Για άλλες χρήσεις, δείτε: Κάρολος (αποσαφήνιση).

Ο Κάρολος Α΄ (Karl I, 17 Αυγούστου 1887 - 1 Απριλίου 1922) από τον Οίκο των Αψβούργων-Λωρραίνης ήταν ο τελευταίος αυτοκράτορας της Αυστρο-Ουγγαρίας από τον Οίκο των Αψβούργων-Λωρραίνης και ο τελευταίος βασιλιάς της Ουγγαρίας ως Κάρολος Δ΄ (1916 - 1918).

Κάρολος Α΄ της Αυστρίας
Emperor karl of austria-hungary 1917.png
Γενικές πληροφορίες
Όνομα στη
μητρική γλώσσα
Karl I. (Γερμανικά)
Γέννηση17  Αυγούστου 1887[1][2][3][4]
Persenbeug-Gottsdorf
Θάνατος1  Απριλίου 1922[1][5][2][3][4]
Φουντσάλ[6][7]
Αιτία θανάτουπνευμονία
Συνθήκες θανάτουφυσικά αίτια
Τόπος ταφήςChurch of Our Lady of Monte
ΕθνικότηταΤσέχοι
Χώρα πολιτογράφησηςΑυστρία[8]
ΘρησκείαΚαθολική Εκκλησία
Eορτασμός αγίου21 Οκτωβρίου
Εκπαίδευση και γλώσσες
Ομιλούμενες γλώσσεςΓερμανικά
ΣπουδέςΠανεπιστήμιο του Καρόλου
Πληροφορίες ασχολίας
Ιδιότητααξιωματικός[9]
πολιτικός
μονάρχης
Οικογένεια
ΣύζυγοςΖίτα των Βουρβόνων της Πάρμας (1911–1922)
ΤέκναΌθων των Αψβούργων
Ροβέρτος, Αρχιδούκας της Αυστρίας - Έστης
Κάρολος Λουδοβίκος, αρχιδούκας της Αυστρίας (1918-2007)
Ροδόλφος, αρχιδούκας της Αυστρίας
Ελισάβετ της Αυστρίας[10]
Αδελαΐδα, αρχιδούκισσα της Αυστρίας[11]
Φέλιξ των Αψβούργων[11]
Καρλόττα της Αυστρίας[11]
ΓονείςΌθων, αρχιδούκας της Αυστρίας και Μαρία Ιωσηφίνα της Σαξωνίας
ΑδέλφιαΑρχιδούκας Μαξιμιλιανός Ευγένιος της Αυστρίας
ΟικογένειαΟίκος των Αψβούργων-Λωρραίνης
Στρατιωτική σταδιοδρομία
Βαθμός/στρατόςΣτρατάρχης/
Πόλεμοι/μάχεςΑ΄ Παγκόσμιος Πόλεμος
Αξιώματα και βραβεύσεις
Αξίωμαβασιλιάς της Ουγγαρίας
Αυτοκράτορας της Αυστρίας
ΒραβεύσειςPour le Mérite
Ιππότης του Τάγματος του Χρυσόμαλλου Δέρατος
Μεγαλόσταυρος του Τάγματος της Μαρίας Θηρεσίας
Τάγμα του Μαύρου Αετού
Τάγμα του Σιδηρού Στέμματος
Military Merit Cross
Military Order of Max Joseph
Κυρίαρχο Στρατιωτικό Τάγμα της Μάλτας
Υπογραφή
Podpis Karla I.png
Θυρεός
Imperial Coat of Arms of the Empire of Austria.svg
Commons page Σχετικά πολυμέσα

ΒιογραφίαΕπεξεργασία

Ήταν γιος του αρχιδούκα Όθωνα αρχιδούκα της Αυστρίας και της Μαρίας-Ιωσηφίνας των Βέττιν, κόρης του Γεωργίου της Σαξονίας. Ο πατέρας του ήταν ανιψιός του Αυτοκράτορα Φραγκίσκου Ιωσήφ και αδερφός του Φραγκίσκου-Φερδινάνδου αρχιδούκα της Αυστρίας που δολοφονήθηκε στο Σαράγεβο το 1914.

Αφού τελείωσε το σχολείο, υπηρέτησε ως αξιωματικός του στρατού μεταξύ 1906 και 1908 στην Πράγα όπου παράλληλα σπούδαζε Νομική και Πολιτικές Επιστήμες. Το 1911 παντρεύτηκε τη Ζίτα των Βουρβόνων, πριγκίπισσα της Πάρμας. Καθώς η Σοφία, η σύζυγος του διαδόχου Φραγκίσκου Φερδινάνδου είχε δεν προερχόταν από βασιλική γενιά, τα παιδιά τους δεν είχαν δικαιώματα διαδοχής. Mε τη δολοφονία τού θείου του Φραγκίσκου-Φερδινάνδου, κάτι που στάθηκε αιτία για την έκρηξη του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου (1914), έγινε διάδοχος του Αυστριακού θρόνου. Στις αρχές του πολέμου τοποθετήθηκε στο αρχηγείο του στρατού στο Τσέσυν και στη συνέχεια ανέλαβε τη διοίκηση του ΧΧ Σώματος Στρατού στην επίθεση κατά της Ιταλίας την άνοιξη του 1916. Από κει μεταφέρθηκε τον Αύγουστο στο Ρουμανικό Μέτωπο.

Το Νοέμβριο διαδέχθηκε τον υπερήλικα θείο του Φραγκίσκο-Ιωσήφ στον αυτοκρατορικό θρόνο· η στέψη του έγινε στις 30 Δεκεμβρίου 1916. Μέχρι τότε ο Κάρολος δεν είχε αποκτήσει ιδιαίτερη εμπειρία στην άσκηση εξουσίας, καθώς δεν είχε συμπεριληφθεί στους ανώτερους κύκλους λήψης αποφάσεων. Χαρακτηριζόταν από ιδεαλισμό και αναποφασιστικότητα, ενώ επηρεαζόταν ιδιαίτερα από τη σύζυγό του στη λήψη αποφάσεων.[12]

Με την άνοδό του στον θρόνο προσπάθησε να φέρει ένα τέλος στον πόλεμο. Χρησιμοποίησε τον κουνιάδο του Σίξτο των Βουρβόνων-Πάρμας, ο οποίος υπηρετούσε στο ως αξιωματικός στο Βελγικό στρατό για να έρθει σε μυστικές διαπραγματεύσεις με την Γαλλία με στόχο τη σύναψη ειρήνης. Οι διαπραγματεύσεις αυτές που διήρκησαν ως τον Ιούνιο του 1917. Ο Κάρολος ήταν διατεθειμένος να παραχωρήσει στη Σερβία έξοδο στην Αδριατική εφόσον οι Σέρβοι θα κατέπνιγαν κάθε αντι-αυστριακή δραστηριότητα ενώ ήταν πρόθυμος να υποστηρίξει και τα δικαιώματα της Γαλλίας επί της Αλσατίας - Λωρραίνης. Από την άλλη, οι δυνάμεις της Αντάντ παρά τη διακήρυξη τους για απελευθέρωση των εθνοτήτων της αυτοκρατορίας, δεν εντόσο για το ζήτημα και οι Γάλλοι ήταν έτοιμοι να προσφέρουν ακόμα και την προσάρτηση της Σιλεσίας και της Βαυαρίας από την Αυστρία. Οι διαπραγματεύσεις κατέρρευσαν καθώς η Ιταλία ήταν κάθετη στην απαίτηση της για εδαφικές προσαρτήσεις που ο Κάρολος δεν μπορούσε να δεχτεί. Επιπλέον, ο στόχος των Αυστριακών ήταν κυρίως η σύναψη μιας γενικής ειρήνης ενώ η Αντάντ επιδίωκε την απόσπαση της Αυστροουγγαρίας από τις Κεντρικές Δυνάμεις και ξεχωριστή ειρήνη [13]

Η μεγάλη πίεση που δέχτηκε η αυτοκρατορία στα χρόνια του πολέμου οδήγησε σε κοινωνική αναταραχή καθώς και αποσχιστικές τάσεις μεταξύ των διαφόρων εθνοτήτων. Ο Κάρολος είχε ανεπιτυχώς προσπαθήσει να κερδίσει την εμπιστοσύνη των εθνικιστικών δυνάμεων δίνοντας χάρη σε αρκετούς καταδικασμένους ριζοσπάστες.[14] Με τα Δεκατέσσερα σημεία του, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ουίλσον απαίτησε να υπάρξει μεγαλύτερη αυτονομία των εθνοτήτων. Καθώς η Αυστροουγγαρία αναγκάστηκε τον Οκτώβριο του 1918 να ζητήσει ανακωχή, ο Κάρολος προσπάθησε να μετατρέψει το αυστριακό τμήμα της αυτοκρατορίας σε ομοσπονδία μεταξύ των Ουκρανών, Τσέχων, Αυστριακών και Νοτιοσλάβων ενώ παραχώρησε πλήρη ανεξαρτησία στους Πολωνούς ώστε να ενωθούν με τους Πολωνούς της Ρωσίας και της Γερμανίας στη νεοσύστατη Δεύτερη Πολωνική Δημοκρατία. [15] Ήταν ήδη πολύ αργά καθώς η Αντάντ πλέον υποστήριζε πλήρως τα κινήματα ανεξαρτησίας των σλαβικών εθνοτήτων. Η Τσεχοσλοβακία και το Βασίλειο των Σέρβων, Κροατών και Σλοβένων ανακηρύχθηκαν ανεξάρτητα κράτη.

Εκθρόνιση του Καρόλου Α΄Επεξεργασία

Στις 11 Νοεμβρίου 1918, τη μέρα της ανακωχής της Κομπιέν, ο Κάρολος δημοσίευσε διακήρυξη, σύμφωνα με την οποία αναγνώριζε το δικαίωμα των Αυστριακών να καθορίσουν τη μορφή διακυβέρνησης και παραιτούταν από κάθε συμμετοχή στη διοίκηση. Αναγκάστηκε επίσης να αποδεσμεύσει τους ευγενείς από τον όρκο που είχαν κάνει υπέρ του. Την επόμενη μέρα η Αυστρία κηρύχθηκε δημοκρατία, ενώ η Ουγγαρία ήδη από τις 30 Οκτωβρίου είχε αποκηρύξει την πίστη προς τον αυτοκράτορα.[16] Ο ίδιος δεν παραιτήθηκε ποτέ από το δικαίωμα του στο θρόνο και διατήρησε τυπικά τον τίτλο αναχωρώντας με την οικογένειά του για την Ελβετία στις 23 Μαρτίου 1919.[17] Τον Απρίλιο η Αυστρία με νόμο εκθρόνισε και εξόρισε τον Κάρολο, απαγορεύοντας την είσοδο στη χώρα και σε κάθε μέλος του οίκου των Αψβούργων που δε θα αποκήρυσσε τα δικαιώματα στο θρόνο. Με ενθάρρυνση από Ούγγρους μοναρχικούς ο Κάρολος επιχείρησε δύο φορές το 1921 να ξανακερδίσει τον θρόνο της Ουγγαρίας, αλλά απέτυχε, διότι ο Ούγγρος αντιβασιλιάς Μίκλος Χόρτι αρνήθηκε να τον υποστηρίξει. Την ίδια χρονιά το Ουγγρικό κοινοβούλιο εκθρόνισε οριστικά τη δυναστεία των Αψβούργων. Μετά την τελευταία απόπειρα να ξανακερδίσει τον θρόνο της Ουγγαρίας, ο Κάρολος με ολόκληρη την οικογένεια του εξορίστηκαν στην Πορτογαλική νήσο Μαδέρα, όπου πέθανε στις 1 Απριλίου 1922 από πνευμονία.[17]

ΟικογένειαΕπεξεργασία

Με τη σύζυγό του Ζίτα των Βουρβόνων-Πάρμας, κόρη του Ροβέρτου δούκα της Πάρμας, παιδιά του είναι:


ΠαραπομπέςΕπεξεργασία

  1. 1,0 1,1 1,2 Γερμανική Εθνική Βιβλιοθήκη, Κρατική Βιβλιοθήκη του Βερολίνου, Βαυαρική Κρατική Βιβλιοθήκη, Εθνική Βιβλιοθήκη της Αυστρίας: Gemeinsame Normdatei. Ανακτήθηκε στις 9  Απριλίου 2014.
  2. 2,0 2,1 2,2 (Αγγλικά) Find A Grave. 6596304. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  3. 3,0 3,1 3,2 «Encyclopædia Britannica» (Αγγλικά) biography/Charles-I-emperor-of-Austria. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  4. 4,0 4,1 4,2 Darryl Roger Lundy: (Αγγλικά) The Peerage. p10129.htm#i101288. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  5. «Большая советская энциклопедия» (Ρωσικά) Great Russian Entsiklopedia, JSC. Μόσχα. 1969. Ανακτήθηκε στις 27  Σεπτεμβρίου 2015.
  6. Γερμανική Εθνική Βιβλιοθήκη, Κρατική Βιβλιοθήκη του Βερολίνου, Βαυαρική Κρατική Βιβλιοθήκη, Εθνική Βιβλιοθήκη της Αυστρίας: Gemeinsame Normdatei. Ανακτήθηκε στις 30  Δεκεμβρίου 2014.
  7. «Большая советская энциклопедия» (Ρωσικά) Great Russian Entsiklopedia, JSC. Μόσχα. 1969. Ανακτήθηκε στις 28  Σεπτεμβρίου 2015.
  8. LIBRIS. 2  Ιανουαρίου 2013. libris.kb.se/katalogisering/c9psx30w0rnzsgf. Ανακτήθηκε στις 24  Αυγούστου 2018.
  9. Γερμανική Εθνική Βιβλιοθήκη, Κρατική Βιβλιοθήκη του Βερολίνου, Βαυαρική Κρατική Βιβλιοθήκη, Εθνική Βιβλιοθήκη της Αυστρίας: Gemeinsame Normdatei. Ανακτήθηκε στις 2  Απριλίου 2015.
  10. Ανακτήθηκε στις 2  Οκτωβρίου 2016.
  11. 11,0 11,1 11,2 Darryl Roger Lundy: (Αγγλικά) The Peerage.
  12. Herwig, Holger H. (1997). The First World War : Germany and Austria-Hungary, 1914-1918. London: Arnold. σελ. 229. ISBN 0-340-67753-8. 34996156. 
  13. «The Failure of Peace by Negotiation in 1917». The Historical Journal, Vol. 34, No. 1. March 1991. 
  14. Herwig, Holger H. (1997). The First World War : Germany and Austria-Hungary, 1914-1918. London: Arnold. σελ. 242. ISBN 0-340-67753-8. 34996156. 
  15. Watson, Alexander, 1979-. Ring of steel : Germany and Austria-Hungary in World War I. New York. ISBN 978-0-465-01872-7. 870986745. 
  16. Gerwarth, Robert,. The vanquished : why the First World War failed to end (First American edition έκδοση). New York. σελ. 201. ISBN 978-0-374-28245-5. 932060360. 
  17. 17,0 17,1 Gerwarth, Robert,. The vanquished : why the First World War failed to end (First American edition έκδοση). New York. σελ. 125. ISBN 978-0-374-28245-5. 932060360. 
Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Charles I of Austria της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).