Άνοιγμα κυρίου μενού

Η Ευρωλίγκα (αγγλικά: Euroleague) είναι η σπουδαιότερη διασυλλογική διοργάνωση καλαθοσφαίρισης για τους άνδρες στην Ευρώπη και αναδεικνύει τον Πρωταθλητή Ευρώπης στο άθλημα. Από την περίοδο 2000–01 και μετά η ευθύνη της διοργάνωσης ανήκει στην ιδιωτική εταιρεία Euroleague Basketball, καθώς και στις ομάδες που προέρχονται από μια πανευρωπαϊκή κοινοπραξία των κορυφαίων επαγγελματικών συλλόγων καλαθοσφαίρισης, που ονομάζεται Ένωση Ευρωπαϊκών Επαγγελματικών Ομάδων Καλαθοσφαίρισης (ULEB).[1]

Ευρωλίγκα
Τρέχουσα περίοδος ή διοργάνωση:
Current sports event Ευρωλίγκα 2019–20
Turkish Airlines EuroLeague (2016 logo).png
ΆθλημαΚαλαθοσφαίριση
Ίδρυση1958
ΕπίτροποςΤζόρντι Μπερτομέου
ΣύνθημαI Feel Devotion
Αριθμός ομάδων18
ΧώρεςΜέλη της FIBA Europe
ΈδραΒαρκελώνη, Καταλωνία, Ισπανία
ΉπειροςΕυρώπη
Τελευταίος κάτοχοςFlag of Russia.svg ΤΣΣΚΑ Μόσχας
(8ος τίτλος)
Περισ. κατακτήσειςFlag of Spain.svg Ρεάλ Μαδρίτης
(10 τίτλοι)
Τηλεοπτική κάλυψηΑνάλογα με κάθε χώρα
Επίπεδο1η βαθμίδα
Σχετικές διοργανώσειςΔιηπειρωτικό Κύπελλο
Επίσημη ιστοσελίδαeuroleague.net

Παλαιότερα η ονομασία της ήταν Κύπελλο Πρωταθλητριών Ομάδων Ευρώπης ή Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Συλλόγων και διοργανώτρια αρχή ήταν το ευρωπαϊκό τμήμα της Διεθνούς Ομοσπονδίας Καλαθοσφαίρισης (FIBA Europe). Το 2000 επήλθε ρήξη ανάμεσα στη νεοϊδρυθείσα τότε εταιρεία Euroleague Basketball, η οποία εκπροσωπούσε τις περισσότερες μεγάλες ομάδες, και της FIBA που εκπροσωπούσε κυρίως τις εθνικές ομοσπονδίες. Ως αποτέλεσμα της σύγκρουσης, την περίοδο 2000–01 διεξήχθησαν δύο διοργανώσεις: μία υπό την αιγίδα της πρώτης (Ευρωλίγκα, νικήτρια η Βίρτους Μπολόνια) και μία υπό την αιγίδα της δεύτερης (Σουπρολίγκα, νικήτρια η Μακάμπι Τελ Αβίβ). Αμφότερες θεωρούνται ισότιμα πρωταθλήτριες Ευρώπης για το 2001.

Αμέσως μετά η FIBA υπαναχώρησε και κατάργησε τη Σουπρολίγκα. Έτσι, από τη περίοδο 2001–02 κορυφαία ευρωπαϊκή διασυλλογική αποτελεί αποκλειστικά η Ευρωλίγκα, ενώ είναι σε προχωρημένο στάδιο οι συζητήσεις για την επανένωση των δύο ομοσπονδιών. Από την περίοδο 2010-2011 ονομάζεται «Turkish Airlines Euroleague» (TAE) λόγω της υφιστάμενης χορηγίας της από την Turkish Airlines.

Πίνακας περιεχομένων

ΙστορικόΕπεξεργασία

Η διοργάνωση ξεκίνησε την περίοδο 195758 (όλοι οι αγώνες διεξήχθησαν το ημερολογιακό έτος 1958) με την ονομασία Κύπελλο Πρωταθλητριών, κατά τα πρότυπα της αντίστοιχης ποδοσφαιρικής διοργάνωσης της UEFA. Μέχρι το 199091 μετείχαν μόνο οι πρωταθλήτριες ομάδες της κάθε χώρας. Από την επόμενη σεζόν άρχισαν να προστίθενται δευτεραθλήτριες ή και τριταθλήτριες ομάδες από τις καλαθοσφαιρικά προηγμένες χώρες της και η διοργάνωση άλλαξε μορφή. Το 199697 καταργήθηκαν οι προκριματικοί νοκ - άουτ αγώνες και οι ομάδες ξεκινούν την πορεία τους από την αρχική φάση των ομίλων, ταυτόχρονα όμως έχασαν το δικαίωμα συμμετοχής οι χώρες όπου το άθλημα δε γνωρίζει ιδιαίτερη ανάπτυξη.

Ένα άλλο χαρακτηριστικό των πρόσφατων διοργανώσεων, έχει να κάνει με τη δέσμευση κλειστών συμβολαίων ανάμεσα στη Euroleague Basketball και κάποιους συλλόγους που θεωρούνται ιδιαίτερα «εμπορικοί». Αυτό πρακτικά σημαίνει πως κάποιες ομάδες έχουν δικαίωμα συμμετοχής ασχέτως των επιδόσεών τους στα εθνικά πρωταθλήματα. Κάτι τέτοιο έχει συμβεί και με ελληνικούς συλλόγους - Ολυμπιακός και ΑΕΚ έχουν στο παρελθόν αγωνισθεί στην Ευρωλίγκα, μολονότι δεν είχαν καταταγεί σε υψηλή θέση στο εθνικό πρωτάθλημα της προηγούμενης αγωνιστικής περιόδου.

Την αγωνιστική περίοδο 1965-1966 δοκιμάστηκε για πρώτη φορά η διαδικασία Final Four ανάμεσα στις τέσσερις ομάδες που θα έφταναν στη φάση των ημιτελικών, κατά τα πρότυπα του αμερικανικού κολεγιακού πρωταθλήματος. Πολύ σύντομα η ιδέα εγκαταλείφθηκε, για να επανέλθει πολλά χρόνια αργότερα (198788) και να καθιερωθεί έως σήμερα. Μόνη εξαίρεση υπήρξε το 2001, όταν η διοργάνωση της FIBA περιελάμβανε φάιναλ φορ, ενώ η αντίστοιχη της Euroleague Basketball όχι.

Τον Νοέμβριο του 2015 η Euroleague Basketball και η πολυεθνική εταιρεία IMG, ειδικευμένη σε αθλητικά, μόδα και μάρκετινγκ υπέγραψαν δεκαετές συμβόλαιο συνεργασίας, αλλάζοντας τη δομή της διοργάνωσης προσφέροντας παράλληλα στις ομάδες περισσότερα έσοδα.[2] Στη νέα Ευρωλίγκα, λοιπόν, θα συμμετέχουν 16 ομάδες, όπου όλες θα τεθούν αντιμέτωπες μεταξύ τους σε μία κανονική περίοδο που θα διαρκεί 30 αγωνιστικές. Στη συνέχεια, οι οκτώ πρώτες θα συμμετέχουν στην προημιτελική φάση (1-8, 2-7, 3-6, 4-5) και ύστερα από μία σειρά πέντε αγώνων, όποιος δηλαδή φτάσει τις τρεις νίκες, θα προκριθεί στο Final 4.[3] Από τις 16 ομάδες οι 11 θα έχουν συμβόλαιο τύπου Α, δηλαδή σταθερή παρουσία στο θεσμό για τα επόμενα δέκα χρόνια. Αυτές οι ομάδες είναι  ο Παναθηναϊκός, ο Ολυμπιακός η Ρεάλ Μαδρίτης, η Μπαρτσελόνα, η Μπασκόνια, η ΤΣΣΚΑ Μόσχας, η Φενέρμπαχτσε, η Ανατολού Εφές, η Εμπόριο Αρμάνι Μιλάνο, η Μακάμπι Τελ Αβίβ και η Ζάλγκιρις Κάουνας. Οι υπόλοιπες πέντε άδειες που θα εξασφαλίζονται μέσω παρουσίας στις διοργανώσεις των χωρών, διανέμονται ως εξής: οι νικητές της Αδριατικής Λίγκα, και του πρωταθλήματος Γερμανίας, τη VTB League (ο φιναλίστ αν το πρωτάθλημα παίρνει η ΤΣΣΚΑ Μόσχας), τον κάτοχο του Eurocup της περασμένης περιόδου καθώς και μια ομάδα από την Ισπανία.[4]

Από τη σεζόν 2019-20, οι ομάδες αυξήθηκαν σε 18, με το ισχύον καθεστώς των 11 ομάδων με συμβόλαιο τύπου Α, τις θέσεις των διοργανώσεων, αλλά και την προσθήκη ομάδων με δυο wild card που δόθηκαν σε Βιλερμπάν και Ζενίτ.[5]

Ονομασίες της διοργάνωσηςΕπεξεργασία

Οι ονομασίες της διοργάνωσης από την καθιέρωσή της ως σήμερα:

  • Εποχή FIBA (1958–2001)
    • Ευρωπαϊκό Κύπελλο Πρωταθλητριών - FIBA European Champions Cup: (1958–1991)
    • Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα - FIBA European League, «FIBA Euro League»: (1991–1996)
    • Ευρωλίγκα - FIBA Euroleague: (1996–2000)
    • Σουπρολίγκα - FIBA SuproLeague: (2000–2001)
  • Εποχή Euroleague Basketball (2000–σήμερα)
    • Ευρωλίγκα - Euroleague: (2000–σήμερα)

*Υπήρχαν δύο ξεχωριστές διοργανώσεις κατά τη διάρκεια της περιόδου 2000-01. Η Σουπρολίγκα (FIBA SuproLeague), η οποία διοργανώθηκε από τη FIBA και η Ευρωλίγκα (Euroleague), η οποία διοργανώθηκε από τη Euroleague Basketball.

ΛογότυποΕπεξεργασία

Το λογότυπο της διοργάνωσης άλλαξε το 2005.[6]

Οι τελικοί συνοπτικάΕπεξεργασία

Έτος Πόλη Τελικού Κυπελλούχος Φιναλίστ 1ος αγ. 2ος αγ. 3ος αγ. 4ος αγ. 5ος αγ.
1958
Ρίγα - Σόφια   ΑΣΚ Ρίγα   Ακαντέμικ Σόφιας 86–81 84–71
1959
Ρίγα - Σόφια   ΑΣΚ Ρίγα   Ακαντέμικ Σόφιας 79–58 69–67
1960
Τιφλίδα - Ρίγα   ΑΣΚ Ρίγα   Ντιναμό Τιφλίδας 61–51 69–62
1961
Μόσχα - Ρίγα   ΤΣΣΚΑ Μόσχας   ΑΣΚ Ρίγα 87–62 61–66
1962
Γενεύη   Ντιναμό Τιφλίδας   Ρεάλ Μαδρίτης 90–83
1963
Μαδρίτη - Μόσχα (2)   ΤΣΣΚΑ Μόσχας   Ρεάλ Μαδρίτης 69–86 91–74 99–80
1964
Μπρνο - Μαδρίτη   Ρεάλ Μαδρίτης   Σπαρτάκ Μπρνο 99–110 84–64
1965
Μόσχα - Μαδρίτη   Ρεάλ Μαδρίτης   ΤΣΣΚΑ Μόσχας 81–88 76–62
1966
Μπολόνια   Σιμεντάλ Μιλάνο   Σλάβια Πράγας 77–72
1967
Μαδρίτη   Ρεάλ Μαδρίτης   Σιμεντάλ Μιλάνο 91–83
1968
Λυών   Ρεάλ Μαδρίτης   Σπαρτάκ Μπρνο 98–95
1969
Βαρκελώνη   ΤΣΣΚΑ Μόσχας   Ρεάλ Μαδρίτης 103–99
1970
Σαράγεβο   Ίνις Βαρέζε   ΤΣΣΚΑ Μόσχας 79–74
1971
Αμβέρσα   ΤΣΣΚΑ Μόσχας   Ίνις Βαρέζε 67–53
1972
Τελ Αβίβ   Ίνις Βαρέζε   Γιουγκοπλάστικα 70–69
1973
Λιέγη   Ίνις Βαρέζε   ΤΣΣΚΑ Μόσχας 71–66
1974
Ναντ   Ρεάλ Μαδρίτης   Ίνις Βαρέζε 84–82
1975
Αμβέρσα   Ίνις Βαρέζε   Ρεάλ Μαδρίτης 79–66
1976
Γενεύη   Μομπιλτζίρτζι Βαρέζε   Ρεάλ Μαδρίτης 81–74
1977
Βελιγράδι   Μακάμπι Ελίτ Τελ Αβίβ   Μομπιλτζίρτζι Βαρέζε 78–77
1978
Μόναχο   Ρεάλ Μαδρίτης   Μομπιλτζίρτζι Βαρέζε 75–67
1979
Γκρενόμπλ   Μπόσνα   Έμερσον Βαρέζε 96–93
1980
Δυτικό Βερολίνο   Ρεάλ Μαδρίτης   Μακάμπι Ελίτ Τελ Αβίβ 89–85
1981
Στρασβούργο   Μακάμπι Ελίτ Τελ Αβίβ   Σινούντινε Μπολόνια 80–79
1982
Κολωνία   Σκουίμπ Καντού   Μακάμπι Ελίτ Τελ Αβίβ 86–80
1983
Γκρενόμπλ   Φορντ Καντού   Μπίλι Μιλάνο 69–68
1984
Γενεύη   Μπάνκο ντι Ρόμα Βίρτους   Μπαρτσελόνα 79–73
1985
Αθήνα   Τσιμπόνα   Ρεάλ Μαδρίτης 87–78
1986
Βουδαπέστη   Τσιμπόνα   Ζάλγκιρις 94–82
1987
Λωζάνη   Τρέισερ Μιλάνο   Μακάμπι Ελίτ Τελ Αβίβ 71–69
1988
Γάνδη   Τρέισερ Μιλάνο   Μακάμπι Ελίτ Τελ Αβίβ 90–84
1989
Μόναχο   Γιουγκοπλάστικα   Μακάμπι Ελίτ Τελ Αβίβ 75–69
1990
Σαραγόσα   Γιουγκοπλάστικα   Μπαρτσελόνα 72–67
1991
Παρίσι   Ποπ '84   Μπαρτσελόνα 70–65
1992
Κωνσταντινούπολη   Παρτίζαν   Μοντιγαλά Ζουβεντούτ 71–70
1993
Αθήνα   Λιμόζ Σερκλ Σαιν-Πιερ   Μπενετόν Τρεβίζο 59–55
1994
Τελ Αβίβ   Σεβενάπ Ζουβεντούτ   Ολυμπιακός 59–57
1995
Σαραγόσα   Ρεάλ Μαδρίτης Τέκα   Ολυμπιακός 73–61
1996
Παρίσι   Παναθηναϊκός   Μπάνκα Καταλάνα Μπαρτσελόνα 67–66
1997
Ρώμη   Ολυμπιακός   Μπάνκα Καταλάνα Μπαρτσελόνα 73–58
1998
Βαρκελώνη   Κίντερ Μπολόνια   ΑΕΚ 58–44
1999
Μόναχο   Ζάλγκιρις   Κίντερ Μπολόνια 82–74
2000
Θεσσαλονίκη   Παναθηναϊκός   Μακάμπι Ελίτ Τελ Αβίβ 73–67
2001
2001
Παρίσι   Μακάμπι Ελίτ Τελ Αβίβ   Παναθηναϊκός 81–67
Μπολόνια (3) - Βιτόρια (2)   Κίντερ Μπολόνια   Τάου Θεράμικα 68–85 94–73 80–60 79–96 82–74
2002
Μπολόνια   Παναθηναϊκός   Κίντερ Μπολόνια 89–83
2003
Βαρκελώνη   Μπαρτσελόνα   Μπενετόν Τρεβίζο 76–65
2004
Τελ Αβίβ   Μακάμπι Ελίτ Τελ Αβίβ   Σκίπερ Μπολόνια 118–74
2005
Μόσχα   Μακάμπι Ελίτ Τελ Αβίβ   Τάου Θεράμικα 90–78
2006
Πράγα   ΤΣΣΚΑ Μόσχας   Μακάμπι Ελίτ Τελ Αβίβ 73–69
2007
Αθήνα   Παναθηναϊκός   ΤΣΣΚΑ Μόσχας 93–91
2008
Μαδρίτη   ΤΣΣΚΑ Μόσχας   Μακάμπι Ελίτ Τελ Αβίβ 91–77
2009
Βερολίνο   Παναθηναϊκός   ΤΣΣΚΑ Μόσχας 73–71
2010
Παρίσι   Ρέγκαλ Μπαρτσελόνα   Ολυμπιακός 86–68
2011
Βαρκελώνη   Παναθηναϊκός   Μακάμπι Ηλέκτρα Τελ Αβίβ 78–70
2012
Κωνσταντινούπολη   Ολυμπιακός   ΤΣΣΚΑ Μόσχας 62–61
2013
Λονδίνο   Ολυμπιακός   Ρεάλ Μαδρίτης 100–88
2014
Μιλάνο   Μακάμπι Ηλέκτρα Τελ Αβίβ   Ρεάλ Μαδρίτης 98–86
2015
Μαδρίτη   Ρεάλ Μαδρίτης   Ολυμπιακός 78–59
2016
Βερολίνο   ΤΣΣΚΑ Μόσχας   Φενέρμπαχτσε 101–96
2017
Κωνσταντινούπολη  Φενέρμπαχτσε   Ολυμπιακός 80–64
2018
Βελιγράδι   Ρεάλ Μαδρίτης   Φενέρμπαχτσε Ντόγους 85–80
2019
Βιτόρια   ΤΣΣΚΑ Μόσχας   Αναντολού Εφές 91-83
  • Σημ.: Το 2001 υπήρξαν δύο νικητές λόγω διάσπασης και ύπαρξης δύο ξεχωριστών διοργανώσεων. Στη σειρά των αγώνων που κρίθηκαν στις 3 νίκες ανάμεσα στη Κίντερ Μπολόνια και την Τάου Θεράμικα, με μπλε χρώμα σημειώνονται οι αγώνες που διεξήχθησαν στη Μπολόνια και με κόκκινο στη Βιτόρια.

Τίτλοι και συμμετοχές σε τελικούςΕπεξεργασία

Ανά σύλλογοΕπεξεργασία

Ομάδα Κυπ. Φιν. Χρονιές κατάκτησης
  Ρεάλ Μαδρίτης
10
8
1964, 1965, 1967, 1968, 1974, 1978, 1980, 1995, 2015, 2018
  ΤΣΣΚΑ Μόσχας
8
6
1961, 1963, 1969, 1971, 2006, 2008, 2016, 2019
  Μακάμπι Τελ Αβίβ
6
9
1977, 1981, 2001, 2004, 2005, 2014
  Παναθηναϊκός
6
1
1996, 2000, 2002, 2007, 2009, 2011
  Παλακανέστρο Βαρέζε
5
5
1970, 1972, 1973, 1975, 1976
  Ολυμπιακός
3
5
1997, 2012, 2013
  Ολίμπια Μιλάνο
3
2
1966, 1987, 1988
  ΑΣΚ Ρίγα
3
1
1958, 1959, 1960
  Σπλιτ
3
1
1989, 1990, 1991
  Μπαρτσελόνα
2
5
2003, 2010
  Βίρτους Μπολόνια
2
3
1998, 2001
  Παλακανέστρο Καντού
2
1982, 1983
  Τσιμπόνα
2
1985, 1986
  Φενέρμπαχτσε
1
2
2017
  Ντιναμό Τιφλίδας
1
1
1962
  Ζουβεντούτ Μπαδαλόνα
1
1
1994
  Ζάλγκιρις
1
1
1999
  Μπόσνα
1
1979
  Βίρτους Ρόμα
1
1984
  Παρτίζαν
1
1992
  Λιμόζ Σερκλ Σαιν-Πιερ
1
1993
  Ακαντέμικ Σόφιας
2
  Σπαρτάκ Μπρνο
2
  Παλακανέστρο Τρεβίζο
2
  Σάσκι Μπασκόνια
2
  Σλάβια Πράγας
1
  ΑΕΚ
1
  Φορτιτούντο Μπολόνια
1
  Αναντολού Εφές
1

Ανά χώραΕπεξεργασία

Χώρα Ομάδα Κυπ. Φιν.
  Ισπανία Ρεάλ Μαδρίτης 10 8
Μπαρτσελόνα 2 5
Ζουβεντούτ Μπαδαλόνα 1 1
Σάσκι Μπασκόνια 2
4 ομάδες 13 16
  Ιταλία
Παλακανέστρο Βαρέζε 5 5
Ολίμπια Μιλάνο 3 2
Βίρτους Μπολόνια 2 3
Παλακανέστρο Καντού 2
Βίρτους Ρόμα 1 2
Παλακανέστρο Τρεβίζο 2
Φορτιτούντο Μπολόνια 1
7 ομάδες 13 15
  Ελλάδα Παναθηναϊκός 6 1
Ολυμπιακός 3 5
ΑΕΚ 1
3 ομάδες 9 7
  ΕΣΣΔ ΤΣΣΚΑ Μόσχας 4 3
ΑΣΚ Ρίγα 3 1
Ντιναμό Τιφλίδας 1 1
Ζάλγκιρις 1
4 ομάδες 8 6
  Γιουγκοσλαβία Σπλιτ 3 1
Τσιμπόνα 2
Μπόσνα 1
Παρτίζαν 1
4 ομάδες 7 1
  Ισραήλ Μακάμπι Τελ Αβίβ 6 9
  Ρωσία ΤΣΣΚΑ Μόσχας 4 3
  Τουρκία Φενέρμπαχτσε 1 2
Αναντολού Εφές 1
2 ομάδες 1 3
  Γαλλία Λιμόζ Σερκλ Σαιν-Πιερ 1
  Λιθουανία Ζάλγκιρις 1
  Τσεχοσλοβακία Σπαρτάκ Μπρνο 2
Σλάβια Πράγας 1
2 ομάδες 3
  Βουλγαρία Ακαντέμικ Σόφιας 2

Ρεκόρ- ΣημειώσειςΕπεξεργασία

Κορυφαία ΣτατιστικάΕπεξεργασία

Δείτε επίσηςΕπεξεργασία

ΠηγέςΕπεξεργασία

ΠαραπομπέςΕπεξεργασία

  1. Πανέτοιμη η ULEB για το νέο πρωτάθλημα in.gr
  2. «Η Euroleague της δεκαετίας!». euroleague.sport24.gr. Ανακτήθηκε στις 14 Σεπτεμβρίου 2016. 
  3. «Αυτή θα είναι η νέα Ευρωλίγκα». Ανακτήθηκε στις 14 Σεπτεμβρίου 2016. 
  4. «Η νέα... Euroleague». Ανακτήθηκε στις 14 Σεπτεμβρίου 2016. 
  5. «Γνωστές οι 18 ομάδες της νέας σεζόν στην Euroleague!». www.gazzetta.gr. Ανακτήθηκε στις 15 Σεπτεμβρίου 2019. 
  6. euroleague.net 2004–05 Euroleague Final Four
  7. «Η Arena των ρεκόρ!». euroleague.sport24.gr. Ανακτήθηκε στις 14 Σεπτεμβρίου 2016. 

Εξωτερικοί σύνδεσμοιΕπεξεργασία

Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Euroleague Basketball της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).