Σρι Λάνκα

χώρα της νότιας Ασίας
(Ανακατεύθυνση από Κεϋλάνη)

Συντεταγμένες: 6°55′00″N 79°50′00″E / 6.9167°N 79.8333°E / 6.9167; 79.8333

Η Λαϊκή Σοσιαλιστική Δημοκρατία της Σρι Λάνκα είναι νησιωτική χώρα νοτιοανατολικά της Ινδίας με έκταση 65.610 τετρ.χλμ. και πληθυσμό 21.803.000[1] κατοίκους σύμφωνα με επίσημη εκτίμηση για το 2019. Ήταν γνωστή με το αποικιοκρατικό όνομα Κεϋλάνη έως το 1972, ενώ από τους αρχαίους Έλληνες και Ρωμαίους χαρτογράφους αναφερόταν ως Ταπροβάνη.

Λαϊκή Σοσιαλιστική
Δημοκρατία της Σρι Λάνκα
இலங்கை ஜனநாயக
சமத்துவ குடியரசு

Σημαία

Εθνόσημο
Η θέση της Σρι Λάνκα (πράσινο)
Κότε
6°54′0″N 79°54′59″E / 6.90000°N 79.91639°E / 6.90000; 79.91639 (Κότε)
Μεγαλύτερη πόλη
Κολόμπο
Σιναλεζικά, Ταμίλ
Ημιπροεδρική δημοκρατία
Γκοταμπάγια Ραγιαπάκσε
Μαχίντα Ραγιαπάκσε
Ανεξαρτησία
από το Ην. Βασίλειο
Ισχύον Σύνταγμα

4 Φεβρουαρίου 1948
16 Αυγούστου 1978, αναθεωρήθηκε στις 8 Σεπτ. 2010
 • Σύνολο
 • % Νερό
Ακτογραμμή

65.610 km2 (122η)
4,4
1.340 km
Πληθυσμός
 • Εκτίμηση 2019 
 • Απογραφή 2012 
 • Πυκνότητα 

21.803.000 [1] (58η) 
20.359.439[2]  
332,3 κατ./km2 (41η) 
Α.Ε.Π. (PPP)
 • Ολικό  (2016)
 • Κατά κεφαλή 

260,593 δισ. $[3]  
12.262 $[3]  
Α.Ε.Π. (Ονομαστικό)
 • Ολικό  (2016)
 • Κατά κεφαλή 

82,615 δισ. $[3]  
3.887 $[3]  
ΔΑΑ (2018)Αύξηση 0,780[4] (71η) – υψηλός
ΝόμισμαΡουπία Σρι Λάνκα (LKR)
Σταθερή Ζώνη Ώρας Σρι Λάνκα (UTC +5:30)
ISO 3166-1LK
Internet TLD.lk
Οδηγούν στααριστερά
Κωδικός κλήσης+94

Διοικητική πρωτεύουσα είναι τo Κότε[5] (Σρι Τζαγιαγουαρντενεπούρα Κότε), όμως μεγαλύτερη πόλη και οικονομική πρωτεύουσα είναι το Κολόμπο. Η επίσημη γλώσσα είναι η σιναλεζική ενώ ομιλούνται επίσης η ταμίλ και η αγγλική.

Οι κάτοικοι του νησιού στο θρήσκευμα είναι Βουδιστές (70,2%), Ινδουιστές (12,6%), Μουσουλμάνοι (9,7%) και Χριστιανοί (7,4%). Το ποσοστό αναλφαβητισμού μεταξύ των κατοίκων είναι λιγότερο από 8%. Η Σρι Λάνκα έχει το ψηλότερο ποσοστό εγγράμματων (91,9%) ανάμεσα στις χώρες της μεσημβρινής Ασίας (2017).[6]

ΙστορίαΕπεξεργασία

Αρχαία Σρι ΛάνκαΕπεξεργασία

 
Παγκόσμιος χάρτης του Πτολεμαίου της Σρι Λάνκα, πρώτος αιώνας μ.Χ., σε μια έκδοση του 1535

Σύμφωνα με τη Μαχαβάμσα, ένα Σιναλέζικο χρονικό που γράφτηκε στη γλώσσα Πάλι, οι αρχικοί κάτοικοι της Σρι Λάνκα θεωρούνται οι Γιάκσα και οι Νάγκα. Αρχαία νεκροταφεία που χρησιμοποιήθηκαν πριν από το 600 π.Χ. και άλλα σημάδια προηγμένου πολιτισμού έχουν επίσης ανακαλυφθεί στη Σρι Λάνκα.[7] Η Σιναλέζικη ιστορία αρχίζει παραδοσιακά το 543 π.Χ. με την άφιξη του πρίγκιπα Βιτζάγια, ενός ημιθρυλικού πρίγκιπα, ο οποίος πήγε με 700 οπαδούς του στη Σρι Λάνκα, αφού εκδιώχθηκε από το βασίλειο Βάνγκα (σημερινή Βεγγάλη).[8] Ίδρυσε το Βασίλειο του Ταμπαπάνι, παράγωγο του οποίου είναι η αρχαιοελληνική ονομασία Ταπροβάνη, κοντά στη σύγχρονη Μανάρ. Ο Βιτζάγια είναι ο πρώτος από τους περίπου 189 μονάρχες της Σρι Λάνκα που περιγράφονται σε χρονικά όπως η Ντιπαβάμσα, Μαχαβάμσα, Τσουλαβάμσα και Ρατζβαλίγια.[9]

 
Το άγαλμα του Βούδα Αβουκάνα, ένα ψηλό άγαλμα του Βούδα μήκους 12 μέτρων από τη βασιλεία του Ντατουσένα της Ανουρανταπούρα, 5ος αιώνας μ.Χ.

Η περίοδος Ανουρανταπούρα (377 π.Χ. - 1017 μ.Χ.) ξεκίνησε με την ίδρυση του βασιλείου Ανουρανταπούρα το 380 π.Χ. κατά τη διάρκεια της βασιλείας του Παντουκαμπάγια. Στη συνέχεια, η Ανουρανταπούρα υπηρέτησε ως πρωτεύουσα της χώρας για σχεδόν 1.400 χρόνια.[10] Οι αρχαίοι Σιναλέζοι διακρίθηκαν για την οικοδόμηση ορισμένων τύπων δομών όπως δεξαμενές, στούπα και παλάτια.[11] Η κοινωνία υπέστη σημαντικό μετασχηματισμό κατά τη διάρκεια της βασιλείας του Ντεβαναμπίγια Τίσσα, με την άφιξη του βουδισμού από την Ινδία. Το 250 π.Χ.,[12] ο Μαχίντα, ένας βουδιστής μοναχός και γιος του αυτοκράτορα των Μαουρύα, Ασόκα, έφτασε στο Μιχιντάλε φέρνοντας το μήνυμα του Βουδισμού.[13] Η αποστολή του κέρδισε τον μονάρχη, ο οποίος αγκάλιασε την πίστη και τη διέδωσε σε ολόκληρο τον Σιναλέζικο πληθυσμό.[14]

Τα επιτυχημένα βασίλεια της Σρι Λάνκα διατηρούν πολλά βουδιστικά σχολεία και μοναστήρια και υποστηρίζουν τη διάδοση του βουδισμού σε άλλες χώρες της Νοτιοανατολικής Ασίας. Οι βουδιστές μοναχοί της Σρι Λάνκα σπούδαζαν στο διάσημο αρχαίο βουδιστικό Πανεπιστήμιο της Ναλάντα της Ινδίας, το οποίο καταστράφηκε από τον Μπακτιγιάρ Κίλτζι. Είναι πιθανό πολλές από τις γραφές από τη Ναλάντα να διατηρούνται στα πολλά μοναστήρια της Σρι Λάνκα και ότι η γραπτή μορφή της Τριπιτάκα, συμπεριλαμβανομένης της βιβλιογραφίας του Σιναλέζικου βουδισμού, να ήταν μέρος του Πανεπιστημίου της Ναλάντα.[15] Το 245 π.Χ., η βουδίστρια μοναχή Σανγκαμίτα έφτασε με το δέντρο Τζάγια Σρι Μάχα Μπόντι, το οποίο θεωρείται ότι είναι ένα δενδρύλλιο από το ιστορικό δέντρο του Μπόντι, κάτω από το οποίο ο Βούδας Γκαουτάμα έγινε πεφωτισμένος.[16] Θεωρείται το παλαιότερο δέντρο, που φυτεύτηκε από άνθρωπο, (με συνεχές ιστορικό αρχείο) στον κόσμο. (Μποντιβάμσα)[17]

Η Σρι Λάνκα γνώρισε την πρώτη από πολλές ξένες εισβολές κατά τη διάρκεια της βασιλείας του Σουρατίσα, ο οποίος νικήθηκε από δύο εμπόρους αλόγων που ονομάζονταν Σένα και Γκούττικα από τη Νότια Ινδία.[14] Η επόμενη εισβολή έγινε το 205 π.Χ. από έναν Τσόλα που ονομάζονταν Ελάρα, ο οποίος ανέτρεψε τον Ασέλα και κυβέρνησε τη χώρα για 44 χρόνια. Ο Ντουτουγκεμούνου, ο μεγαλύτερος γιος του νότιου τοπικού βασιλιά, Καβάν Τίσσα, νίκησε τον Ελάρα στη μάχη της Βιτζιθαπούρα. Κατά τη διάρκεια των δυόμισι χιλιετιών της ύπαρξής του, το Σιναλέζικο βασίλειο δέχτηκε εισβολή τουλάχιστον οκτώ φορές από τις γειτονικές δυναστείες της Νότιας Ινδίας όπως των Τσόλα, Πάντγια, Τσέρα και Παλλάβα. Αυτοί οι εισβολείς στη συνέχεια εκδιώχθηκαν πίσω.[18] Υπήρξαν επίσης εισβολές από τα βασίλεια του Καλίνγκα (σύγχρονη Ορίσα) και από τη χερσόνησο της Μαλαισίας.

 
Το πέτρινο φρούριο Σιγκιρίγια

Το Τέταρτο Βουδιστικό συμβούλιο του Βουδισμού της Τεραβάντα πραγματοποιήθηκε στο μοναστήρι Ανουρανταπούρα Μαχαβιχάρα στη Σρι Λάνκα υπό την αιγίδα του Βαλαγκάμπα της Ανουρανταπούρα το 25 π.Χ. Το συμβούλιο διεξήχθη ως απάντηση σε ένα έτος κατά το οποίο οι συγκομιδές στη Σρι Λάνκα ήταν ιδιαίτερα φτωχές και πολλοί βουδιστές μοναχοί πέθαναν από την πείνα. Επειδή ο Κανόνας Πάλι ήταν εκείνη την εποχή η προφορική λογοτεχνία που συντηρήθηκε με αρκετές αναθεωρήσεις από τους νταμαμπανάκα (αφηγητές Ντάρμα), οι επιζόντες μοναχοί αναγνώρισαν τον κίνδυνο της προφορικής λογοτεχνίας και αποφάσισαν να καταγράψουν τον Κανόνα ώστε ακόμα και αν μερικοί από τους μοναχούς που είχαν καθήκον να σπουδάσουν και να θυμούνται τμήματα του Κανόνα πέθαιναν, οι διδασκαλίες να μην χαθούν.[19] Μετά το Συμβούλιο, τα φοινικόφυλλα χειρόγραφα που περιείχαν τον ολοκληρωμένο Κανόνα μεταφέρθηκαν σε άλλες χώρες όπως η Μιανμάρ, η Ταϊλάνδη, η Καμπότζη και το Λάος.

Η Σρι Λάνκα ήταν η πρώτη ασιατική χώρα που ήταν γνωστό ότι είχε θηλυκό άρχοντα: Ανουλά της Ανουρανταπούρα (47-42 π.Χ.).[20] Οι μονάρχες της Σρι Λάνκα ανέλαβαν μερικά αξιοσημείωτα κατασκευαστικά έργα, όπως το Σιγκιρίγια, το λεγόμενο «Φρούριο στον ουρανό», που χτίστηκε κατά τη διάρκεια της βασιλείας του Κάσιαπα Α' της Ανουρανταπούρα, που κυβέρνησε μεταξύ 477 και 495 μ.Χ. Το πέτρινο φρούριο Σιγκιρίγια περιβάλλεται από ένα εκτεταμένο δίκτυο προμαχώνων και τάφρων. Μέσα σε αυτό το προστατευτικό περίβολο υπήρχαν κήποι, λίμνες, περίπτερα, παλάτια και άλλες κατασκευές.[21][22]

Το 993 μ.Χ., η εισβολή του αυτοκράτορα των Τσόλα, Ρατζαράτζα Α΄ ανάγκασε τον τότε Σιναλέζο μονάρχη Μαχίντα Ε΄ να καταφύγει στο νότιο τμήμα της Σρι Λάνκα. Αξιοποιώντας αυτή την κατάσταση, ο Ρατζέντρα Α΄, γιος του Ρατζαράτζα Α΄, ξεκίνησε μια μεγάλη εισβολή το 1017 μ.Χ. Ο Μαχίντα Ε΄ συνελήφθη και μεταφέρθηκε στην Ινδία και οι Τσόλα λεηλάτησαν την πόλη Ανουρανταπούρα προκαλώντας την πτώση του βασιλείου της Ανουρανταπούρα. Στη συνέχεια, μετέφεραν την πρωτεύουσα στην Πολοναρούα.[23]

Μετακλασική Σρι ΛάνκαΕπεξεργασία

Μετά από μια δεκαεπτάχρονη εκστρατεία, ο Βιτζαγιαμπάχου Α΄ έδιωξε με επιτυχία τους Τσόλα από τη Σρι Λάνκα το 1070 μ.Χ. και επανένωσε τη χώρα για πρώτη φορά μετά από έναν αιώνα.[24][25] Μετά από αίτημά του, στάλθηκαν μοναχοί από τη Βιρμανία στη Σρι Λάνκα για την αποκατάσταση του βουδισμού, ο οποίος είχε σχεδόν εξαφανιστεί από τη χώρα κατά τη διάρκεια της βασιλείας των Τσόλα.[26] Κατά τη μεσαιωνική περίοδο, η Σρι Λάνκα χωρίστηκε σε τρεις περιοχές, συγκεκριμένα τις Ruhunu, Pihiti και Maya.[27]

 
Ένα βουδιστικό άγαλμα στην αρχαία πρωτεύουσα Πολοναρούα, 12ος αιώνας

Το σύστημα άρδευσης της Σρι Λάνκα επεκτάθηκε εκτενώς κατά τη διάρκεια της βασιλείας του Παρακραμαμπάχου του Μέγα (1153–1186).[28] Αυτή την περίοδο η Σρι Λάνκα βρισκόταν στο αποκορύφωμα της δύναμής της.[29][30] Κατασκευάστηκαν 1470 ταμιευτήρες, περισσότεροι από οποιονδήποτε άλλο κυβερνήτη στην ιστορία της Σρι Λάνκα, επισκευάστηκαν 165 φράγματα, 3910 κανάλια, 163 μεγάλες δεξαμενές και 2376 μικροί ταμιευτήρες.[31] Η πιο διάσημη κατασκευή του είναι το Παρακράμα Σαμούντρα,[32] το μεγαλύτερο αρδευτικό έργο της μεσαιωνικής Σρι Λάνκα. Η βασιλεία του Παρακραμαμπάχου είναι αξέχαστη για δύο μεγάλες εκστρατείες, μία στη νότια Ινδία ως μέρος σε ένα πόλεμο διαδοχής των Πάντγια, και μία τιμωρητική εκστρατεία εναντίον των βασιλιάδων της Ραμάννα (Βιρμανία) για διάφορες αντιληπτές προσβολές στη Σρι Λάνκα.[33]

Μετά τον θάνατό του, η Σρι Λάνκα σταδιακά έχασε τη δύναμη της. Το 1215, ο Καλίνγκα Μάγκα, ένας Ινδός, από τη Νότια Ινδία με αβέβαιη προέλευση, αναγνωρίστηκε ως ο ιδρυτής του βασιλείου της Τζάφνα, εισέβαλε και κατέλαβε το βασίλειο της Πολοναρούα. Ταξίδεψε από την Καλίνγκα[31] 690 ναυτικά μίλια με 100 μεγάλα πλοία και 24.000 πολεμιστές. Σε αντίθεση με τους προηγούμενους εισβολείς, λεηλάτησε και κατέστρεψε συθέμελα τα πάντα στα αρχαία βασίλεια της Ανουρανταπούρα και της Πολοναρούα σε τέτοιο βαθμό που δεν ανέκαμψαν ποτέ.[34] Οι προτεραιότητές του ήταν να εξαγάγει όσο το δυνατόν περισσότερα από τη γη και να ανατρέψει όσο το δυνατόν περισσότερες από τις παραδόσεις του Ρατζαράτα. Κατά τη διάρκεια της βασιλείας του υπήρξε μαζική μετανάστευση ντόπιων Σιναλέζων προς τη νότια και δυτική Σρι Λάνκα, και στο ορεινό εσωτερικό, σε μια προσπάθεια να ξεφύγουν από τον έλεγχό του.[35][36]

Η Σρι Λάνκα δεν ανέκαμψε ποτέ πραγματικά από τις επιπτώσεις της εισβολής του Καλίνγκα Μάγκα. Ο βασιλιάς Βιτζαγιαμπάχου Γ΄, ο οποίος ηγήθηκε της αντίστασης, επέκτεινε το βασίλειο μέχρι τη Νταμπαντενίγια. Εν τω μεταξύ, ο Βορράς, τελικά εξελίχθηκε στο Βασίλειο της Τζάφνα.[35][36] Το Βασίλειο της Τζάφνα δεν ξανακαταλήφθηκε ποτέ από οποιοδήποτε βασιλείο του Νότου, εκτός από μία περίπτωση το 1450, όπου κατακτήθηκε με επικεφαλής τον υιοθετημένο γιο του βασιλιά Παρακραμαμπάχου ΣΤ΄, τον πρίγκιπα Σαπούμαλ.[37] Κυβέρνησε τον Βορρά από το 1450 έως το 1467 μ.Χ.[38]

Οι επόμενοι τρεις αιώνες από το 1215 και μετά, σηματοδοτούνται από μεταβαλλόμενες εναλλαγές βασιλείων στη νότια και κεντρική Σρι Λάνκα, συμπεριλαμβανομένων των Dambadeniya, Yapahuwa, Γκάμπολα, Raigama, Κότε,[39] Sitawaka και τέλος, Κάντι. Ο Κινέζος ναύαρχος Τσενκ Χι και η ναυτική του εκστρατευτική δύναμη έφτασαν στη Γκάλε της Σρι Λάνκα το 1409 και πολέμησαν με τον τοπικό βασιλιά Βίρα Αλακέσβαρα της Γκάμπολα. Ο Τσενκ Χι αιχμαλώτισε τον βασιλιά Βίρα Αλακέσβαρα και αργότερα τον απελευθέρωσε.[40][41][42][43] Ο Τσενκ Χι ανέγειρε την Τριγλωσσική Επιγραφή της Γκάλε, μία πέτρινη στήλη γραμμένη σε τρεις γλώσσες (Κινέζικα, Ταμίλ και Περσικά), για να τιμήσει την επίσκεψή του.[44][45] Η στήλη ανακαλύφθηκε από τον S. H. Thomlin στη Γκάλε το 1911 και φυλάσσεται τώρα στο Εθνικό Μουσείο του Κολόμπο.

Πρώιμη σύγχρονη περίοδοςΕπεξεργασία

Η πρώιμη σύγχρονη περίοδος της Σρι Λάνκα αρχίζει με την άφιξη του Πορτογάλου στρατιώτη και εξερευνητή Λουρένσο ντι Αλμέιντα, γιος του Φρανσίσκο ντι Αλμέιντα, το 1505.[46] Το 1517, οι Πορτογάλοι έχτισαν ένα φρούριο στην πόλη-λιμάνι Κολόμπο και σταδιακά επέκτειναν τον έλεγχό τους στις παράκτιες περιοχές. Το 1592, μετά από δεκαετίες διακεκομμένου πολέμου με τους Πορτογάλους, ο Βιμαλανταρμασούρια Α΄ μετέφερε το βασίλειό του στην πόλη Κάντι, στην ενδοχώρα, μια θέση που νόμιζε πιο ασφαλή από επίθεση.[47] Το 1619, υποκύπτοντας στις επιθέσεις των Πορτογάλων, η ανεξάρτητη ύπαρξη του βασιλείου της Τζάφνα έληξε.[48]

Κατά τη διάρκεια της βασιλείας του Ρατζασίνγκε Β΄, ολλανδοί εξερευνητές έφτασαν στο νησί. Το 1638 ο βασιλιάς υπέγραψε συνθήκη με την Ολλανδική Εταιρεία Ανατολικών Ινδιών για να απαλλαγεί από τους Πορτογάλους που κυβερνούσαν τις περισσότερες παράκτιες περιοχές.[49] Ο επόμενος ολλανδικό-πορτογαλικός πόλεμος είχε ως αποτέλεσμα τη νίκη των Ολλανδών, με το Κολόμπο να πέφτει στα χέρια των Ολλανδών το 1656. Οι Ολλανδοί παρέμειναν στις περιοχές που είχαν καταλάβει, παραβιάζοντας έτσι τη συνθήκη που είχαν υπογράψει το 1638. Μια εθνοτική ομάδα, οι Μπουργκέρ, προέκυψαν ως αποτέλεσμα της ολλανδικής κυριαρχίας.[50]

Το Βασίλειο της Κάντι ήταν η τελευταία ανεξάρτητη μοναρχία της Σρι Λάνκα.[51] Το 1595, ο Βιμαλανταρμασούρια έφερε το λείψανο του ιερού Δοντιού - το παραδοσιακό σύμβολο της βασιλικής και θρησκευτικής εξουσίας των Σιναλέζων - στην Κάντι, και έχτισε το Ναό του Ιερού Δοντιού.[51] Παρά τον συνεχιζόμενο διαρκή πόλεμο με τους Ευρωπαίους, η βασιλεία επιβίωσε. Αργότερα, μια κρίση διαδοχής εμφανίστηκε στο Κάντι με το θάνατο του βασιλιά Βίρα Ναρεντρασίνχα το 1739. Ήταν παντρεμένος με μια πριγκίπισσα της δυναστείας Μαντουράι Ναγιάκ, που μιλούσε την Τελούγκου, από τη Νότια Ινδία (Μαντουράι) και ήταν άτεκνος από αυτήν.[51]

Κατά τους Ναπολεόντειους πολέμους, φοβούμενοι ότι ο γαλλικός έλεγχος της Ολλανδίας μπορούσε να παραδώσει τη Σρι Λάνκα στους Γάλλους, η Μεγάλη Βρετανία κατέλαβε, με μικρές δυσκολίες, τις παράκτιες περιοχές του νησιού το 1796.[52] Δύο χρόνια αργότερα, το 1798, ο Σρι Ρατζάντι Ρατζασίνχα, τρίτος από τους τέσσερις βασιλιάδες Ναγιακάρ της Σρι Λάνκα, πέθανε από πυρετό. Μετά το θάνατό του, στέφθηκε βασιλιάς ένας ανιψιός του Ρατζάντι Ρατζασίνχα, ο δεκαοχτάχρονος Κανασάμι.[53] Ο νέος βασιλιάς, που ονομάστηκε Σρι Βικράμα Ρατζασίνχα, αντιμετώπισε μια βρετανική εισβολή το 1803, και αντεπιτέθηκε με επιτυχία. Ο πρώτος πόλεμος της Κάντι τελείωσε σε αδιέξοδο.[53]

Μέχρι τότε ολόκληρη η παράκτια περιοχή ήταν υπό την κατοχή της Βρετανικής Εταιρείας Ανατολικών Ινδιών ως αποτέλεσμα της Συνθήκης της Αμιένης. Στις 14 Φεβρουαρίου του 1815, η Κάντι καταλήφθηκε από τους Βρετανούς στον δεύτερο πόλεμο της Κάντι, τελειώνοντας την ανεξαρτησία της Σρι Λάνκα.[53] Ο Σρι Βικράμα Ρατζασίνχα, ο τελευταίος ντόπιος μονάρχης της Σρι Λάνκα, εξορίστηκε στην Ινδία.[54] Η σύμβαση της Κάντι παραχώρησε τυπικά ολόκληρη τη χώρα στη βρετανική αυτοκρατορία. Οι προσπάθειες των ευγενών της Σρι Λάνκα για υπονόμευση της βρετανικής εξουσίας το 1818 κατά τη διάρκεια της εξέγερσης του Ούβα αναχαιτίστηκαν από τον κυβερνήτη Ρόμπερτ Μπράουνριγκ.[55]

Η αρχή της σύγχρονης περιόδου της Σρι Λάνκα χαρακτηρίζεται από τις μεταρρυθμίσεις του Κόουλμπρουκ-Κάμερον το 1833.[56] Οι οποίοι εισήγαγαν μια ωφελιμιστική και φιλελεύθερη πολιτική κουλτούρα στη χώρα με βάση το κράτος δικαίου και συγχώνευσαν τις επαρχίες της Κάντι με τις παράκτιες περιοχές σε μια ενιαία κυβέρνηση.[56] Καθιερώθηκε ένα εκτελεστικό συμβούλιο και ένα νομοθετικό συμβούλιο. Μέχρι αυτή τη στιγμή, τα πειράματα με φυτείες καφέ ήταν σε μεγάλο βαθμό επιτυχημένα.[57]

Σύντομα ο καφές έγινε το κύριο εξαγωγικό προϊόν της Σρι Λάνκα. Η πτώση των τιμών του καφέ ως αποτέλεσμα της ύφεσης του 1847 σταμάτησε την οικονομική ανάπτυξη και οδήγησε τον κυβερνήτη να εισαγάγει μια σειρά φόρων στα πυροβόλα όπλα, τα σκυλιά, τα καταστήματα, τις βάρκες κλπ. Και να επαναφέρει μια μορφή ράτζακαριγια (rajakariya), απαιτώντας έξι ημέρες ελεύθερης εργασίας σε δρόμους ή την πληρωμή ισοδύναμου σε μετρητά.[57] Αυτά τα σκληρά μέτρα έκαναν εχθρική την βρετανική κυβέρνηση στους ντόπιους και ξέσπασε μια άλλη εξέγερση το 1848.[58] Μια καταστροφική ασθένεια των φύλλων, Hemileia vastatrix, έπληξε τις φυτείες καφέ το 1869, καταστρέφοντας ολόκληρη τη βιομηχανία μέσα σε δεκαπέντε χρόνια.[59] Οι Βρετανοί βρήκαν γρήγορα αντικαταστάτη: εγκαταλείποντας τον καφέ και άρχισαν να καλλιεργούν τσάι. Η παραγωγή τσαγιού στη Σρι Λάνκα αναπτύχθηκε στις επόμενες δεκαετίες. Οι μεγάλες φυτείες καουτσούκ ξεκίνησαν στις αρχές του 20ου αιώνα.

Μέχρι τα τέλη του 19ου αιώνα, μια νέα μορφωμένη κοινωνική τάξη που υπερέβαινε τη φυλή και την κάστα προέκυψε από τις βρετανικές προσπάθειες να στελεχωθεί η δημόσια υπηρεσία της Κεϋλάνης και τα νομικά, εκπαιδευτικά και ιατρικά επαγγέλματα.[60] Νέοι ηγέτες εκπροσώπησαν τις διάφορες εθνοτικές ομάδες του πληθυσμού στο Νομοθετικό Συμβούλιο της Κεϋλάνης σε κοινοτική βάση. Η βουδιστική και η ινδουιστική αναγένηση αντέδρασαν ενάντια στις χριστιανικές ιεραποστολικές δραστηριότητες.[61][62] Οι πρώτες δύο δεκαετίες του 20ού αιώνα είναι γνωστές για τη μοναδική αρμονία μεταξύ της Σιναλέζικης και Ταμίλ πολιτικής ηγεσίας, που έκτοτε χάθηκε.[63]

Το 1919, οι κύριες Σιναλέζικες και Ταμίλ πολιτικές οργανώσεις ενώθηκαν για να σχηματίσουν το Εθνικό Κογκρέσο της Κεϋλάνης, υπό την ηγεσία του Πονάμπαλαμ Αρουνάσαλαμ,[64] πιέζοντας τους αποικιακούς κυβερνήτες για περισσότερες συνταγματικές μεταρρυθμίσεις. Αλλά χωρίς τη μαζική λαϊκή υποστήριξη και με την ενθάρρυνση του κυβερνήτη για «κοινοτική εκπροσώπηση» με τη δημιουργία μίας «θέσης Κολόμπο» που ταλαντεύονταν μεταξύ των Σιναλέζων και των Ταμίλ, το Κογκρέσο έχασε τη δυναμική του στα μέσα της δεκαετίας του 1920.[65]

Οι μεταρρυθμίσεις Ντόνουμορ του 1931 απέρριψαν την κοινοτική εκπροσώπηση και εισήγαγαν το καθολικό δικαίωμα ψήφου για ενηλίκους (το δικαίωμα ψήφου ανερχόταν στο 4% πριν από τις μεταρρυθμίσεις). Αυτό το βήμα επικρίθηκε έντονα από την πολιτική ηγεσία των Ταμίλ, η οποία συνειδητοποίησε ότι θα μειωθεί σε μια μειονότητα στο νεοσυσταθέν κρατικό Συμβούλιο της Κεϋλάνης, το οποίο διαδέχτηκε το νομοθετικό συμβούλιο.[66][67] Το 1937, ο ηγέτης των Ταμίλ Γ. Γ. Ποννάμπαλαμ ζήτησε από το κρατικό συμβούλιο 50-50 εκπροσώπηση (50% για τους Σιναλέζους και 50% για τις άλλες εθνοτικές ομάδες). Ωστόσο, αυτό το αίτημα δεν εκπληρώθηκε από τις μεταρρυθμίσεις του Σόλμπουρι του 1944-45.

Σύγχρονη Σρι ΛάνκαΕπεξεργασία

Το σύνταγμα του Σόλμπουρι έκανε τη Σρι Λάνκα μέλος της Βρετανικής Κοινοπολιτείας και ανακήρυξε την ανεξαρτησία στις 4 Φεβρουαρίου του 1948.[68] Ο Ντ. Σ. Σενανάικε έγινε ο πρώτος πρωθυπουργός της Κεϋλάνης.[69] Διακεκριμένοι ηγέτες των Ταμίλ, συμπεριλαμβανομένων των Ποναμπάλαμ και Αρουνάσαλαμ Μαχαντέβα, προσχώρησαν στο υπουργικό του συμβούλιο.[66][70] Το Βρετανικό Βασιλικό Ναυτικό παρέμεινε σταθμευμένο στο Τρινκομάλε έως το 1956. Μια λαϊκή διαδήλωση σε όλη τη χώρα κατά της απόσυρσης του δελτίου ρυζιού, γνωστή ως Χάρταλ 1953, είχε ως αποτέλεσμα την παραίτηση του πρωθυπουργού Ντάντλι Σενανάικε.[71]

Ο Σ. Ο. Ρ. Ντ. Μπανταρανάικε εξελέγη πρωθυπουργός το 1956. Η τριετής κυβέρνησή του είχε βαθιά επίδραση μέσω του αυτοανακηρυγμένου ρόλου του ως «υπερασπιστής της καταπιεσμένης κουλτούρας των Σιναλέζων».[72] Εισήγαγε το αμφιλεγόμενο νομοσχέδιο για τη χρήση μόνο της Σιναλέζικης γλώσσας, αναγνωρίζοντας τη Σιναλέζικη ως τη μοναδική επίσημη γλώσσα της κυβέρνησης. Παρόλο που ανατράπηκε εν μέρει το 1958, το νομοσχέδιο αποτελούσε σοβαρή ανησυχία για την κοινότητα των Ταμίλ, η οποία αντιλαμβανόταν ότι αποτελούσε απειλή για τη γλώσσα και τον πολιτισμό τους.[73][74][75]

Το Ομοσπονδιακό Κόμμα (FP) ξεκίνησε ένα κίνημα μη-βίαιας αντίστασης / παθητικής αντίστασης (Σατυαγκράχα) ενάντια στο νομοσχέδιο, το οποίο ώθησε τον Μπανταρανάικε να καταλήξει σε συμφωνία (Σύμφωνο Μπανταρανάικε -Τσελβανάικαμ) με τον Τσελβανάικαμ, αρχηγό του FP, για την επίλυση της επικείμενης εθνοτικής σύγκρουσης.[76] Το σύμφωνο αποδείχθηκε αναποτελεσματικό ενόψει των συνεχιζόμενων διαμαρτυριών από την αντιπολίτευση και τους βουδιστές μοναχούς. Το νομοσχέδιο, μαζί με διάφορα κυβερνητικά προγράμματα αποικισμού, συνέβαλαν πολύ στην πολιτική οργή μεταξύ των Σιναλέζων και Ταμίλ πολιτικών ηγετών.[77] Ο Μπανταρανάικε δολοφονήθηκε από έναν εξτρεμιστή βουδιστή μοναχό το 1959.[78]

Η Σιριμάβο Μπανταρανάικε, χήρα του Μπανταρανάικε και πρώτη στην ιστορία της ανθρωπότητας γυναίκα πρωθυπουργός, ανέλαβε το αξίωμα του πρωθυπουργού το 1960 και αντέκρουσε μια απόπειρα πραξικοπήματος το 1962. Κατά τη δεύτερη θητεία της ως πρωθυπουργός, η κυβέρνηση θέσπισε σοσιαλιστικές οικονομικές πολιτικές, ενισχύοντας τους δεσμούς της με τη Σοβιετική Ένωση και την Κίνα, ενώ εισήγαγε την χώρα στο Κίνημα των Αδεσμεύτων. Το 1971, η Κεϋλάνη γνώρισε μια μαρξιστική εξέγερση (JVP), η οποία καταστάλθηκε γρήγορα.

Η χώρα είχε λάβει το όνομα Κεϊλάο (Ceilao) από τους Πορτογάλους αποικιοκράτες, ενώ αργότερα ονομάστηκε Κεϊλάν (Ceylan) από τους Ολλανδούς και Κεϊλάν από τους Βρετανούς. Αυτό το όνομα κράτησε έως το 1972, όταν η κυβέρνηση αποφάσισε να αλλάξει το αποικιοκρατικό όνομα και να επανέλθει στο αρχαίο όνομα του νησιού προσθέτοντας τη σινχαλέζικη λέξη Σρι που σημαίνει «λαμπρός» και η χώρα έγινε δημοκρατία με το όνομα Σρι Λάνκα (= «Περίλαμπρο Νησί»).[79]

Τα παρατεταμένα παράπονα των μειονοτήτων και η χρήση του κοινοτικού συναισθηματισμού ως όπλο εκλογικής εκστρατείας τόσο από τους Σιναλέζους ηγέτες όσο και από τους Ταμίλ ενθάρρυναν τη νεοεμφανιζόμενη μαχητικότητα των Ταμίλ στο Βορρά κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1970.[80] Η πολιτική τυποποίησης από την κυβέρνηση της Σιριμάβο για την αποκατάσταση των ανισοτήτων που δημιουργήθηκαν κατά την εγγραφή στο πανεπιστήμιο, η οποία ήταν ουσιαστικά μια θετική δράση για να βοηθήσει τους γεωγραφικά μειονεκτούντες φοιτητές να αποκτήσουν τριτοβάθμια εκπαίδευση,[81] είχε ως αποτέλεσμα τη μείωση του ποσοστού των φοιτητών Ταμίλ σε πανεπιστημιακό επίπεδο και ενήργησε ως ο άμεσος καταλύτης για την άνοδο της μαχητικότητας.[82][83] Η δολοφονία του δημάρχου της Τζάφνα, Άλφρεντ Ντουραγιάππα, το 1975 από τους Τίγρεις για την Απελευθέρωση του Ταμίλ Ιλάμ (LTTE) σηματοδότησε ένα σημείο κρίσης.[84][85]

Η κυβέρνηση του Τζ. Ρ. Τζαγιαουάρντεν ανέλαβε την εξουσία το 1977, νικώντας τη μη δημοφιλή κυβέρνηση του Ενωμένου Μετώπου.[86] Ο Τζαγιαουάρντεν εισήγαγε ένα νέο σύνταγμα, μαζί με την οικονομία της ελεύθερης αγοράς και μια ισχυρή εκτελεστική προεδρία, σύμφωνα με το μοντέλο της Γαλλίας. Έκανε τη Σρι Λάνκα την πρώτη χώρα της Νότιας Ασίας που ελευθέρωσε την οικονομία της.[87] Ξεκινώντας το 1983, οι εθνοτικές εντάσεις εκδηλώθηκαν σε μια εξέγερση ενάντια στην κυβέρνηση από τους Τίγρεις για την Απελευθέρωση του Ταμίλ Ιλάμ (LTTE). Μια επίθεση του LTTE σε 13 στρατιώτες είχε ως αποτέλεσμα τις ταραχές κατά των Ταμίλ τον Ιούλιο του 1983, οι οποίες φέρεται να υποστηρίζονταν από σκληροπυρηνικούς Σιναλέζους υπουργούς, με αποτέλεσμα περισσότεροι από 150.000 πολίτες Ταμίλ να εγκαταλείψουν το νησί, ζητώντας άσυλο σε άλλες χώρες.[88][89]

Διάφορα ολισθήματα στην εξωτερική πολιτική οδήγησαν την Ινδία να ενισχύσει τους Τίγρεις για την Απελευθέρωση του Ταμίλ Ιλάμ (LTTE) παρέχοντας όπλα και εκπαίδευση.[90][91][92] Το 1987, υπογράφηκε μία συμφωνία ανάμεσα στην Ινδία και τη Σρι Λάνκα και η Ινδική Δύναμη Διατήρησης της Ειρήνης (IPKF) αναπτύχθηκε στη Βόρεια Σρι Λάνκα για να σταθεροποιήσει την περιοχή εξουδετερώνοντας το LTTE.[93] Την ίδια χρονιά, το JVP ξεκίνησε τη δεύτερη εξέγερσή του στη Νότια Σρι Λάνκα,[94] καθιστώντας αναγκαία την αναδιάταξη του IPKF το 1990.[95] Τον Οκτώβριο του 1990, το LTTE απέλασε τους Μουσουλμάνους από τη Βόρεια Σρι Λάνκα.[96] Το 2002, η κυβέρνηση της Σρι Λάνκα και το LTTE υπέγραψαν μια συμφωνία κατάπαυσης του πυρός με τη μεσολάβηση της Νορβηγίας.[75]

Το ασιατικό τσουνάμι του 2004 σκότωσε πάνω από 35.000 ανθρώπους στη Σρι Λάνκα.[97] Από το 1985 έως το 2006, η κυβέρνηση της Σρι Λάνκα και οι αντάρτες Ταμίλ πραγματοποίησαν τέσσερις γύρους ειρηνευτικών συνομιλιών χωρίς επιτυχία. Τόσο το LTTE όσο και η κυβέρνηση επανέλαβαν τις μάχες το 2006, και η κυβέρνηση αποχώρησε επίσημα από την κατάπαυση του πυρός το 2008.[75] Το 2009, υπό την Προεδρία του Μαχίντα Ραγιαπάκσε, οι Ένοπλες Δυνάμεις της Σρι Λάνκα νίκησαν τον LTTE και αποκατέστησαν τον έλεγχο ολόκληρης της χώρας υπό την κυβέρνηση της Σρι Λάνκα.[98] Κατά τη διάρκεια των 26 ετών ένοπλης σύρραξης (1983-2009), υπολογίζεται ότι έχασαν τη ζωή τους 60.000 με 100.000 άνθρωποι.[99][100]

Αποσχιστικό κίνημα των ΤαμίλΕπεξεργασία

Από το 1983 ως το 2009 η χώρα ταλανιζόταν από βία καθώς η μειονότητα των Ταμίλ διεκδικούσε την ανεξαρτησία της.[6] Οι δυνάμεις του στρατού συγκρούονταν με την ένοπλη ομάδα ανταρτών που αποκαλείται Τίγρεις για την Απελευθέρωση του Ταμίλ Ιλάμ (αγγλικά: Liberation Tigers of Tamil Eelam - LTTE, ταμιλικά: தமிழீழ விடுதலைப் புலிகள்). Το 2002 οι αντάρτες και η κυβέρνηση υπέγραψαν εκεχειρία με τη διαμεσολάβηση της Νορβηγίας. Οι εχθροπραξίες όμως εντάθηκαν και πάλι το 2006.[101]

Τον Ιανουάριο του 2009 ο κυβερνητικός στρατός κατάφερε τα μεγαλύτερα πλήγματα εναντίον των ανταρτών Τίγρεων των Ταμίλ. Έπειτα από σφοδρές μάχες κατελήφθησαν από τον κυβερνητικό στρατό οι πόλεις Κιλινότσι, πολιτική πρωτεύουσα των ανταρτών και στη συνέχεια η Μουλαϊτίβου, τελευταία πόλη που βρισκόταν υπό τον έλεγχο των αυτονομιστών.[102] Στις 16 Μαΐου του 2009 ο πρόεδρος Ραγιαπάκσε ανακοίνωσε τη νίκη του κυβερνητικού στρατού επί των ανταρτών Ταμίλ, σηματοδοτώντας το τέλος ενός εμφυλίου που διήρκεσε 25 χρόνια[103]. Την επόμενη ημέρα οι αντάρτες αποφάσισαν κατάπαυση του πυρός και παραδέχθηκαν ότι ο αγώνας τους είχε άδοξο τέλος.[104]

ΓεωγραφίαΕπεξεργασία

 
Χάρτης της Σρι Λάνκα

Το νησί υποδιαιρείται σε τρεις φυσικές περιοχές: Το βόρειο τμήμα είναι πεδινό. Στο κεντρικό τμήμα απλώνονται μικρές πεδιάδες, ενώ στο νότιο τμήμα δεσπόζουν ορεινοί όγκοι με υψηλότερες κορυφές τα βουνά Πιντουρουταλαγκάλα. Επειδή βρίσκεται κοντά στον Ισημερινό (μεταξύ 5ου και 10ου παράλληλου βόρεια του Ισημερινού), η Σρι Λάνκα έχει κλίμα θερμό και υγρό. Οι κλιματικές αντιθέσεις είναι εμφανείς και επηρεάζουν τη βλάστηση. Έτσι, ενώ η μεσημβρινή περιοχή είναι σκεπασμένη με ωραία δάση, το κεντρικό τμήμα είναι μια φτωχή ζούγκλα. Η μεσημβρινή περιοχή είναι πυκνοκατοικημένη. Το τοπίο της χαρακτηρίζεται από την οργιώδη βλάστηση.

Διοικητική διαίρεσηΕπεξεργασία

Για διοικητικούς σκοπούς, η Σρι Λάνκα χωρίζεται σε εννέα περιφέρειες[105] και είκοσι πέντε επαρχίες.[106]

Υπήρξαν περιφέρειες στη Σρι Λάνκα από τον 19ο αιώνα, αλλά δεν είχαν νομικό καθεστώς έως το 1987, όταν η 13η τροποποίηση του συντάγματος του 1978 δημιούργησε περιφερειακά συμβούλια μετά από αρκετές δεκαετίες αυξανόμενης πίεσης για αποκέντρωση της κυβέρνησης της Σρι Λάνκα.[107] Κάθε περιφερειακό συμβούλιο είναι αυτόνομο όργανο που δεν υπάγεται στην αρμοδιότητα οποιουδήποτε Υπουργείου. Ορισμένες από τις λειτουργίες του είχαν αναληφθεί από τα υπουργεία, τις υπηρεσίες, τις εταιρείες και τις νόμιμες αρχές της κεντρικής κυβέρνησης,[107] αλλά η εξουσία επί της γης και της αστυνομίας υπάγεται κατά κανόνα στα περιφερειακά συμβούλια.[108][109] Μεταξύ 1989 και 2006, οι βόρειες και ανατολικές περιφέρειες συγχωνεύθηκαν προσωρινά για να σχηματίσουν τη βορειοανατολική περιφέρεια.[110][111] Πριν από το 1987, όλα τα διοικητικά καθήκοντα για τις περιφέρειες διεκπεραιώνονταν από μια περιφερειακή δημόσια υπηρεσία που έδρευε στην περιφέρεια, η οποία είχε τεθεί σε εφαρμογή από την εποχή της αποικιοκρατίας. Τώρα κάθε περιφέρεια διοικείται από ένα άμεσα εκλεγμένο περιφερειακό συμβούλιο.

Διοικητική διαίρεση της Σρι Λάνκα
Περιφέρεια Πρωτεύουσα Έκταση (τ.χλμ.) Πληθυσμός
Κεντρική Περιφέρεια Κάντι 5.674 2.556.774
Ανατολική Περιφέρεια Τρινκομάλε 9.996 1.547.377
Βορειοκεντρική Περιφέρεια Ανουρανταπούρα 10.714 1.259.421
Βόρεια Περιφέρεια Τζάφνα 8.884 1.060.023
Βορειοδυτική Περιφέρεια Κουρουνέγκαλα 7.812 2.372.185
Σαμπαραγκαμούα Ρατναπούρα 4.902 1.919.478
Νότια Περιφέρεια Γκάλε 5.559 2.465.626
Ούβα Μπαντούλα 8.488 1.259.419
Δυτική Περιφέρεια Κολόμπο 3.709 5.837.294

ΕκλογέςΕπεξεργασία

Δικαίωμα ψήφου στις εκλογές έχουν όσες και όσοι είναι ηλικίας 18 ετών και άνω.[6]

ΔημογραφίαΕπεξεργασία

Το προσδόκιμο ζωής στο σύνολο του πληθυσμού, σύμφωνα με εκτιμήσεις του 2016 του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας ήταν 75,3 χρόνια (72,1 χρόνια οι άνδρες και 78,5 οι γυναίκες).[112]

ΟικονομίαΕπεξεργασία

Οι κάτοικοι του νησιού ζουν κυρίως από τη γεωργία. Παράγουν ρύζι, γλυκοπατάτα, αρτόκαρπους, τσάι (περίφημο το τσάι Κεϋλάνης) και κοκοφοίνικες, αλλά γενικά η γεωργική παραγωγή είναι ανεπαρκής: η Σρι Λάνκα υποχρεώνεται να εισάγει από το εξωτερικό τρόφιμα, όπως π.χ. ρύζι από τη Μιανμάρ. Η βιομηχανία δεν έχει αναπτυχθεί. Υπάρχουν εργοστάσια επεξεργασίας αγροτικών προϊόντων, όπως ελαιουργίας, βυρσοδεψίας, καπνεργοστάσια κ.ά.. Η βιομηχανία μετάλλου περιορίζεται σε ένα εργοστάσιο, το ίδιο και η χημική βιομηχανία.

Υπάρχουν ορυχεία γραφίτη, μοσχοβίτη και πολύτιμων λίθων, που έχουν μεγάλη σπουδαιότητα.

ΜεταφορέςΕπεξεργασία

Η οδήγηση γίνεται στα αριστερά.

ΑθλητισμόςΕπεξεργασία

 
Αγώνας κρίκετ μεταξύ Σρι Λάνκα και Αγγλίας στο Κολόμπο το 2001

Παρότι το εθνικό άθλημα στη Σρι Λάνκα είναι η πετοσφαίριση,[113] μακράν το πιο δημοφιλές άθλημα είναι το κρίκετ.[113] Εξίσου δημοφιλές είναι και το ράγκμπι, όπως επίσης τα αθλήματα του υγρού στίβου, το ποδόσφαιρο, ο στίβος και η αντισφαίριση. Το 1996 η εθνική ομάδα κρίκετ της χώρας κατέκτησε το Παγκόσμιο Κύπελλο,[114] όπως επίσης και τα Ασιατικά Κύπελλα των ετών 1996 και 2004. Η εθνική έφτασε στον τελικό και του Παγκοσμίου κυπέλλου του 2007, όπου ηττήθηκε από την ομάδα της Αυστραλίας.[115]

Η χώρα έχει πολλά γήπεδα και συνδιοργάνωσε το 1996 το Παγκόσμιο Κύπελλο Κρίκετ με την Ινδία και το Πακιστάν. Επίσης, έχει φιλοξενήσει πολλές διοργανώσεις του Ασιατικού Κυπέλλου.


ΠαραπομπέςΕπεξεργασία

  1. 1,0 1,1 Επίσημη εκτίμηση
  2. Στατιστική Υπηρεσία της Σρι Λάνκα
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 «Σρι Λάνκα». ΔΝΤ. Απρίλιος 2017. Ανακτήθηκε στις 9 Μαΐου 2017. 
  4. «2019 Human Development Report» (PDF). United Nations Development Programme. 2018. Ανακτήθηκε στις 9 Δεκεμβρίου 2019. 
  5. «Sri Lanka Facts». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 26 Σεπτεμβρίου 2007. Ανακτήθηκε στις 13 Ιουλίου 2007. 
  6. 6,0 6,1 6,2 CIA World Factbook
  7. «Ancient graves during pre-Wijeya era found». www.dailymirror.lk. Ανακτήθηκε στις 20 Οκτωβρίου 2015. 
  8. «The Coming of Vijaya». The Mahavamsa. 
  9. «Vijaya (Singha) and the Lankan Monarchs – Family #3000». Ancestry.com. Ανακτήθηκε στις 15 Ιουλίου 2014. 
  10. «World Heritage site: Anuradhapura». worldheritagesite.org. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 7 Ιανουαρίου 2004. Ανακτήθηκε στις 15 Ιουλίου 2014. 
  11. «Waterworld: Ancient Sinhalese Irrigation». mysrilankaholidays.com. Ανακτήθηκε στις 15 Ιουλίου 2014. 
  12. Perera H. R. «Buddhism in Sri Lanka: A Short History». accesstoinsight.org. Ανακτήθηκε στις 15 Ιουλίου 2014. 
  13. Holt, John Clifford (2004). «Sri Lanka». Στο: Buswell, Robert E. Jr. Macmillan Encyclopedia of Buddhism. Macmillan Reference. σελίδες 795–799. ISBN 978-0-8160-5459-6. 
  14. 14,0 14,1 «King Devanampiya Tissa (306 BC – 266 BC)». Mahavamsa. Ανακτήθηκε στις 15 Ιουλίου 2014. 
  15. «Buddhism in Sri Lanka». buddhanet.net. Ανακτήθηκε στις 15 Ιουλίου 2014. 
  16. Maung Paw, σελ. 6
  17. Gunawardana, Jagath. «Historical trees: Overlooked aspect of heritage that needs a revival of interest». Daily Mirror. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 15 Ιουλίου 2012. Ανακτήθηκε στις 15 Ιουλίου 2014. [χρειάζεται καλύτερη πηγή]
  18. De Silva, Harris. «Distortion of history for political purposes». Ancestry.com. Ανακτήθηκε στις 15 Ιουλίου 2014. 
  19. Lopez 2013, σελ. 200.
  20. «The History of Ceylon». sltda.gov.lk. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 8 Αυγούστου 2014. Ανακτήθηκε στις 15 Ιουλίου 2014. 
  21. Ponnamperuma, Senani (2013). Story of Sigiriya. Melboune: Panique Pty Ltd. ISBN 978-0-9873451-1-0. 
  22. Bandaranayake, Senake (1999). Sigiriya: City, Palace, and Royal Gardens. Colombo: Central Cultural Fund, Ministry of Cultural Affairs. ISBN 978-955-613-111-6. 
  23. Siriweera, W. I. (1994). A Study of the Economic History of Pre Modern Sri Lanka. Vikas Publishing House. σελίδες 44–45. ISBN 978-0-7069-7621-2. 
  24. Codrington, Ch. 4
  25. Lambert, Tim. «A Brief History of Sri Lanka». localhistories.org. Ανακτήθηκε στις 15 Ιουλίου 2014. 
  26. Bokay, Mon (1966). Relations between Ceylon and Burma in the 11th Century AD. Artibus Asiae Publishers. 23. Artibus Asiae Publishers. σελίδες 93–95. JSTOR 1522637. 
  27. «Ancient Irrigation Works». lakdiva.org. Ανακτήθηκε στις 15 Ιουλίου 2014. 
  28. Herath, R. B. (2002). Sri Lankan Ethnic Crisis: Towards a Resolution. Trafford Publishing. σελ. 19. ISBN 978-1-55369-793-0. Parakramabahu 1 further extended the system to the highest resplendent peak of hydraulic civilization of the country's history. 
  29. Journal of the Royal Asiatic Society of Great Britain and Ireland: Volume 7. Cambridge: Cambridge University Press for the Royal Asiatic Society. 1875. σελ. 152. ... and when at the height of its prosperity, during the long and glorious reign of Parakramabahu the Great ... 
  30. Beveridge, H. (1894). «The Site of Karna Suvarna». Journal of the Asiatic Society of Bengal 62: 324. https://books.google.com/?id=VRngAAAAMAAJ&pg=PA324. «His [Parakramabahu's] reign is described by Tumour as having been the most martial, enterprising, and glorious in Singhalese history.». 
  31. 31,0 31,1 Herath, R.B. (2002). Sri Lankan Ethnic Crisis: Towards a Resolution. Trafford Publishing. σελίδες 18–21. ISBN 978-1-55369-793-0. 
  32. «Parakrama Samudra». International Lake Environment Committee. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 5 Ιουνίου 2011. 
  33. «ParakramaBahu I: 1153–1186». lakdiva.org. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 4 Φεβρουαρίου 2014. 
  34. Jayasekera, P.V.J. (1992). Security dilemma of a small state, Part 1. Peradeniya: Institute for International Studies University of Peradeniya, Sri Lanka. σελ. 25. ISBN 978-81-7003-148-2. ..His invasion in 1215 was more or less a looting expedition.. 
  35. 35,0 35,1 Nadarajan, V History of Ceylon Tamils, p. 72
  36. 36,0 36,1 Indrapala, K Early Tamil Settlements in Ceylon, p. 16
  37. Gnanaprakasar, Swamy (2003). A Critical History of Jaffna. New Delhi: Asian Educational Services. σελ. 122. ISBN 978-81-206-1686-8. 
  38. Holt, John Clifford (1991). Buddha in the Crown: Avalokitesvara in the Buddhist Traditions of Sri Lanka. Oxford University Press. σελ. 304. ISBN 978-0-19-506418-6. 
  39. Codrington, Ch. 6
  40. «South East Aisa in Ming Shi-lu». Geoff Wade, 2005. Ανακτήθηκε στις 13 Απριλίου 2015. 
  41. «Voyages of Zheng He 1405–1433». National Geographic. http://ngm.nationalgeographic.com/ngm/0507/feature2/map.html. Ανακτήθηκε στις 13 April 2015. 
  42. «Ming Voyages». Columbia University. Ανακτήθηκε στις 13 Απριλίου 2015. 
  43. «Admiral Zheng He». aramco world. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 31 Οκτωβρίου 2014. Ανακτήθηκε στις 13 Απριλίου 2015. 
  44. «The trilingual inscription of Admiral Zheng He». lankalibrary forum. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 20 Ιουνίου 2015. Ανακτήθηκε στις 13 Απριλίου 2015. 
  45. «Zheng He». world heritage site. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 12 Απριλίου 2010. Ανακτήθηκε στις 13 Απριλίου 2015. 
  46. «Sri Lanka History». Thondaman Foundation. 
  47. «King Wimaladharmasuriya». S.B. Karalliyadde – The Island. Ανακτήθηκε στις 15 Ιουλίου 2014. 
  48. Knox, Robert (1681). An Historical Relation of the Island Ceylon. London: Reprint. Asian Educational Services. σελίδες 19–47. 
  49. Anthonisz, Richard Gerald (2003). The Dutch in Ceylon: an account of their early visits to the island, their conquests, and their rule over the maritime regions during a century and a half. Asian Educational Services. σελίδες 37–43. ISBN 978-81-206-1845-9. 
  50. Bosma, U. (2008). «1». Being "Dutch" in the Indies: a history of creolisation and empire, 1500–1920. University of Michigan. ISBN 978-0-89680-261-2. 
  51. 51,0 51,1 51,2 «A kingdom is born, a kingdom is lost». The Sunday Times. Ανακτήθηκε στις 15 Ιουλίου 2014. 
  52. «The first British occupation and the definitive Dutch surrender». colonialvoyage.com. 18 Φεβρουαρίου 2014. 
  53. 53,0 53,1 53,2 «History of Sri Lanka and significant World events from 1796 AD to 1948». scenicsrilanka.com. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2 Νοεμβρίου 2013. Ανακτήθηκε στις 15 Ιουλίου 2014. 
  54. Codrington, Ch. 11
  55. «Keppetipola and the Uva Rebellion». lankalibrary.com. Ανακτήθηκε στις 15 Ιουλίου 2014. 
  56. 56,0 56,1 Corea, Gamani & Kelegama, Saman (2004). Economic policy in Sri Lanka: Issues and debates. SAGE. σελίδες 405–406. ISBN 978-0-7619-3278-9. 
  57. 57,0 57,1 Nubin 2002, σελ. 115
  58. «Gongale Goda Banda (1809–1849) : The leader of the 1848 rebellion». Wimalaratne, K.D.G. Ανακτήθηκε στις 15 Ιουλίου 2014. 
  59. Lennox A. Mills (1964). Ceylon Under British Rule, 1795–1932. Psychology Press. σελ. 246. ISBN 978-0714620190. 
  60. Nubin 2002, σελίδες 116–117
  61. Bond, George D. (1992). The Buddhist revival in Sri Lanka: Religious tradition, reinterpretation and response. Motilal Banarsidass Publications. σελίδες 11–22. ISBN 978-81-208-1047-1. 
  62. «Cutting edge of Hindu revivalism in Jaffna». Balachandran, P.K. 25 Ιουνίου 2006. 
  63. De Silva 1981, σελ. 387
  64. De Silva 1981, σελ. 386
  65. De Silva 1981, σελίδες 389–395
  66. 66,0 66,1 «Chronology of events related to Tamils in Sri Lanka (1500–1948)». Hellmann-Rajanayagam, Dagmar. National University of Malaysia. Ανακτήθηκε στις 15 Ιουλίου 2014. 
  67. De Silva 1981, σελ. 423
  68. «Sinhalese Parties». Library of Congress Country Studies. Ανακτήθηκε στις 15 Ιουλίου 2014. 
  69. «Sinhalese Parties». Library of Congress Country Studies. Ανακτήθηκε στις 15 Ιουλίου 2014. 
  70. Nubin 2002, σελίδες 121–122
  71. Weerakoon, Batty. «Bandaranaike and Hartal of 1953». The Island. Ανακτήθηκε στις 15 Ιουλίου 2014. 
  72. Nubin 2002, σελ. 123
  73. Ganguly, Šumit (2003). Brown, Michael E., επιμ. Fighting Words: language policy and ethnic relations in Asia. The MIT Press. σελίδες 136–138. ISBN 978-0-262-52333-2. Ανακτήθηκε στις 15 Ιουλίου 2014. 
  74. Schmid, Bettina; Schroeder, Ingo, επιμ. (2001). Anthropology of Violence and Conflict. Routledge. σελ. 185. ISBN 978-0-415-22905-0. Ανακτήθηκε στις 15 Ιουλίου 2014. 
  75. 75,0 75,1 75,2 «Sri Lanka Profile». BBC News. 5 November 2013. https://www.bbc.co.uk/news/world-south-asia-12004081. 
  76. Peebles, Patrick (2006). The History of Sri Lanka. Greenwood Press. σελίδες 109–111. ISBN 978-0-313-33205-0. 
  77. University of Edinburgh. «Staff profile: Jonathan Spencer». Ανακτήθηκε στις 15 Ιουλίου 2014. 
  78. «Sri Lanka: The untold story – Assassination of Bandaranaike». Rajasingham, K. T. Asia Times. 2002. Ανακτήθηκε στις 15 Ιουλίου 2014. 
  79. Σρι Λανκα: Από το Κάντι ως τη Νουβάρα Ελίγια, 18 Μαρτίου 2012, ΤΟ ΒΗΜΑ
  80. Nubin 2002, σελίδες 128–129
  81. De Silva; K. M. (Ιουλίου 1997). «Affirmative Action Policies: The Sri Lankan Experience» (PDF). International Center for Ethnic Studies. σελίδες 248–254. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο (PDF) στις 30 Σεπτεμβρίου 2011. 
  82. Jayasuriya, J.E. (1981). Education in the Third World. Pune: Indian Institute of Education. OCLC 7925123. 
  83. Taraki Sivaram (Μαΐου 1994). «The Exclusive Right to Write Eelam History». Tamil Nation. 
  84. Hoffman, Bruce (2006). Inside Terrorism. New York: Columbia University Press. σελ. 139. ISBN 978-0-231-12699-1. 
  85. Rohan Gunaratna (Δεκεμβρίου 1998). «International and Regional Implications of the Sri Lankan Tamil Insurgency» (PDF). 
  86. Rajasingham, K.T. (2002). «Tamil militancy – a manifestation». Ανακτήθηκε στις 15 Ιουλίου 2014. 
  87. «Sri Lanka – an Overview». Fulbright commission. 
  88. «Remembering Sri Lanka's Black July – BBC News». 23 July 2013. https://www.bbc.com/news/world-asia-23402727. Ανακτήθηκε στις 20 October 2015. 
  89. «The Black July 1983 that Created a Collective Trauma». Jayatunge, Ruwan M. LankaWeb. 2010. Ανακτήθηκε στις 15 Ιουλίου 2014. 
  90. «LTTE: the Indian connection». Sunday Times. 1997. http://sundaytimes.lk/970119/plus4.html. Ανακτήθηκε στις 15 July 2014. 
  91. «Uppermost in our minds was to save the Gandhis' name». Express India. 1997. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 11 August 2007. https://web.archive.org/web/20070811204127/http://www.expressindia.com/ie/daily/19971212/34650923.html. 
  92. «For firmer and finer International Relations». Wijesinghe, Sarath. Sri Lanka Guardian. Ανακτήθηκε στις 15 Ιουλίου 2014. 
  93. Stokke, K.; Ryntveit, A.K. (2000). «The Struggle for Tamil Eelam in Sri Lanka». A Journal of Urban and Regional Policy 31 (2): 285–304. doi:10.1111/0017-4815.00129. 
  94. Gunaratna, Rohan (1998). Sri Lanka's Ethnic Crisis and National Security. Colombo: South Asian Network on Conflict Research. σελ. 353. ISBN 978-955-8093-00-9. 
  95. «Chapter 30: Whirlpool of violence, Sri Lanka: The Untold Story». Asia Times. 2002. Ανακτήθηκε στις 15 Ιουλίου 2014. 
  96. «1990, The War Year if Ethnic Cleansing Of The Muslims From North and the East of Sri Lanka». lankanewspapers.com. 2008. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 5 Μαρτίου 2016. Ανακτήθηκε στις 21 Μαΐου 2015. 
  97. «WSWS.org». WSWS.org. 29 Δεκεμβρίου 2005. 
  98. Weaver, Matthew; Chamberlain, Gethin (19 May 2009). «Sri Lanka declares end to war with Tamil Tigers». The Guardian (London). https://www.theguardian.com/world/2009/may/18/tamil-tigers-killed-sri-lanka. 
  99. «Up to 100,000 killed in Sri Lanka's civil war: UN». ABC Australia. 20 May 2009. http://www.abc.net.au/news/2009-05-20/up-to-100000-killed-in-sri-lankas-civil-war-un/1689524. 
  100. Olsen, Erik. «Sri Lanka». New York Time. http://topics.nytimes.com/top/news/international/countriesandterritories/srilanka/index.html?scp=1-spot&sq=sri%20lanka&st=cse. Ανακτήθηκε στις 15 July 2014. 
  101. Σημαντικές ημερομηνίες από το BBC
  102. Σκάι, Σρι Λάνκα: Νέα νίκη για τα κυβερνητικά στρατεύματα, 25 Ιανουαρίου 2009
  103. Ελευθεροτυπία, 17 Μαΐου 2009.
  104. Τα Νέα Αρχειοθετήθηκε 2011-07-19 στο Wayback Machine., Να καταθέσουν τα όπλα αποφάσισαν οι αντάρτες Ταμίλ στη Σρι Λάνκα, 17 Μαΐου 2009.
  105. «The Constitution of Sri Lanka – Eighth Schedule». Priu.gov.lk. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 16 Οκτωβρίου 2014. Ανακτήθηκε στις 15 Ιουλίου 2014. 
  106. «The Constitution of Sri Lanka – First Schedule». Priu.gov.lk. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 16 Οκτωβρίου 2014. Ανακτήθηκε στις 15 Ιουλίου 2014. 
  107. 107,0 107,1 «Provincial Councils». The Official Website of the Government of Sri Lanka. 3 Σεπτεμβρίου 2010. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 7 Ιουλίου 2009. 
  108. «Lanka heads for collision course with India: Report». Indian Express. 12 June 2011. http://www.indianexpress.com/news/lanka-heads-for-collision-course-with-india/802524/. 
  109. «Accepting reality and building trust». Jehan Perera. peace-srilanka.org. 14 Σεπτεμβρίου 2010. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 6 Οκτωβρίου 2010. 
  110. «North-East merger illegal: SC». LankaNewspapers.com. 17 Οκτωβρίου 2006. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 24 Μαΐου 2009. 
  111. «North East De-merger-At What Cost? Update No. 107». Hariharan, R. southasiaanalysis.org. 19 Οκτωβρίου 2010. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 13 Ιουνίου 2010. 
  112. Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, Προσδόκιμο ζωής και υγιές προσδόκιμο ζωής, Δεδομένα ανά χώρα
  113. 113,0 113,1 Sri Lanka development gateway, Sports Αρχειοθετήθηκε 2007-04-10 στο Wayback Machine.
  114. The Guardian, Sri Lanka light up the world
  115. Cricinfo, Final: Australia v Sri Lanka at Bridgetown, 28 Απριλίου 2007

Εξωτερικοί σύνδεσμοιΕπεξεργασία