/web/20200130191856/https://apnews.com/VirusOutbreak. Ανακτήθηκε στις 29 January 2020. 
  364. Ramzy, Austin; May, Tiffany (2 February 2020). «Philippines Reports First Coronavirus Death Outside China». The New York Times. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 3 February 2020. https://web.archive.org/web/20200203204845/https://www.nytimes.com/2020/02/02/world/asia/philippines-coronavirus-china.html. Ανακτήθηκε στις 4 February 2020. 
  365. «Coronavirus updates: U.S., Japanese citizens die in Wuhan». NBC News. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 9 Φεβρουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 10 Φεβρουαρίου 2020. 
  366. «Coronavirus Live Updates: First Death Outside Asia Reported in France». The New York Times. 15 February 2020. https://www.nytimes.com/2020/02/15/world/asia/coronavirus-china-live-updates.html. Ανακτήθηκε στις 15 February 2020. 
  367. «Legislator from Iran's Qom alleges virus coverup». Al Jazeera English. 24 February 2020. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 24 February 2020. https://web.archive.org/web/20200224134920/https://www.aljazeera.com/news/2020/02/legislator-iran-qom-alleges-virus-coverup-200224100832284.html. Ανακτήθηκε στις 24 February 2020. 
  368. «코로나바이러스감염증-19 국내 발생 현황(일일집계통계, 9시 기준)». 24 Φεβρουαρίου 2020. 
  369. «Coronavirus, sette morti in Italia, 229 contagi. Le vittime di oggi hanno tutte più di 80 anni» (στα it). Repubblica. 24 February 2020. https://www.repubblica.it/cronaca/2020/02/24/news/coronavirus_149_i_casi_confermati_conte_i_contagi_possono_crescere_-249427098/?ref=RHPPTP-BL-I249215369-C12-P2-S1.12-T1. Ανακτήθηκε στις 24 February 2020. 
  370. https://www.ema.europa.eu/en/documents/press-release/update-treatments-vaccines-against-covid-19-under-development_en.pdf
  371. «Preliminary analysis of the 2019 nCOV outbreak in Wuhan city». Northeastern University. 22 Ιανουαρίου 2020. 
  372. Fifield, Anna (22 January 2020). «As families tell of pneumonia-like deaths in Wuhan, some wonder if China virus count is too low». The Washington Post. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 January 2020. https://archive.ph/hf801. Ανακτήθηκε στις 25 January 2020. 
  373. Kuo, Lily (21 January 2020). «Coronavirus: Chinese hospitals not testing patients, say relatives». The Guardian. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 21 January 2020. https://web.archive.org/web/20200121170326/https://www.theguardian.com/world/2020/jan/21/coronavirus-chinese-hospitals-not-testing-patients-say-relatives. 
  374. Fan, Wenxin (24 January 2020). «Relatives Wonder Whether Pneumonia Deaths Were Tied to Coronavirus». https://www.wsj.com/articles/relatives-wonder-whether-pneumonia-deaths-were-tied-to-coronavirus-11579915630. 
  375. «Officials Report Huge Jump in Coronavirus Cases in 1 Chinese Province». NPR. Ανακτήθηκε στις 20 Φεβρουαρίου 2020. 
  376. «China's Hubei Reports 349 New Coronavirus Cases, Lowest Since Jan. 25». The New York Times. https://www.nytimes.com/reuters/2020/02/19/world/asia/19reuters-china-health-hubei.html. Ανακτήθηκε στις 20 February 2020. 
  377. Brandenburg, A. (14 February 2020). «Quadratic growth during the 2019 novel coronavirus epidemic». arXiv:2002.03638 [q-bio.PE]. 
  378. «Clinical features of patients infected with 2019 novel coronavirus in Wuhan, China». Lancet 395 (10223): 497–506. February 2020. doi:10.1016/S0140-6736(20)30183-5. ISSN 0140-6736. PMID 31986264. https://www.thelancet.com/action/showPdf?pii=S0140-6736%2820%2930183-5.   
  379. Pan, Xingfei; Chen, Dexiong; Xia, Yong; Wu, Xinwei; Li, Tangsheng; Ou, Xueting; Zhou, Liyang; Liu, Jing (19 February 2020). «Asymptomatic cases in a family cluster with SARS-CoV-2 infection». The Lancet Infectious Diseases 0. doi:10.1016/S1473-3099(20)30114-6. ISSN 1473-3099. PMID 32087116. https://www.thelancet.com/journals/laninf/article/PIIS1473-3099(20)30114-6/abstract. 
  380. «WHO COVID-19 situation report 29» (PDF). World Health Organization. 19 Φεβρουαρίου 2020. 
  381. «Q&A on coronaviruses (COVID-19): How long is the incubation period for COVID-19?». www.who.int (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 26 Φεβρουαρίου 2020. 
  382. «Coronavirus incubation could be as long as 27 days, Chinese provincial government says». Reuters. 22 Φεβρουαρίου 2020. 
  383. Schirring, Lisa; 2020 (16 Ιανουαρίου 2020). «Japan has 1st novel coronavirus case; China reports another death». CIDRAP. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 20 Ιανουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 16 Ιανουαρίου 2020. 
  384. «Laboratory testing for 2019 novel coronavirus (2019-nCoV) in suspected human cases: Interim guidance». World Health Organization. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 20 Ιανουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 28 Ιανουαρίου 2020. 
  385. «Real-Time RT-PCR Panel for Detection 2019-Novel Coronavirus». U.S. Centers for Disease Control and Prevention (CDC). 29 Ιανουαρίου 2020. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 30 Ιανουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 1 Φεβρουαρίου 2020. 
  386. Brueck, Hilary (30 Ιανουαρίου 2020). «There's only one way to know if you have the coronavirus, and it involves machines full of spit and mucus». Business Insider. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 1 Φεβρουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 1 Φεβρουαρίου 2020. 
  387. «Curetis Group Company Ares Genetics and BGI Group Collaborate to Offer Next-Generation Sequencing and PCR-based Coronavirus (2019-nCoV) Testing in Europe». GlobeNewswire News Room. 30 Ιανουαρίου 2020. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 31 Ιανουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 1 Φεβρουαρίου 2020. 
  388. «COVID-19 – History and exam | BMJ Best Practice». BMJ. Ανακτήθηκε στις 27 Φεβρουαρίου 2020. 
  389. «COVID-19 - Approach | BMJ Best Practice». BMJ. Ανακτήθηκε στις 27 Φεβρουαρίου 2020. 
  390. «How COVID-19 Spreads». U.S. Centers for Disease Control and Prevention (CDC). 11 Φεβρουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 25 Φεβρουαρίου 2020.    Αυτό το λήμμα περιλαμβάνει κείμενο από αυτή την πηγή, που είναι κοινό κτήμα.
  391. «Q&A on coronaviruses (COVID-19)». who.int. 23 Φεβρουαρίου 2020. 
  392. 392,0 392,1 Kampf, Günter; Todt, Daniel; Pfaender, Stephanie; Steinmann, Eike (6 February 2020). «Persistence of coronaviruses on inanimate surfaces and its inactivation with biocidal agents». Journal of Hospital Infection (Elsevier). doi:10.1016/j.jhin.2020.01.022. PMID 32035997. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0195670120300463/. Ανακτήθηκε στις 15 February 2020.   
  393. Leung, Gabriel; Wu, Joseph (27 Ιανουαρίου 2020). «Real-time nowcast and forecast on the extent of the Wuhan CoV outbreak, domestic and international spread» (PDF). Wuhan-coronavirus-outbreak AN UPDATE. Ανακτήθηκε στις 29 Ιανουαρίου 2020. 
  394. «中疾控分析九千新冠患者:老年男性风险大 R0为3.77». news.163.com. 13 Φεβρουαρίου 2020. 
  395. Yang, Yang; Lu, Qingbin; Liu, Mingjin; Wang, Yixing; Zhang, Anran; Jalali, Neda; Dean, Natalie; Longini, Ira και άλλοι. (21 February 2020). «Epidemiological and clinical features of the 2019 novel coronavirus outbreak in China». MedRxiv: 2020.02.10.20021675. doi:10.1101/2020.02.10.20021675. https://www.medrxiv.org/content/10.1101/2020.02.10.20021675v2. 
  396. Saey, Tina Hesman (24 Ιανουαρίου 2020). «How the new coronavirus stacks up against SARS and MERS». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 25 Ιανουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 25 Ιανουαρίου 2020. 
  397. «WHO Coronavirus Disease Situation Report 32» (PDF). 
  398. Cyranoski, David (2020-02-07). «Did pangolins spread the China coronavirus to people?» (στα αγγλικά). Nature. doi:10.1038/d41586-020-00364-2. https://www.nature.com/articles/d41586-020-00364-2. 
  399. ECDC (14 February 2020). European Centre for Disease Prevention and Control. Outbreak of severe acute respiratory syndrome coronavirus 2 (SARS-CoV-2): increased transmission beyond China − fourth update Αρχειοθετήθηκε 2020-02-15 στο Wayback Machine.. ECDC (Risk Assessment): Stockholm; 2020.
  400. Zhu, Na; Zhang, Dingyu; Wang, Wenling; Li, Xinwang; Yang, Bo; Song, Jingdong; Zhao, Xiang; Huang, Baoying και άλλοι. (24 January 2020). «A Novel Coronavirus from Patients with Pneumonia in China, 2019». New England Journal of Medicine (United States) 382 (8): 727–733. doi:10.1056/NEJMoa2001017. ISSN 0028-4793. PMID 31978945. 
  401. Zhou, Peng; Yang, Xing-Lou; Wang, Xian-Guang; Hu, Ben; Zhang, Lei; Zhang, Wei; Si, Hao-Rui; Zhu, Yan και άλλοι. (23 January 2020). «Discovery of a novel coronavirus associated with the recent pneumonia outbreak in humans and its potential bat origin». bioRxiv: 2020.01.22.914952. doi:10.1101/2020.01.22.914952. https://www.biorxiv.org/content/10.1101/2020.01.22.914952v2. Ανακτήθηκε στις 24 January 2020. 
  402. WHO-China Joint Mission (16–24 Φεβρουαρίου 2020). «Report of the WHO-China Joint Mission on Coronavirus Disease 2019 (COVID-19)» (PDF). World Health Organization (WHO). Ανακτήθηκε στις 29 Φεβρουαρίου 2020. 
  403. Xiao K, Zhai J, Feng Y (Φεβρουαρίου 2020). «Isolation and Characterization of 2019-nCoV-like Coronavirus from Malayan Pangolins». bioRxiv 2020.02.17.951335  Check |biorxiv= value (βοήθεια). 
  404. «COVID-19 Prevention & Treatment». United States: Centers for Disease Control and Prevention. 11 Φεβρουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 25 Φεβρουαρίου 2020. 
  405. «Advice for public». World Health Organisation. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 26 Ιανουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 10 Φεβρουαρίου 2020. 
  406. «What to do if you are sick with 2019 Novel Coronavirus (2019-nCoV)». United States: Centers for Disease Control and Prevention. 11 Φεβρουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 13 Φεβρουαρίου 2020. 
  407. «COVID-19 Thematic Website, Together, We Fight the Virus, COVID-19». Hong Kong government coronavirus website. Ανακτήθηκε στις 22 Φεβρουαρίου 2020. 
  408. «COVID-19 Information for Travel». United States: Centers for Disease Control and Prevention. 11 Φεβρουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 25 Φεβρουαρίου 2020. 
  409. 409,0 409,1 «Severe Respiratory Disease associated with a Novel Infectious Agent». Hong Kong: Centre for Health Protection, Department of Health. Ανακτήθηκε στις 1 Φεβρουαρίου 2020. 
  410. «Coronavirus disease (COVID-19) advice for the public: Myth busters». World Health Organization (WHO). Ανακτήθηκε στις 26 Φεβρουαρίου 2020. 
  411. «China bans trade, consumption of wild animals due to coronavirus». CNBC (στα Αγγλικά). 25 Φεβρουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 25 Φεβρουαρίου 2020. 
  412. «Coronavirus Disease 2019 (COVID-19)». United States: Centers for Disease Control and Prevention. 11 Φεβρουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 25 Φεβρουαρίου 2020. 
  413. «Expert interview: What is contact tracing? – Public health matters». publichealthmatters.blog.gov.uk (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 28 Φεβρουαρίου 2020. 
  414. How does cold weather impact the spread, survival of the flu virus? Ashley Williams, AccuWeather staff writer www.accuweather.com, accessed 3 March 2020
  415. 415,0 415,1 «Prevention & Treatment». U.S. Centers for Disease Control and Prevention (CDC). 15 Φεβρουαρίου 2020. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 15 Δεκεμβρίου 2019. Ανακτήθηκε στις 21 Ιανουαρίου 2020.    Αυτό το λήμμα περιλαμβάνει κείμενο από αυτή την πηγή, που είναι κοινό κτήμα.
  416. 416,0 416,1 «Advice for public». World Health Organization (WHO). Ανακτήθηκε στις 8 Φεβρουαρίου 2020. 
  417. «Coronavirus public information campaign launched across the UK». Government of the United Kingdom. Ανακτήθηκε στις 8 Φεβρουαρίου 2020. 
  418. «Advice for public». 
  419. Home. «Novel Coronavirus». Health Protection Surveillance Centre. Ανακτήθηκε στις 27 Φεβρουαρίου 2020. 
  420. «Updates on Wuhan Coronavirus (2019-nCoV) Local Situation». Singapore: Ministry of Health. Ανακτήθηκε στις 1 Φεβρουαρίου 2020. 
  421. 421,0 421,1 421,2 «Advice on the use of masks the community, during home care and in health care settings in the context of the novel coronavirus (2019-nCoV) outbreak». World Health Organization. Ανακτήθηκε στις 21 Φεβρουαρίου 2020. 
  422. «When and how to use masks». www.who.int (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 29 Φεβρουαρίου 2020. 
  423. «Interim Infection Prevention and Control Recommendations for Patients with Confirmed Coronavirus Disease 2019 (COVID-19) or Persons Under Investigation for COVID-19 in Healthcare Settings». United States: Centers for Disease Control and Prevention. 6 Φεβρουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 8 Φεβρουαρίου 2020. 
  424. 疫情通报 [Outbreak notification] (στα Κινεζικά). National Health Commission of the People's Republic of China. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 26 Ιανουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 9 Φεβρουαρίου 2020. 
  425. «2019-nCoV: What the Public Should Do». United States: Centers for Disease Control and Prevention. 4 Φεβρουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 5 Φεβρουαρίου 2020. 
  426. «Coronavirus (COVID-19)». Australia: Department of Health. 21 Ιανουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 15 Φεβρουαρίου 2020. 
  427. «As Hongkongers clamour for surgical masks, 25,000 stolen from warehouse». South China Morning Post. Hong Kong. 31 Ιανουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 1 Φεβρουαρίου 2020. 
  428. Takahashi, Ryusei. «Amid virus outbreak, Japan stores scramble to meet demand for face masks». Japan Times. https://www.japantimes.co.jp/news/2020/01/31/national/coronavirus-japan-surgical-masks/. Ανακτήθηκε στις 1 February 2020. 
  429. Harun, Hana Naz; Teh, Athira Yusof; Solhi, Farah (31 January 2020). «Demand for face masks, hand sanitisers soars». New Straits Times (Malaysia). https://www.nst.com.my/news/nation/2020/01/561250/demand-face-masks-hand-sanitisers-soars. Ανακτήθηκε στις 1 February 2020. 
  430. Chia, Rachel Genevieve. «These 12 Twitter posts show the insane queues for masks in Singapore, Shanghai and Hong Kong, which are all sold out». Business Insider Singapore. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2020-02-01. https://web.archive.org/web/20200201071228/https://www.businessinsider.sg/photos-and-videos-show-insane-queues-for-masks-in-singapore-shanghai-and-hong-kong-which-netizens-say-are-all-sold-out/. Ανακτήθηκε στις 1 February 2020. 
  431. «Advice for public». who.int. Ανακτήθηκε στις 8 Μαρτίου 2020. 
  432. «Singapore: The Model for COVID-19 Response?». MedPageToday.com. 5 Μαρτίου 2020. Ανακτήθηκε στις 8 Μαρτίου 2020. 
  433. «What every American and community can do now to decrease the spread of the coronavirus» (PDF). CDC. n.d. 
  434. Kottasová, Ivana; Isaac, Lindsay. «Italy shuts all schools over coronavirus outbreak». CNN. https://www.cnn.com/2020/03/04/europe/italy-schools-closures-coronavirus-intl/index.html. Ανακτήθηκε στις 8 March 2020. 
  435. «Coronavirus (COVID-19): What is social distancing? – Public health matters». Government of the United Kingdom. Ανακτήθηκε στις 9 Μαρτίου 2020. 
  436. Pueyo, Tomas (12 Μαρτίου 2020). «Coronavirus: Why You Must Act Now». Medium.com. Ανακτήθηκε στις 12 Μαρτίου 2020. 
  437. CDC (11 Φεβρουαρίου 2020). «People at Risk for Serious Illness from COVID-19». CDC.gov. US Centers for Disease Control and Prevention. Ανακτήθηκε στις 8 Μαρτίου 2020. 
  438. CDC (11 Φεβρουαρίου 2020). «What to Do If You Are Sick With Coronavirus Disease 2019 (COVID-19)». Centers for Disease Control and Prevention. Ανακτήθηκε στις 26 Φεβρουαρίου 2020. 
  439. «Common questions about coronavirus (COVID-19)». nhs.uk. 24 Φεβρουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 26 Φεβρουαρίου 2020. 
  440. «Coronavirus (COVID-19): latest information and advice». GOV.UK. Ανακτήθηκε στις 27 Φεβρουαρίου 2020. 
  441. «China CDC developing novel coronavirus vaccine». Xinhua. 26 Ιανουαρίου 2020. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 26 Ιανουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 28 Ιανουαρίου 2020. 
  442. «Chinese scientists race to develop vaccine as coronavirus death toll jumps». South China Morning Post. 26 Ιανουαρίου 2020. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 26 Ιανουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 28 Ιανουαρίου 2020. 
  443. 443,0 443,1 Cheung, Elizabeth (28 January 2020). «Hong Kong researchers have developed coronavirus vaccine, expert reveals». South China Morning Post. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 28 January 2020. https://web.archive.org/web/20200128154002/https://www.scmp.com/news/hong-kong/health-environment/article/3047956/china-coronavirus-hong-kong-researchers-have. Ανακτήθηκε στις 28 January 2020. 
  444. hermesauto (23 January 2020). «Wuhan virus: Work to start on three possible vaccines, says epidemic response group». The Straits Times (Singapore). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 25 January 2020. https://web.archive.org/web/20200125111303/https://www.straitstimes.com/world/europe/wuhan-virus-epidemic-response-group-says-starts-work-on-3-possible-vaccines. Ανακτήθηκε στις 26 January 2020. 
  445. «With Wuhan virus genetic code in hand, scientists begin work on a vaccine». Reuters. 24 January 2020. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 25 January 2020. https://web.archive.org/web/20200125203723/https://www.reuters.com/article/us-china-health-vaccines-idUSKBN1ZN2J8. Ανακτήθηκε στις 26 January 2020. 
  446. Levine, Jon (25 January 2020). «Scientists race to develop vaccine to deadly China coronavirus». New York Post. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 26 January 2020. https://web.archive.org/web/20200126173701/https://nypost.com/2020/01/25/scientists-race-to-develop-vaccine-to-deadly-china-coronavirus/. Ανακτήθηκε στις 26 January 2020. 
  447. Anderson, R. M.; Heesterbeek, H.; Klinkenberg, D.; Hollingsworth, T. D. (March 2020). «How will country-based mitigation measures influence the course of the COVID-19 epidemic?». Lancet. doi:10.1016/S0140-6736(20)30567-5. PMID 32164834. «A key issue for epidemiologists is helping policy makers decide the main objectives of mitigation—eg, minimising morbidity and associated mortality, avoiding an epidemic peak that overwhelms health-care services, keeping the effects on the economy within manageable levels, and flattening the epidemic curve to wait for vaccine development and manufacture on scale and antiviral drug therapies.». 
  448. Qualls, Noreen; Levitt, Alexandra; Kanade, Neha; Wright-Jegede, Narue; Dopson, Stephanie; Biggerstaff, Matthew; Reed, Carrie; Uzicanin, Amra και άλλοι. (21 April 2017). «Community Mitigation Guidelines to Prevent Pandemic Influenza — United States, 2017». MMWR. Recommendations and Reports 66 (1): 1–34. doi:10.15585/mmwr.rr6601a1. PMID 28426646. 
  449. Baird, Robert P. (11 Μαρτίου 2020). «What It Means to Contain and Mitigate the Coronavirus». The New Yorker. 
  450. 450,0 450,1 Anderson, R. M.; Heesterbeek, H.; Klinkenberg, D.; Hollingsworth, T. D. (March 2020). «How will country-based mitigation measures influence the course of the COVID-19 epidemic?». Lancet. doi:10.1016/S0140-6736(20)30567-5. PMID 32164834. «A key issue for epidemiologists is helping policy makers decide the main objectives of mitigation—eg, minimising morbidity and associated mortality, avoiding an epidemic peak that overwhelms health-care services, keeping the effects on the economy within manageable levels, and flattening the epidemic curve to wait for vaccine development and manufacture on scale and antiviral drug therapies.». 
  451. «Community Mitigation Guidelines to Prevent Pandemic Influenza – United States, 2017». Recommendations and Reports (US Centers for Disease Control and Prevention) 66 (1). 12 April 2017. https://stacks.cdc.gov/view/cdc/45220. 
  452. Qin, Amy (7 March 2020). «China May Be Beating the Coronavirus, at a Painful Cost». The New York Times. https://www.nytimes.com/2020/03/07/world/asia/china-coronavirus-cost.html. 
  453. Bangkok, Justin McCurry Rebecca Ratcliffe in; Kong, Helen Davidson in Hong (11 Μαρτίου 2020). «Mass testing, alerts and big fines: the strategies used in Asia to slow coronavirus». The Guardian. 
  454. «Coronavirus». WebMD. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 1 Φεβρουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 1 Φεβρουαρίου 2020. 
  455. «Novel Coronavirus – COVID-19: What Emergency Clinicians Need to Know». EBMedicine.net. Ανακτήθηκε στις 9 Μαρτίου 2020. 
  456. «Overview of novel coronavirus (2019-nCoV) – Summary of relevant conditions». BMJ. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 31 Ιανουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 1 Φεβρουαρίου 2020. 
  457. Li G, De Clercq E. Therapeutic options for the 2019 novel coronavirus (2019-nCoV). Nature Reviews Drug Discovery 2020 Feb doi:10.1038/d41573-020-00016-0
  458. Khan, Natasha (2020-01-09). «New Virus Discovered by Chinese Scientists Investigating Pneumonia Outbreak» (στα αγγλικά). Wall Street Journal. ISSN 0099-9660. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2020-02-02. https://web.archive.org/web/20200202154104/https://www.wsj.com/articles/new-virus-discovered-by-chinese-scientists-investigating-pneumonia-outbreak-11578485668. Ανακτήθηκε στις 2020-02-02. 
  459. Cohen, Jon (11 Ιανουαρίου 2020). «Chinese researchers reveal draft genome of virus implicated in Wuhan pneumonia outbreak». Science (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 29 Ιανουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 3 Φεβρουαρίου 2020. 
  460. «WHO praises China's response to coronavirus, will reconvene expert panel». STAT (στα Αγγλικά). 29 Ιανουαρίου 2020. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2 Φεβρουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 2 Φεβρουαρίου 2020. 
  461. Delfs, Arne; Lacqua, Francine. «China Praised By Germany For Transparency in Combating Virus». bloomberg.com. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2 Φεβρουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 2 Φεβρουαρίου 2020. 
  462. Belluz, Julia (21 Ιανουαρίου 2020). «A coronavirus outbreak is spreading quickly. Here's what you need to know». Vox (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 3 Φεβρουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 2 Φεβρουαρίου 2020. 
  463. Yuan, Li (2020-01-28). «Coronavirus Crisis Exposes Cracks in China's Facade of Unity» (στα αγγλικά). The New York Times. ISSN 0362-4331. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 29 January 2020. https://web.archive.org/web/20200129015445/https://www.nytimes.com/2020/01/28/business/china-coronavirus-communist-party.html. Ανακτήθηκε στις 2020-02-03. 
  464. 眾新聞 | 【武漢肺炎大爆發】西藏首宗確診 全國淪陷 內地確診累計7711宗 湖北黃岡疫情僅次武漢 (στα Κινεζικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2 Φεβρουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 2 Φεβρουαρίου 2020.