Ο Ρομάριο ντε Σόουζα Φαρία (πορτογαλικά : Romário de Souza Faria, γεννήθηκε 29 Ιανουαρίου 1966), είναι Βραζιλιάνος πρώην διεθνής ποδοσφαιριστής, ενεργό μέλος της εθνικής Βραζιλιάνικης σάλας και πολιτικός.[1] Αναδείχθηκε σε ένα από τους καλύτερους επιθετικούς και δεινότερους σκόρερ όλων των εποχών.[2][3]

Ρομάριο
Προσωπικές πληροφορίες
Πλήρες όνομαΡομάριο ντε Σόουζα Φαρία
Ημερ. γέννησης29 Ιανουαρίου 1966 (1966-01-29) (55 ετών)
Τόπος γέννησηςΡίο ντε Τζανέιρο, Βραζιλία
Ύψος1,67 μ.
ΘέσηΕπιθετικός
Ομάδες νέων
1979–1980Ολαρία
1981–1985ΚΡ Βάσκο ντα Γκάμα
Επαγγελματική καριέρα*
ΠερίοδοςΟμάδαΣυμμ.(Γκ.)
1985–1988ΚΡ Βάσκο ντα Γκάμα141(80)
1988–1993ΠΣΦ Αϊντχόφεν110(99)
1993–1995Μπαρτσελόνα46(34)
1995–1996Φλαμένγκο59(60)
1996–1996Βαλένθια ΚΦ5(4)
1997Φλαμένγκο22(21)
1997–1998Βαλένθια ΚΦ3(0)
1998–1999Φλαμένγκο73(56)
2000–2002ΚΡ Βάσκο ντα Γκάμα88(79)
2002–2003Φλουμινένσε51(33)
2003Αλ Σαντ3(0)
2003–2004Φλουμινένσε22(11)
2005–2006ΚΡ Βάσκο ντα Γκάμα50(35)
2006Μαϊάμι ΦΚ25(19)
2006–2007Αντελάιντ Γιουνάιτεντ4(1)
2007ΚΡ Βάσκο ντα Γκάμα15(13)
2009Αμέρικα Ρίο ντε Τζανέιρο0(0)
Σύνολο717(545)
Εθνική ομάδα
ΠερίοδοςΟμάδαΣυμμ.(Γκ.)
1985 Βραζιλία U2011(11)
1988 Βραζιλία U2311(15)
1987–2005 Βραζιλία70(55)
Προπονητική καριέρα
ΠερίοδοςΟμάδα
2007–2008ΚΡ Βάσκο ντα Γκάμα
* Οι συμμετοχές και τα γκολ στις προηγούμενες ομάδες υπολογίζονται μόνο για τα εγχώρια πρωταθλήματα.
† Συμμετοχές (Γκολ).

ΒιογραφίαΕπεξεργασία

Γεννήθηκε στις 29 Ιανουαρίου του 1966 σε μια φτωχογειτονιά του Ρίο ντε Τζανέιρο της Βραζιλίας. Τα πρώτα του βήματα τα έκανε στις αλάνες της γειτονιάς και το 1979 γίνεται μέλος στις Ακαδημίες της Ολαρία, όπου παρέμεινε για ένα χρόνο. Το 1981, έγινε μέλος των Ακαδημιών της Βάσκο ντα Γκάμα, ενός από τους μεγαλύτερους συλλόγους της Βραζιλίας εκείνη την περίοδο.[4] Έτσι ξεκίνησε μια μεγάλη και μακροχρόνια καριέρα, που θα τον αναδείξει σε ένα από τους μεγαλύτερους σκόρερ όλων των εποχών.

Καριέρα σε συλλόγουςΕπεξεργασία

Το 1985 προωθείται στην ομάδα των ανδρών της Βάσκο ντα Γκάμα, όπου το ταλέντο του αρχίζει να λάμπει. Στην πρώτη θητεία του στην ομάδα κάνει 47 εμφανίσεις και πετυχαίνει 17 γκολ. Στη Βραζιλία άρχισαν να τον αποκαλούν Baixinho (κοντούλης) λόγω του μικρού μεγέθους του.[5] Προσελκύει το ενδιαφέρον ομάδων από την Ευρώπη και έτσι το 1988 η Αϊντχόφεν τον οδηγεί να αλλάξει ήπειρο. Προσελκύει το ενδιαφέρον ομάδων από την Ευρώπη και έτσι το 1988 η Αϊντχόφεν τον οδηγεί να αλλάξει ήπειρο.[6]

Στην Ολλανδία αγωνίστηκε για πέντε χρόνια, πετυχαίνοντας συνολικά 166 γκολ σε 175 εμφανίσεις (127 σε 143 επίσημες εμφανίσεις),[7] βοηθώντας έτσι την ομάδα του να πάρει τρία πρωταθλήματα, ενώ ο ίδιος ήταν τρεις φορές πρώτος σκόρερ του πρωταθλήματος και δύο του Κυπέλλου.[8][9] Ήταν ο πρώτος παίκτης που εισήχθη στο "Hall of Fame" της ομάδας.[10] Δεν διακρίνοταν για την εργατικότητα μέσα στο γήπεδο, δεν συνήθιζε να συμμετέχει στην δημιουργία ευκαιριών, αλλά ο ρυθμός με τον οποίο άγγιζε τη μπάλα, η αλλαγή κατεύθυνσης, όλη του η κίνηση ήταν ακανόνιστη. Οι αντίπαλοι αμυντικοί, ακόμα και οι συμπαίκτες του στην επίθεση, δεν είχαν ιδέα τι θα κάνει, πού θα πάει, σε ποιον χρόνο και με ποια ταχύτητα.[5]

Το 1993 ο Γιόχαν Κρόιφ έχει στην ομάδα μερικούς από τους καλύτερος παίκτες του κόσμου, καθώς η Μπαρτσελόνα είχε στο ράστερ της τους Χρίστο Στόιτσκοφ, Ζοζέπ Γκουαρδιόλα, Μίκαελ Λάουντρουπ, Ρόναλντ Κούμαν και μέσα σε αυτούς προστέθηκε και ο Ρομάριο. Στην πρώτη χρονιά στην Μπαρτσελόνα πετυχαίνει 30 γκολ σε 33 παιχνίδια πρωταθλήματος αναδεικνυόμενος κορυφαίος σκόρερ και κερδίζει και τον τίτλο του παίκτη της χρονιάς 1994 από την ΦΙΦΑ.[11] Όμως στη σημαντικότερη στιγμή με την ομάδα της Βαρκελώνης, τον τελικό του Κυπέλλου Πρωταθλητριών, αυτός και η ομάδα βουλιάζουν στον τελικό της Αθήνας απέναντι στη Μίλαν (0–4).[12]

Την σεζόν 1995-1996 επιστρέφει στην Βραζιλία και την Φλαμένγκο και σχημάτισε τη λεγόμενη «επίθεση των ονείρων», με τους Σάβιο και Έντμουντο. Ωστόσο, το τρίο κατέληξε να μην λειτουργεί[10] και από το 1996 έως το 1999 δύο φορές πηγαινοέρχεται από την Βαλένθια, όπου προβλήματα τραυματισμών δεν του επιτρέπουν επιτυχημένη πορεία.[13][10]

Το 1999 μέχρι το 2002 είναι η δεύτερη θητεία στην Βάσκο ντα Γκάμα, εκείνη την περίοδο κάνει εξαιρετικές εμφανίσεις και βοηθάει πολύ την ομάδα να εκπληρώσει τους στόχους της, ενώ ο ίδιος είναι πρώτος σκόρερ του πρωταθλήματος Βραζιλίας το 2000 και το 2001.[14] Το ημερολογιακό έτος 2000 σημείωσε 72 τέρματα και ήταν πρώτος στον κόσμο,[15] και την ίδια χρονιά ψηφίστηκε καλύτερος ποδοσφαιριστής της χρονιάς στη Νότια Αμερική.[16]

Από το 2002 έως το 2004 αγωνίζεται στη Φλουμινένσε με ένα μικρό διάλειμμα τριών μηνών για να πάει στο Κατάρ και την Αλ Σαντ.[13][17] Εκείνη την περίοδο κάνει ότι μπορεί για να κληθεί στην Βραζιλία για το Παγκόσμιο Κύπελλο του 2002, όμως το ότι ήταν 36 χρονών ανάγκασε το Σκολάρι να μην τον καλέσει τελικά επικαλούμενος λόγους πειθαρχίας.[18]

Την αγωνιστική περίοδο 2005–06 αγωνίζεται για τρίτη φορά στην Βάσκο ντα Γκάμα και στα 39 του αναδεικνύεται για τρίτη φορά κορυφαίος σκόρερ στη Βραζιλία. Το 2006 πηγαίνει στις ΗΠΑ και συγκεκριμένα στην Μαϊάμι ΦΚ (για 25 εμφανίσεις) και στη συνέχεια στην Αυστραλία και την Άντελαϊντ Γιουνάιτεντ (για 4 εμφανίσεις). Το 2007 επιστρέφει και αγωνίζεται για άλλη μια φορά στη Βάσκο ντα Γκάμα, σε ηλικία 41 ετών.[13] Το Δεκέμβριο του 2007 βρίσκεται θετικός σε ντόπινγκ τεστ και στις αρχές του 2008 ανακοίνωσε την αποχώρησή του από την ενεργό δράση. Κλείνοντας την καριέρα του ήταν δεύτερος σκόρερ στην ιστορία του πρωταθλήματος Βραζιλίας πρώτης κατηγορίας με 154 τέρματα.[9]

Συνολικά για τους συλλόγους που αγωνίστηκε πέτυχε 546 γκολ πρωταθλήματος σύμφωνα με την RSSSF (σε όλα τα επίπεδα), γεγονός που τον κατατάσσει 7ο σκόρερ όλων των εποχών των εθνικών πρωταθλημάτων.[7] Σύμφωνα με την IFFHS με 689 τέρματα σε επίσημους αγώνες συλλόγων και στο υψηλότερο επίπεδο διαγωνισμών, είναι ο πρώτος σκόρερ όλων των εποχών στο επίπεδο αυτό.[19]

Διεθνής καριέραΕπεξεργασία

Ο Ρομάριο πραγματοποίησε το ντεμπούτο του με την Εθνική Βραζιλίας στις 23 Μαΐου του 1987 στο Δουβλίνο απέναντι στην Ιρλανδία.[20] Στους Ολυμπιακούς αγώνες της Σεούλ το 1988 κατέκτησε το ασημένιο μετάλλιο με την ολυμπιακή ομάδα της Βραζιλίας, ενώ ο ίδιος ήταν πρώτος σκόρερ του τουρνουά.[21] Το 1989 κατέκτησε με τη Βραζιλία το Κόπα Αμέρικα σημειώνοντας το μοναδικό γκολ του τελικού απέναντι στην Ουρουγουάη.[1]

Πήρε μέρος σε δύο Παγκόσμια Κύπελλα, του 1990 όπου αγωνίστηκε μόνο για 66 λεπτά στον αγώνα απέναντι στη Σκωτία, ενώ το 1994 ήταν βασικό στέλεχος της εθνικής Βραζιλίας για την κατάκτηση του τίτλου. Στη διοργάνωση του 1994 που διεξήχθη στις Ηνωμένες Πολιτείες, συνεργάστηκε με τον Μπεμπέτο για να οδηγήσει τη χώρα του στον τέταρτο τίτλο.[22] Σημείωσε πέντε γκολ στη διοργάνωση: ένα σε κάθε έναν από τους τρεις αγώνες του πρώτου γύρου, εναντίον της Ρωσίας, του Καμερούν και ένα κατά της Σουηδίας, ενώ σημείωσε ένα με αντίπαλο την Ολλανδία στους προημιτελικούς. Σκόραρε το μοναδικό γκολ του ημιτελικού με αντίπαλο τη Σουηδία.[23][24] Παρόλο που δεν σκόραρε στην τελικό στο Λος Άντζελες απέναντι στην Ιταλία, ένα παιχνίδι που έγινε σε ζέστη που τελείωσε ως λευκή ισοπαλία (για πρώτη φορά στην ιστορία του θεσμού και με ανάλογο ποιότητα), πέτυχε το δεύτερο πέναλτι της Βραζιλίας, που έληξε με 3–2 νίκη για την εθνική του ομάδα. Κέρδισε τη Χρυσή μπάλα του Παγκοσμίου Κυπέλλου ως ο πιο πολύτιμος παίκτης και επιλέχτηκε στην καλύτερη ομάδα του Κυπέλλου.[25][26] Ο Ρομάριο είναι ο τελευταίος παίκτης που κέρδισε τη Χρυσή Μπάλα και το Παγκόσμιο Κύπελλο στην ίδια διοργάνωση. Το 1994 ψηφίστηκε παίκτης της χρονιάς της ΦΙΦΑ.[27]

Με την ανάδειξη του Ρονάλντο συνέθεσαν ένα "φονικό" δίδυμο στην επίθεση της εθνικής που πρωταγωνίστησε βομβαρδίζοντας τις άμυνες μέχρι το τέλος του αιώνα και κερδίζοντας το Κόπα Αμέρικα και το Κύπελλο Συνομοσπονδιών το 1997. Οι δυο τους σημείωσαν 34 γκολ κατά τη διάρκεια εκείνου ημερολογιακού έτους.[28] Το 1998 ήταν τραυματίας και αποκλείστηκε από τις επιλογές του ομοσπονδιακού προπονητή. Σύμφωνα με τον επίσημο ιστότοπο της Εθνικής Βραζιλίας [1] έχει 74 επίσημες εμφανίσεις και 56 γκολ, ενώ με την Ολυμπιακή ομάδα 11 συμμετοχές και 15 γκολ. Η ΦΙΦΑ και η RSSSF αναγνωρίζουν 70 αγώνες και 55 τέρματα (κατάλογος ποδοσφαιριστών ανδρών με 50 ή περισσότερα διεθνή γκολ). Το τελευταίο του διεθνές παιχνίδι το έκανε στις 28 Απριλίου 2005 με αντίπαλο την Γουατεμάλα.[29]

Το 1.000-ό γκολΕπεξεργασία

Ένα κίνητρο που έκανε τον Ρομάριο να αγωνίζεται μέχρι τα 41 του χρόνια ήταν για να καταφέρει να πετύχει 1.000 γκολ σε όλη του την καριέρα.[5] Τελικά αυτό φαίνεται ότι το κατάφερε στις 20 Μαΐου του 2007 με πέναλτι στον αγώνα Βάσκο Ντα Γκάμα - Σπορτ Ρεσίφε (σκορ: 3–1).[30] Όμως το ρεκόρ του αυτό δεν αναγνωρίζεται επίσημα από την ΦΙΦΑ, καθώς τα 1.000 γκολ φαίνεται να προέρχονται από αμφιλεγόμενα στοιχεία.[31] Σύμφωνα με την ΦΙΦΑ πέτυχε 929 γκολ σε όλους τους αγώνες και 750 μόνο σε επίσημους.[32] Το επώνυμο Βραζιλιάνικο περιοδικό Placar αναφέρει ως σύνολο τα 925,[33] ενώ και τα συμπεράσματα άλλων μελετών δείχνουν πάνω από 70 τέρματα να έχουν σημειωθεί κατά τη διάρκεια ερασιτεχνικού τμήματος της καριέρας του.[10]

Η RSSSF (Rec. Sport.Soccer Statistics Foundation) αναγνωρίζει 1.002 σε 1.209 παιχνίδια, ενώ σε επίσημους αγώνες έχει 780 τέρματα σε 1.000 συναντήσεις τοποθετούμενος 6ος σκόρερ στην παγκόσμια ιστορία (κατάλογος ποδοσφαιριστών ανδρών με 500 ή περισσότερα γκολ). [7][34] Ο ίδιος ισχυρίζεται ότι: «Ποτέ δεν έκρυψα ότι αρκετά από τα γκολ που έχω βάλει στην καριέρα μου, σημειώθηκαν σε αγώνες φιλανθρωπικού ή φιλικού χαρακτήρα. Δεν είπα ποτέ ότι όλα αυτά τα γκολ αφορούσαν επίσημους αγώνες. Όμως η αλήθεια είναι ότι τα έχω πετύχει και μπορώ να το αποδείξω. Δεν είχα τον χρόνο να τα μετρήσω, αυτό είναι δουλειά επαγγελματιών. Αν τα μετρούσα μόνος μου θα τα έβγαζα... 3000».[17]

Το 2004 συμπεριλήφθηκε στη λίστα FIFA 100,[35] ενώ το 2014 εισήχθη στη Διεθνή Αίθουσα Φήμης του ποδοσφαίρου στην Πατσούκα του Μεξικού.[36]

Στατιστικά στοιχεία συλλόγων σε επίσημους αγώνεςΕπεξεργασία

περίοδος
σύλλογος κατηγορία αγώνες γκολ
1985   Βάσκο ντα Γκάμα I 28 11
1986   Βάσκο ντα Γκάμα I 48 29
1987   Βάσκο ντα Γκάμα I 41 24
1988   Βάσκο ντα Γκάμα I 24 16
1988–89   Αϊντχόφεν I 34 26
1989–90  Αϊντχόφεν Ι 27 31
1990–91   Αϊντχόφεν I 30 30
1991–92   Αϊντχόφεν I 18 19
1992–93   Αϊντχόφεν I 39 32
1993–94   Μπαρτσελόνα I 48 32
1994–95   Μπαρτσελόνα I 18 7
1995   Φλαμένγκο Ι 46 37
1996   Φλαμένγκο Ι 33 31
1996–97   Βαλένθια Ι 5 4
1997–98   Βαλένθια Ι 7 2
1997  Φλαμένγκο Ι 36 35
1998  Φλαμένγκο Ι 40 35
1999   Φλαμένγκο Ι 54 46
2000   Βάσκο ντα Γκάμα Ι 71 65
2001   Βάσκο ντα Γκάμα Ι 39 40
2002   Βάσκο ντα Γκάμα Ι 25 26
2002   Φλουμινένσε Ι 26 16
2003   Φλουμινένσε Ι 25 18
2004   Φλουμινένσε Ι 24 13
2002–03   Αλ Σαντ Ι 3 0
2005   Βάσκο ντα Γκάμα Ι 44 32
2006   Βάσκο ντα Γκάμα Ι 12 9
2006   Μαϊάμι ΦΚ ΙΙ 26 19
2006–07   Αντελάιντ Γιουνάιτεντ Ι 4 1
2007   Βάσκο ντα Γκάμα Ι 19 15
2009   Αμέρικα Ρίο ΙΙ 1 0
Σύνολο 895 691

ΤίτλοιΕπεξεργασία

Βάσκο ντα Γκάμα

  • Καμπεονάτο Καριόκα (2) : 1987, 1988
  • Πρωτάθλημα Βραζιλίας : 2000
  • Copa Mercosur : 2000

Αϊντχόφεν

  • Πρωτάθλημα Ολλανδίας (3) : 1988–89 , 1990–91 , 1991–92
  • Κύπελλο Ολλανδίας KNVB (2) : 1988–89 , 1989–90
  • Ολλανδικό Σούπερ Κύπελλο : 1992

Μπαρτσελόνα

  • Πρωτάθλημα : 1993–94

Φλαμένγκο

  • Καμπεονάτο Καριόκα (2) : 1996, 1999
  • Copa Mercosur : 1999

Αλ-Σαντ

  • Κατάρ Crown Prince Cup : 2003

Αμέρικα Ρίο

  • Καμπεονάτο Καριόκα Δεύτερη κατηγορία : 2009

Βραζιλία ομάδες νέων

  • Πανευρωπαϊκό Πρωτάθλημα U-20 : 1985
  • Ολυμπιακό ασημένιο μετάλλιο : 1988

Βραζιλία

  • Αυστραλία Βικεντινάδα Gold Cup : 1988
  • Κόπα Αμέρικα (2) : 1989 , 1997
  • Παγκόσμιο Κύπελλο : 1994
  • Κύπελλο Συνομοσπονδιών : 1997

Ατομικές διακρίσειςΕπεξεργασία

  • Πρώτος σκόρερ του U-20 Πρωταθλήματος Νότιας Αμερικής : 1985
  • Πρώτος σκόρερ Καμπεονάτο Καριόκα (7) : 1986, 1987, 1996, 1997, 1998, 1999, 2000
  • Ολυμπιακοί Αγώνες 1988 : πρώτος σκόρερ
  • Πρώτος σκόρερ του Ολλανδικού πρωταθλήματος (3) : 1988–89 , 1989–90 , 1990–91
  • Πρώτος σκόρερ του Ολλανδικού Κυπέλλου (2) : 1988–89 , 1989–90
  • Καλύτερος ποδοσφαιριστής της χρονιάς στην Ολλανδία : 1989
  • Πρώτος σκόρερ Κυπέλλου Πρωταθλητριών Ευρώπης (2) : 1989–90 , 1992–93
  • Onze de Bronze : 1993
  • Πρώτος σκόρερ πρωταθλήματος Ισπανίας : 1993–94
  • Trofeo EFE Καλύτερος Ιβηρο-Αμερικανός ποδοσφαιριστής του ισπανικού πρωταθλήματος: 1993–94
  • Παγκόσμιο Κύπελλο Χρυσή μπάλα : 1994
  • Παγκόσμιο Κύπελλο μπρούτζινο παπούτσι : 1994
  • Παγκόσμιο Κύπελλο καλύτερη ομάδα : 1994
  • Onze d'Or : 1994
  • Καλύτερος Παίκτης της Χρονιάς της ΦΙΦΑ : 1994
    • δεύτερη θέση : 1993
  • L'Équipe Πρωταθλητής Πρωταθλητών του έτους: 1994
  • Ομάδα της χρονιάς της Νότιας Αμερικής (3) : 1995 , 2000 , 2001
  • Κύπελλο Συνομοσπονδιών ΦΙΦΑ Χρυσό Παπούτσι : 1997
  • Κύπελλο Συνομοσπονδιών της ΦΙΦΑ Ασημένια μπάλα : 1997
  • Κορυφαίος σκόρερ του τουρνουά Ρίο-Σάο Πάολο (2) : 1997, 2000
  • CONCACAF Gold Cup καλύτερη ομάδα : 1998
  • Πρώτος σκόρερ του Βραζιλιάνικου Κυπέλλου : 1998 , 1999
  • Κορυφαίος σκόρερ του Copa Mercosur (2) : 1999, 2000
  • Placar Golden Boot (3) : 1999 , 2000 , 2002
  • Πρώτος σκόρερ πρωταθλήματος Βραζιλίας (3) : 2000 , 2001 , 2005
  • Παγκόσμιο Κύπελλο Μπρούτζινο της FIFA Club : 2000
  • Bola de Ouro: 2000
  • Bola de Prata (3) : 2000 , 2001 , 2005
  • Νότια Αμερική ποδοσφαιριστής της χρονιάς : 2000
  • Ομάδα ομίλων Παγκοσμίου Κυπέλλου : 2002
  • FIFA 100 : 2004
  • Καλύτερος παίκτης του USL 1η : 2006
  • Πρώτος σκόρερ της USL : 2006
  • IFFHS : 30ος ποδοσφαιριστής του 20ού αιώνα στη Νότια Αμερική
  • Βραβείο Golden Foot Legends : 2007
  • Βραζιλιάνικο Μουσείο Ποδοσφαίρου Hall of Fame
  • Διεθνής Αίθουσα Φήμης του ποδοσφαίρου - Πατσούκα, Μεξικό

ΠαραπομπέςΕπεξεργασία

  1. 1,0 1,1 «BRITANNICA : Romário». Ανακτήθηκε στις 11 Ιουλίου 2020. 
  2. «Ranking the top 60 strikers of all time». Ανακτήθηκε στις 11 Απριλίου 2020. 
  3. «Top 10 strikers in football's history». Ανακτήθηκε στις 13 Ιουλίου 2020. 
  4. «The Biography of legend Brazilian footballer Romario». Ανακτήθηκε στις 11 Ιουλίου 2020. 
  5. 5,0 5,1 5,2 «Ρομάριο: Λανθασμένες Πεποιθήσεις». Ανακτήθηκε στις 8 Μαρτίου 2021. 
  6. «Der beste Torjäger aller Zeiten spielte auch mal für Hertha». Ανακτήθηκε στις 5 Οκτωβρίου 2020. 
  7. 7,0 7,1 7,2 «RSSSF : Prolific Scorers Data». Ανακτήθηκε στις 18 Μαρτίου 2021. 
  8. «Memories of Romário de Souza Faria». Ανακτήθηκε στις 11 Ιουλίου 2020. 
  9. 9,0 9,1 «UltimateXI Profile: Romario». Ανακτήθηκε στις 11 Ιουλίου 2020. 
  10. 10,0 10,1 10,2 10,3 «ROMÁRIO 1000 GOLS». Ανακτήθηκε στις 3 Οκτωβρίου 2020. 
  11. «10 greatest Brazilian footballers of all time». Ανακτήθηκε στις 1 Αυγούστου 2020. 
  12. «FC Barcelona : Romario da Souza». Ανακτήθηκε στις 11 Ιουλίου 2020. 
  13. 13,0 13,1 13,2 «Romário : player profile». Ανακτήθηκε στις 11 Ιουλίου 2020. 
  14. «Romário». Ανακτήθηκε στις 11 Ιουλίου 2020. 
  15. «Since 1900 Year TopScorers». Ανακτήθηκε στις 28 Φεβρουαρίου 2021. 
  16. «South American Coach and Player of the Year». Ανακτήθηκε στις 11 Ιουλίου 2020. 
  17. 17,0 17,1 «Ρομάριο: Ο μεγαλύτερος γκολτζής της Βραζιλίας γίνεται 55 ετών!». Ανακτήθηκε στις 8 Μαρτίου 2021. 
  18. «Το «θαύμα» του Μουντιάλ του '94». Ανακτήθηκε στις 25 Μαρτίου 2021. 
  19. «Οι κορυφαίοι σκόρερ συλλόγων όλων των εποχών». Ανακτήθηκε στις 8 Μαρτίου 2021. 
  20. «Romário : national player profile». Ανακτήθηκε στις 11 Ιουλίου 2020. 
  21. «THE NEW YORK TIMES : The Seoul Olympics : Soviets top Brazil for first gold since 1956». Ανακτήθηκε στις 11 Απριλίου 2020. 
  22. «The World Cup's top 100 footballers of all time – interactive». Ανακτήθηκε στις 30 Ιουνίου 2020. 
  23. «FIFA : Romario: We made a downtrodden nation ecstatic». Ανακτήθηκε στις 4 Ιανουαρίου 2021. 
  24. «Romário, la figura indiscutida del regreso a la gloria brasileña». Ανακτήθηκε στις 2 Απριλίου 2021. 
  25. «FIFA World Cup Golden Ball Awards». Ανακτήθηκε στις 11 Ιουλίου 2020. 
  26. «FIFA World Cup All Star teams». Ανακτήθηκε στις 20 Ιουνίου 2020. 
  27. «Romario Biography». Ανακτήθηκε στις 6 Απριλίου 2021. 
  28. «RO-RO : Remembering when Brazil had the best attack in football history». Ανακτήθηκε στις 19 Μαΐου 2020. 
  29. «Romário de Souza Faria - Goals in International Matches». Ανακτήθηκε στις 17 Απριλίου 2020. 
  30. «Imprensa internacional destaca milésimo gol de Romário». Ανακτήθηκε στις 11 Απριλίου 2020. 
  31. «FIFA : Romario completes a famous 1,000». Ανακτήθηκε στις 4 Ιανουαρίου 2021. 
  32. «Top Soccer Goalscorers of All Time». Ανακτήθηκε στις 10 Οκτωβρίου 2020. 
  33. «Controversy on the road to 1,000». Ανακτήθηκε στις 15 Φεβρουαρίου 2020. 
  34. «List Of Footballers Who Scored More Than 500 Goals». Ανακτήθηκε στις 10 Απριλίου 2021. 
  35. «Pele's list of the greatest». Ανακτήθηκε στις 15 Ιουνίου 2013. 
  36. «Romario and Ferguson to enter Hall of Fame». Ανακτήθηκε στις 11 Ιουλίου 2020. 

Εξωτερικοί σύνδεσμοιΕπεξεργασία