Άνοιγμα κυρίου μενού

Ο Φραγκίσκος Ιωσήφ Α΄ (γερμανικά: Franz Joseph I, ουγγρικά: I. Ferenc József, 18 Αυγούστου 1830 - 21 Νοεμβρίου 1916) από τον Οίκο των Αψβούργων-Λωρραίνης ήταν αυτοκράτορας της Αυστρίας και βασιλιάς της Ουγγαρίας από τις 2 Δεκεμβρίου του 1848 μέχρι τον θάνατο του στις 21 Νοεμβρίου του 1916. Από την 1 Μαΐου του 1850 μέχρι της 24 Αυγούστου του 1866 ήταν επίσης πρόεδρος της Γερμανικής Συνομοσπονδίας.

Φραγκίσκος Ιωσήφ Α΄ της Αυστρίας
Franz Joseph of Austria 1910 old.jpg
Γενικές πληροφορίες
Όνομα στη
μητρική γλώσσα
Franz Joseph I. (Γερμανικά), I. Ferenc József (Ουγγρικά) και František Josef I. (Τσεχικά)
Γέννηση18  Αυγούστου 1830[1][2][3][4][5]
Ανάκτορα Σενμπρούν
Θάνατος21  Νοεμβρίου 1916[1][2][3][4][5]
Ανάκτορα Σενμπρούν
Αιτία θανάτουπνευμονία
Συνθήκες θανάτουφυσικά αίτια
Τόπος ταφήςΑυτοκρατορική Κρύπτη της Βιέννης
ΕθνικότηταΑυστριακοί
Χώρα πολιτογράφησηςΑυστριακή Αυτοκρατορία
Αυστροουγγαρία
ΘρησκείαΚαθολική Εκκλησία
Εκπαίδευση και γλώσσες
Ομιλούμενες γλώσσεςΓερμανικά
Πληροφορίες ασχολίας
Ιδιότηταπολιτικός
Οικογένεια
ΣύζυγοςΕλισάβετ της Αυστρίας
ΣύντροφοςKatharina Schratt
ΤέκναΑρχιδούκισα Σοφία της Αυστρίας
Αρχιδούκισσα Γκιζέλα της Αυστρίας
Ροδόλφος πρίγκηπας της Αυστρίας
Αρχιδούκισα Μαρί Βαλερί της Αυστρίας
ΓονείςΑρχιδούκας Φραγκίσκος Κάρολος της Αυστρίας και Πριγκίπισσα Σοφία της Βαυαρίας
ΑδέλφιαΑρχιδούκισσα Μαρία Άννα της Αυστρίας
Μαξιμιλιανός Α΄ του Μεξικού
Κάρολος Λουδοβίκος της Αυστρίας
Λουδοβίκος Βίκτωρ της Αυστρίας
ΟικογένειαΟίκος των Αψβούργων-Λωρραίνης
Στρατιωτική σταδιοδρομία
Βαθμός/στρατόςστρατάρχης/
Πόλεμοι/μάχεςΑ΄ Παγκόσμιος Πόλεμος
Αξιώματα και βραβεύσεις
ΑξίωμαΑυτοκράτορας της Αυστρίας (1848–1916)
βασιλιάς της Ουγγαρίας
ΒραβεύσειςPour le Mérite
Ιππότης του Τάγματος του Χρυσόμαλλου Δέρατος
Μεγαλόσταυρος του Τάγματος της Μαρίας Θηρεσίας
Τάγμα του Μαύρου Αετού
Τάγμα του Αγίου Ανδρέα
Τάγμα του Αγίου Γεωργίου, Δ΄ Τάξη
Βασιλική Βικτοριανή Αλυσίδα (1904)
Knight Grand Cross of the Military Order of William (21  Ιουνίου 1849)
Μεγαλόσταυρος του Τάγματος του Αγίου Στεφάνου της Ουγγαρίας
Μεγαλόσταυρος του Αυτοκρατορικού Τάγματος του Λεοπόλδου
Τάγμα του Σιδηρού Στέμματος
Grand Cross of the Order of Franz Joseph
Μεγαλόσταυρος του Τάγματος του Ερυθρού Αετού
House Order of Hohenzollern
Τάγμα του Αγίου Ουμβέρτου
Military Order of Max Joseph
Τάγμα της Περικνημίδας
Ιππότης του Μεγαλόσταυρου του Βασιλικού Βικτοριανού Τάγματος
Τάγμα του Ευαγγελισμού
Μεγαλόσταυρους ιππότης του Τάγματος του Στέμματος της Ιταλίας
Μεγαλόσταυρος Ιππότης του Τάγματος των Αγίων Μαυρικίου και Λαζάρου
Μέγας Ιπποτικός Σταυρός της Τάξεως του Αγίου Βωμού
Κυρίαρχο Στρατιωτικό Τάγμα της Μάλτας
Order of Prince Danilo I, 1st class
τάγμα του Λουδοβίκου της Έσσης
Στρατιωτικό Τάγμα του Αγίου Ερρίκου
Τάγμα των Αγίων Κυρίλλου και Μεθοδίου
Order of the Rue Crown
Τάγμα του Νορβηγικού Λέοντος
Τάγμα του Μίλος του Μεγάλου
Τάγμα του Χρυσόμαλλου Δέρατος
Ιππότης του Τάγματος του Αγίου Μαυρίκιου και Λαζάρου
Υπογραφή
Franz joseph signature.png
Θυρεός
Coat of Arms of Emperor Franz Joseph I.svg
Commons page Σχετικά πολυμέσα

Η ζωή τουΕπεξεργασία

Γεννήθηκε στο παλάτι Σαίνμπρουν στη Βιέννη και ήταν γιος του αρχιδούκα Φραγκίσκου-Κάρολου των Αψβούργων-Λωρραίνης και της Σοφίας των Βίττελσμπαχ, κόρης τού Μαξιμιλιανού Α΄ Ιωσήφ της Βαυαρίας. Επειδή ο θείος του, ο αυτοκράτορας Φερδινάνδος Α΄, ήταν διανοητικά καθυστερημένος, η μητέρα τού Φραγκίσκου-Ιωσήφ τον είχε αναθρέψει ως τον μελλοντικό αυτοκράτορα.

Έτσι τον Δεκέμβριο του 1848, μετά την παραίτηση του αυτοκράτορα και την άρνηση του Φραγκίσκου-Καρόλου να τον διαδεχθεί, ο Φραγκίσκος-Ιωσήφ ανήλθε στον θρόνο. Η περίοδος ήταν κρίσιμη, αφού είχαν μόλις επαναστατήσει οι Ούγγροι, οι Βοημοί και οι Ιταλοί. Υπό την καθοδήγηση του καγκελάριου Σβάρτσενμπεργκ κατάφερε να συντρίψει τις εξεγέρσεις και να αναγκάσει τους Πρώσους να υπογράψουν την συνθήκη του Όλμυτς το 1850. Στις 18 Φεβρουαρίου 1853 πραγματοποιήθηκε δολοφονική απόπειρα εναντίον του, χωρίς όμως αποτέλεσμα. Μετά από αυτήν διέταξε την κατασκευή της Βοτιβκίρχε. Αμέσως μετά την αποτυχημένη απόπειρα δολοφονίας του, νυμφεύτηκε την πριγκίπισσα Ελισάβετ της Βαυαρίας ή Σίσι στον καθεδρικό ναό του Αγίου Αυγουστίνου της Βιέννης στις 24 Απριλίου 1854. Με την σύζυγό του Ελισάβετ απέκτησε τέσσερα παιδιά: τρεις κόρες και έναν γιο, τον Ροδόλφο, που είχε τραγικό θάνατο με την αυτοκτονία του, με αποτέλεσμα να μην καταφέρει ο ίδιος ο Φραγκίσκος-Ιωσήφ να συνεχίσει την δυναστεία με δικούς του απογόνους. Το 1859 ηττήθηκε από την Γαλλία και έχασε τη Λομβαρδία. Επίσης σε αυτόν χρεώνεται η ευθύνη της συνθήκης της Πράγας, που ήταν αποτέλεσμα του Αυστρο-Πρωσικού πολέμου, με την οποία η Αυστρία έχασε την ηγετική θέση στη Γερμανία και της αποσπάστηκε το Βένετο.

Κήρυξη του Α΄ Παγκοσμίου ΠολέμουΕπεξεργασία

Κατά τη διάρκεια της βασιλείας του έγινε φανερό το πρόβλημα των εθνοτήτων και της σταθερότητας της μοναρχίας. Απότοκο αυτής της κατάστασης ήταν ο διαμελισμός της αυτοκρατορίας σε δύο ζώνες, όπου στη μία επικρατούσαν οι Γερμανοί και στην άλλη οι Ούγγροι. Ο ανιψιός του Φραγκίσκος Φερδινάνδος δολοφονήθηκε από έναν εθνικιστή Σέρβο φοιτητή, γεγονός που εξόργισε τον υπερήλικα αυτοκράτορα, άσχετα εάν οι σχέσεις του με τον ανιψιό του ήταν από καιρό αρκετά τεταμένες. Αυτό λόγω του μοργανατικού γάμου του, που ήταν αιτία να στερηθούν τα παιδιά του Φραγκίσκου-Φερδινάνδου την διαδοχή. Κατηγόρησε την Σερβία ότι βρίσκεται πίσω από τον νεαρό φοιτητή και έθεσε 10 σκληρούς όρους για να μην κηρύξει τον πόλεμο, αλλά οι Σέρβοι αποδέχθηκαν πλήρως τους εννιά και μερικώς τον δέκατο. Παρόλα αυτά συμμάχησε με τη Γερμανία και διέταξε την έναρξη του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου με πρώτη του ενέργεια τον βομβαρδισμό του Βελιγραδίου. Η βιαστική αυτή και παράλογη ενέργεια στο τέλος της ζωής του θα έχει ως αποτέλεσμα -λίγο αργότερα- την πτώση της αυτοκρατορίας. Απεβίωσε στις 21 Νοεμβρίου του 1916, κατά τη διάρκεια του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Διάδοχός του έγινε ο μικρανιψιός του Κάρολος, ανιψιός του Φραγκίσκου Φερδινάνδου· ήταν ο τελευταίος αυτοκράτορας της Αυστρο-Ουγγαρίας.

Οικογενειακές δυστυχίεςΕπεξεργασία

Νυμφεύτηκε το 1854 την Ελισάβετ των Βίττελσμπαχ, κόρη τού Μαξιμιλιανού-Ιωσήφ δούκα στη Βαυαρία, και απέκτησε παιδιά:

Γενικά η προσωπική ζωή τού Φραγκίσκου-Ιωσήφ ήταν γεμάτη δυστυχίες: ο αδελφός του Μαξιμιλιανός αυτοκράτορας του Μεξικού, τουφεκίστηκε· η γυναίκα του Ελισάβετ δολοφονήθηκε· ο γιος του Ροδόλφος αυτοκτόνησε και ο ανιψιός του Φραγκίσκος Φερδινάνδος δολοφονήθηκε.

ΒιβλιογραφίαΕπεξεργασία

  • Anton Graf Bossi-Fedrigotti, Kaiser Franz Joseph I. und seine Zeit, Zürich 1978.
  • Franz Herre, Kaiser Franz Joseph von Österreich. Sein Leben - seine Zeit, Köln 1978 (TB 1992).
  • Jean-Paul Bled, Franz Joseph. Der letzte Monarch der alten Schule, Wien 1988.
  • Alan Palmer, Franz Joseph I. Kaiser von Österreich und König von Ungarn, München 1995.
  • Gabriele Praschl-Bichler, Das Familienalbum von Kaiser Franz Joseph und Elisabeth, Wien 1995.
  • Eberhard Straub, Drei letzte Kaiser, Berlin 1998.
  • Christian Dickinger, Franz Joseph I. Die Entmythisierung, Wien 2002.
  • Friedrich Weissensteiner, Die österreichischen Kaiser. Franz I., Ferdinand I., Franz Joseph I., Karl I., Wien 2003.
  • John van der Kiste, Franz Josef I. Kaiser von Österreich, Essen 2005.
  • Katrin Unterreiner, Kaiser Franz Joseph. 1830-1916 Mythos und Wahrheit, Wien 2006.

Εξωτερικοί σύνδεσμοιΕπεξεργασία

ΑναφορέςΕπεξεργασία

  1. 1,0 1,1 1,2 Γερμανική Εθνική Βιβλιοθήκη, Κρατική Βιβλιοθήκη του Βερολίνου, Βαυαρική Κρατική Βιβλιοθήκη, Εθνική Βιβλιοθήκη της Αυστρίας: Gemeinsame Normdatei. Ανακτήθηκε στις 9  Απριλίου 2014.
  2. 2,0 2,1 2,2 «Encyclopædia Britannica» (Αγγλικά) biography/Franz-Joseph. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  3. 3,0 3,1 3,2 (Αγγλικά) Find A Grave. 3545. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  4. 4,0 4,1 4,2 Darryl Roger Lundy: The Peerage. p10208.htm#i102080. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  5. 5,0 5,1 5,2 (Γερμανικά) Brockhaus Enzyklopädie. franz-franz-joseph-i. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.

ΠινακοθήκηΕπεξεργασία

Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Franz Joseph I of Austria της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).