Κύριοι δρόμοι της Ελλάδας

κατάλογος εγχειρήματος Wikimedia

Ως κύριοι δρόμοι της Ελλάδας εννοούνται οι οδικοί άξονες με σημαντική αξία για τις οδικές μεταφορές σε εθνικό επίπεδο: οι αυτοκινητόδρομοι (για συντομία «Α/Δ») και οι εθνικές οδοί (για συντομία «ΕΟ»), γνωστές επίσης και ως οδοί ταχείας κυκλοφορίας. Οι δύο αυτές κατηγορίες δρόμων είναι διακριτές ως προς τις προδιαγραφές κατασκευής τους.

Αρίθμηση ελληνικού δικτύου αυτοκινητοδρόμων και κατάσταση ολοκλήρωσης - Μάιος 2019

Πιο συγκεκριμένα, η βασική τους διαφορά είναι ότι οι αυτοκινητόδρομοι ακολουθούν, κατά κανόνα, κατασκευαστικά πρότυπα υψηλότερης ποιότητας σε σχέση με τις εθνικές οδούς. Για παράδειγμα, ένας τυπικός αυτοκινητόδρομος στην Ελλάδα αποτελείται από έξι ή τέσσερις λωρίδες (τρεις ή δύο κυκλοφορίας αντίστοιχα και μία λωρίδα εκτάκτου ανάγκης/Λ.Ε.Α. σε κάθε κατεύθυνση), διαχωρισμένη κίνηση με διάζωμα στο κέντρο και περιορισμένη πρόσβαση (η είσοδος και έξοδος οχημάτων γίνεται μόνο μέσω ειδικά διαμορφωμένων ανισόπεδων διασταυρώσεων/κόμβων).

Αντιθέτως, η τυπική εθνική οδός είναι συχνά οδός δύο λωρίδων κυκλοφορίας (μίας σε κάθε κατεύθυνση) με ή χωρίς Λ.Ε.Α. ή στηθαίο και χωρίς περιορισμό πρόσβασης, ενώ δεν αποκλείεται να διασταυρώνεται ισόπεδα με το υπόλοιπο κύριο οδικό δίκτυο.

Επιπρόσθετα, όσον αφορά τις διαφορές στην λειτουργία και συντήρηση μεταξύ των δύο τύπων, οι αυτοκινητόδρομοι συντηρούνται συχνά, με ένα αυστηρό πρόγραμμα και σε προληπτική βάση, από τις ιδιωτικές εταιρείες στις οποίες έχει παραχωρηθεί η εκμετάλλευση τους. Εν αντιθέσει, για την καλή κατάσταση των εθνικών οδών άμεσος υπεύθυνος είναι το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (πρώην Υ.Π.Ε.Κ.Α. και πρώην Υ.ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε.) ή οι επιμέρους περιφέρειες (πρώην νομαρχίες) από τις οποίες διέρχεται η οδός.

Όρια ταχύτηταςΕπεξεργασία

 
Τα όρια ταχύτητας στους ελληνικούς δρόμους.

Τα όρια ταχύτητας στους ελληνικούς οδικούς άξονες είναι γενικά (εκτός αν ορίζεται αλλιώς):

  • 130 km/h στους αυτοκινητοδρόμους
  • 110 km/h στις οδούς ταχείας κυκλοφορίας
  • 90 km/h στις άλλες οδούς εκτός πόλεων
  • 50 km/h μέσα στην πόλη, εκτός αν η τοπική σήμανση ορίζει άλλο όριο. Ιδιαίτερα σε μεγάλες αστικές λεωφόρους, μπορεί να είναι αρκετά υψηλότερο.

ΑυτοκινητόδρομοιΕπεξεργασία

 
Κόμβος (οδικό σήμα)

ΙστορικόΕπεξεργασία

 
Αυτοκινητόδρομος (οδικό σήμα)

Η κατασκευή δικτύων αυτοκινητοδρόμων στην Ελλάδα ξεκίνησε στα μέσα της δεκαετίας του 1980. Το πρώτο τμήμα αυτοκινητοδρόμου που κατασκευάστηκε, ήταν αυτό που ενώνει τις δύο μεγαλύτερες πόλεις της Ελλάδας, την Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη, καθώς και ο εντελώς νέας χάραξης Αυτοκινητόδρομος Κορίνθου - Τριπόλεως, ο οποίος ξεκίνησε να κατασκευάζεται το 1984 και παραδόθηκε στην κυκλοφορία το 1990.

Οι σύγχρονες μετακινήσεις έκαναν επιτακτική την ανάγκη δημιουργίας αρκετών νέων αυτοκινητοδρόμων και έτσι ξεκίνησε μια περίοδος έντονης κατασκευαστικής δραστηριότητας. Το 2001 παραδόθηκε η Αττική Οδός, ενώ το 2009 ολοκληρώθηκε το μεγαλύτερο μέρος της Εγνατίας Οδού (εκτός κάποιων τμημάτων στους κάθετους άξονες της Εγνατίας) και τον Απρίλιο του 2017 παραδόθηκε το τμήμα του Α1 από τον Ευαγγελισμό μέχρι την Σκοτίνα, μήκους 25 χιλιομέτρων, με την παράκαμψη της Κοιλάδας των Τεμπών και των επικίνδυνων στροφών του Πλαταμώνα. Στις 11 Απριλίου 2017 παραδόθηκε η Ολυμπία Οδός, δίνοντας τέλος στα συνεχή ατυχήματα της εθνικής οδού Κορίνθου - Πατρών. Επίσης, στις 3 Αυγούστου 2017 παραδόθηκαν τα τελευταία 14 χιλιόμετρα της Ιόνιας Οδού (τμήμα Πέρδικα - Ιωάννινα), και έτσι ολοκληρώθηκε ο Αυτοκινητόδρομος 5 στο τμήμα Αντίρριο-Ιωάννινα.

Η κατασκευή ενός ολοκληρωμένου δικτύου αυτοκινητοδρόμων γίνεται πραγματικότητα, με νέα τμήματα να παραδίδονται συνέχεια. Μεγάλα έργα υπό κατασκευή, είναι και ο νέος Αυτοκινητόδρομος Κεντρικής Ελλάδας, αρχικά με το τμήμα Ξυνιάδα - Τρίκαλα, μήκους 80 χιλιομέτρων, το οποίο παραδόθηκε στις 22 Δεκεμβρίου 2017 και ο Βόρειος Οδικός Άξονας Κρήτης (ΒΟΑΚ), στον οποίο μέχρι στιγμής έχουν μετατραπεί σε αυτοκινητόδρομο μόνο τρία τμήματα, περιμετρικά των μεγαλύτερων πόλεων του νησιού. Ο ΒΟΑΚ είναι ο μοναδικός κεντρικός αυτοκινητόδρομος (που δεν αποτελεί κάθετο κλάδο άλλου μεγαλύτερου αυτοκινητοδρόμου) που βρίσκεται σε νησί. Επίσης, ολοκληρώνονται τμήματα του κάθετου άξονα της Εγνατίας Οδού προς Κρυσταλλοπηγή (το τμήμα προς Προμαχώνα ολοκληρώθηκε στις 2 Ιουνίου 2017). Τέλος, γίνεται αναβάθμιση της Περιφερειακής Οδού Θεσσαλονίκης σε δρόμο με χαρακτηριστικά σύγχρονου αυτοκινητόδρομου. Μελέτες γίνονται για επεκτάσεις της Αττικής Οδού, ενώ δημοπρατούνται και νέα οδικά τμήματα για την αναβάθμιση του τμήματος Πάτρα-Πύργος σε αυτοκινητόδρομο, έργο που από το 2020 πιθανόν θα αναλάβει η Ολυμπία Οδός ΑΕ.

Η κατασκευή του ελληνικού δικτύου αυτοκινητοδρόμων υπήρξε, σε μεγάλο βαθμό, ένα ιδιαίτερα πολύπλοκο και απαιτητικό έργο λόγω των ιδιαιτεροτήτων του αναγλύφου των περιοχών από τις οποίες οι νέοι οδικοί άξονες διέρχονται. Η τοπική γεωμορφολογία καθώς και οι περιβαλλοντικές ανησυχίες που αφορούσαν την τοπική χλωρίδα και πανίδα έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στην τελική επιλογή χάραξης τους. Προκειμένου να ξεπεραστούν οι δυσκολίες αυτές, στις περισσότερες περιπτώσεις απαιτήθηκε η κατασκευή πολλαπλών μεγάλων και δαπανηρών τεχνικών έργων, όπως σηράγγων, γεφυρών και διαβάσεων. Ενδεικτικά, ο συνολικός αριθμός των σηράγγων που κατασκευάστηκαν στους 4 μεγάλους αυτοκινητοδρόμους (Α1, Α2, Α5, Α8) είναι περίπου 110 και το συνολικό τους μήκος είναι περίπου 160 χιλιόμετρα (σε μονό κλάδο).[1][2][3][4]

ΑρίθμησηΕπεξεργασία

Η αρίθμηση και τα ονόματα των αυτοκινητοδρόμων ορίζονται από πρόσφατη σχετική υπουργική απόφαση του 2015, με τους κύριους άξονες να είναι της μορφής Αx (όπου x είναι μονοί αριθμοί για κάθετους αυτοκινητόδρομους, ζυγοί για οριζόντιους), ενώ οι κλάδοι τους είναι της μορφής Αxx/Axxx. Ωστόσο, δεν έχει αντικατασταθεί το σύνολο των πινακίδων στους αυτοκινητοδρόμους σύμφωνα με την υπουργική απόφαση. Στην σηματοδότηση των Ελληνικών αυτοκινητοδρόμων χρησιμοποιούνται άσπρα / κίτρινα γράμματα γραμματοσειράς DIN 1451, σε πράσινο φόντο.[εκκρεμεί παραπομπή]

Αυτοκινητόδρομοι της Ελλάδας σύμφωνα με υπουργική απόφαση του 2015 (ΦΕΚ 253/ΑΑΠ του 2015)Επεξεργασία

Κύριοι ΑυτοκινητόδρομοιΕπεξεργασία

Όνομα Περιφερειακές ενότητες που διατρέχει Πρόοδος Παραχωρησιούχος Σημειώσεις
 
Α.Θ.Ε.

( Αθήνα - Θεσσαλονίκη - Εύζωνοι)

Αττική, Βοιωτία, Εύβοια, Φθιώτιδα, Μαγνησία, Λάρισα, Πιερία, Ημαθία, Θεσσαλονίκη, Κιλκίς 505/550 χλμ. Εγνατία Οδός Α.Ε. (κοινό τμήμα με Α2: Α/Κ Αξιού -Α/Κ Κλειδιού Ημαθίας και Α/Κ Αξιού-Τελωνείο Ευζώνων Κιλκίς)

[5]

Αυτοκινητόδρομος Αιγαίου (τμήμα Κλειδί Ημαθίας- Ράχες Φθιώτιδας)[6]Κεντρική Οδός

(τμήμα Ράχες-Σκαρφεία)

[7]

Νέα Οδός

(τμήμα Σκαρφεία-Μεταμόρφωση)

[8]

Ολοκληρωμένος: Τμήματα Α/Κ ΣΕΦ-Α/Κ Αξιού και Α/Κ Πολύκαστρου - Τελωνείο Ευζώνων

Το τμήμα από τον Α/Κ Αξιού μέχρι τον Α/Κ Πολύκαστρο δεν είναι αυτοκινητόδρομος, αλλά οδός ταχείας κυκλοφορίας με υπό σχεδιασμό αναβάθμιση σε αυτοκινητόδρομο.[9]

 
Εγνατία Οδός

(Ηγουμενίτσα - Θεσσαλονίκη - Κήποι Έβρου)

Θεσπρωτία, Ιωάννινα, Τρίκαλα, Γρεβενά, Κοζάνη, Ημαθία, Θεσσαλονίκη, Σέρρες, Καβάλα, Ξάνθη, Ροδόπη, Έβρος 670/670 χλμ. Εγνατία Οδός Α.Ε.[5] Oλοκληρωμένος
 
Οδός Κεντρικής Ελλάδας

(Λαμία - Κηπουρειό)

Φθιώτιδα, Καρδίτσα, Τρίκαλα, Γρεβενά 80/174 χλμ. Κεντρική Οδός[7] Ολοκληρωμένος: τμήμα Ξυνιάδα - Τρίκαλα

Υπό κατασκευή:

τμήμα Λαμία - Ξυνιάδα (έναρξη χειμώνας 2018 - παραδοτέο εντός του 2021)[10]

Υπό μελέτη και σχεδιασμό το τμήμα από τα Τρίκαλα μέχρι το Κηπουρειό.[εκκρεμεί παραπομπή]

 
Ιόνια Οδός

(Τσακώνα - Πάτρα - Ιωάννινα - Κακαβιά)

Μεσσηνία, Ηλεία, Αχαΐα, Αιτωλοακαρνανία, Άρτα, Πρέβεζα, Ιωάννινα 220/417 χλμ. Νέα Οδός[8] Ολοκληρωμένος

Μελλοντική επέκταση προς Κακαβιά.

Υπό δημοπράτηση το τμήμα από την Πάτρα μέχρι τον Πύργο (75 χλμ.)

Υπό μελέτη το τμήμα από τον Πύργο μέχρι το Καλό Νερό και την Τσακώνα

 
Αττική Οδός

(Ελευσίνα - Αεροδρόμιο)

Αττική 48/64 χλμ. Αττική Οδός ΑΕ[11] Ολοκληρωμένος

Υπό μελέτη επέκταση προς Λαύριο

 
Αυτοκινητόδρομος Κεντρικής Πελοποννήσου

(Μορέας)

(Κόρινθος - Τρίπολη - Καλαμάτα)

Κορινθία, Αργολίδα, Αρκαδία, Μεσσηνία 155/155 χλμ. Μορέας ΑΕ[12] Ολοκληρωμένος
 

Ολυμπία Οδός
(Αθήνα - Κόρινθος - Πάτρα)

Αττική, Κορινθία, Αχαΐα 205/205 χλμ. Ολυμπία Οδός Α.Ε.[13] Ολοκληρωμένος
 
Βόρειος Οδικός Άξονας Κρήτης (Β.Ο.Α.Κ.)

(Κίσσαμος - Σητεία)

Χανιά, Ρέθυμνο, Ηράκλειο, Λασίθι 48/310 χλμ. Οργανισμός Ανάπτυξης Κρήτης Α.Ε. (Ο.Α.Κ. Α.Ε)[14][15] Ολοκληρωμένα τμήματα: Α/Κ Βαμβακόπουλου-Α/Κ Σούδας, Α/Κ Ατσιποπούλου - Α/Κ Αμαρίου και Α/Κ Λινοπεραμάτων - Α/Κ Χερσονήσου

Υπό δημοπράτηση: Μελλοντική αναβάθμιση του τμήματος από τα Χανιά μέχρι το Ηράκλειο και τον Άγιο Νικόλαο[16]

Κάθετοι Α.Θ.Ε.Επεξεργασία

Όνομα Περιφερειακές ενότητες που διατρέχει Πρόοδος Σημειώσεις
 
Σχηματάρι - Χαλκίδα
Βοιωτία, Εύβοια 11/26 χλμ. Ολοκληρωμένος μέχρι τη Χαλκίδα

Υπό μελέτη: Παράκαμψη Χαλκίδας (Γέφυρα Ευρίπου - Βατώντας)

 
Βελεστίνο - Βόλος
Μαγνησία 0/13 χλμ. Υπό μελέτη:
αναβάθμιση
 
Θήβα - Ελευσίνα
Βοιωτία, Αττική 0/42 χλμ. Υπό μελέτη:

Δεν έχει ξεκινήσει η κατασκευή του.

Κάθετοι Εγνατίας ΟδούΕπεξεργασία

Όνομα Περιφερειακές ενότητες που διατρέχει Πρόοδος Σημειώσεις
 
Θεσσαλονίκη - Νέα Μουδανιά
Θεσσαλονίκη, Χαλκιδική 72/72 χλμ. Ολοκληρωμένος

Απουσία πράσινης σήμανσης

 
Ραιδεστός - Αεροδρόμιο Μακεδονία
Θεσσαλονίκη 1,2/3 χλμ. το υπάρχον τμήμα δεν είναι αυτοκινητόδρομος (εκτός 1,2 χιλιομέτρων με την ύπαρξη της εξόδου του Αυτοκινητόδρομου 24 ΕΠΑΝΟΜΗ-ΑΕΡΟΔΡΟΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ)
 
Θεσσαλονίκη - Σέρρες - Προμαχώνας
Θεσσαλονίκη, Σέρρες 105/105 χλμ. Ολοκληρωμένος
 
Κοζάνη - Πτολεμαΐδα - Φλώρινα - Νίκη
Κοζάνη, Φλώρινα 40/79 χλμ. Ολοκληρωμένα τμήματα:

Κοζάνη - Πτολεμαΐδα, Φλώρινα - Νίκη

Υπό μελέτη:
αναβάθμιση του τμήματος Πτολεμαΐδα - Φλώρινα (υπάρχει προς παρόν ως οδός ταχείας κυκλοφορίας)

 
Σιάτιστα - Καστοριά - Ιεροπηγή - Κρυσταλλοπηγή
Κοζάνη, Καστοριά, Φλώρινα 72/72 χλμ. Ολοκληρωμένος

Κάθετοι Ιόνιας ΟδούΕπεξεργασία

Όνομα Περιφερειακές ενότητες που διατρέχει Πρόοδος Σημειώσεις
 
Αμβρακία Οδός
Αιτωλοακαρνανία, Πρέβεζα 15/48,5 χλμ. Υπό κατασκευή: (Βόνιτσα-Ιονία Οδός) Στην κυκλοφορία: (Άκτιο-Βόνιτσα, παράδοση Απρίλιος 2019)

Κάθετοι Αττικής ΟδούΕπεξεργασία

Όνομα Περιφερειακές ενότητες που διατρέχει Πρόοδος Σημειώσεις
 
Υμηττός - Ραφήνα (Υ.ΡΑ.)
Αττική 13,5/20 χλμ. Ολοκληρωμένος: Κατεχάκη-Πικέρμι

Υπό μελέτη: Πικέρμι-Ραφήνα, Κατεχάκη-Ελληνικό

 
Δυτική Σύνδεση Υ.ΡΑ. με Αττική Οδό
Αττική 2,5/2,5 χλμ. Ολοκληρωμένος
 
Κορωπί - Αεροδρόμιο "Ελ. Βενιζέλος"
Αττική 6/6 χλμ. Ολοκληρωμένος
 
Περιφερειακή Αιγάλεω
Αττική 4,5/5 χλμ. Υπό μελέτη: Κουμουνδούρου-Σκαραμαγκάς

Κάθετοι Αυτοκινητόδρομου Κεντρικής ΠελοποννήσουΕπεξεργασία

Όνομα Περιφερειακές ενότητες που διατρέχει Πρόοδος Σημειώσεις
 
Λεύκτρο - Σπάρτη
Αρκαδία, Λακωνία 45,5/45,5 χλμ. Ολοκληρωμένος



Εταιρείες και χάρτεςΕπεξεργασία

 
Το δίκτυο των ελληνικών εθνικών οδών σύμφωνα με την Υπουργική Απόφαση του 1963

Πινακίδες οδοσήμανσης σε αυτοκινητόδρομουςΕπεξεργασία

Ηλεκτρονικά διόδια και διαλειτουργικότηταΕπεξεργασία

Πρώτος διαγωνισμός το 2018Επεξεργασία

Στις 4 Απριλίου 2018 ξεκίνησε επίσημα διαγωνισμός για την εγκατάσταση ηλεκτρονικού και δορυφορικού συστήματος αναλογικής χρέωσης διοδίων τελών με οπτική αναγνώριση πινακίδων, στους ελληνικούς αυτοκινητοδρόμους. Το σύστημα θα αντικαθιστούσε το υφιστάμενο καθεστώς με τους μετωπικούς σταθμούς διοδίων και η χρέωση των χρηστών θα γινόταν ηλεκτρονικά και ανάλογα μόνο της διανυθείσας απόστασης, με εξαιρέσεις την Αττική Οδό, τη Γέφυρα Ρίου Αντιρρίου και τη Ζεύξη Πρέβεζας – Ακτίου, στις οποίες όμως επίσης θα γινόταν ηλεκτρονικά η χρέωση του διοδίου τέλους.[17]

Το σύστημα σχεδιαζόταν να είναι διττό και, συγκεκριμένα, τα επαγγελματικής χρήσεως και τα βαρέα οχήματα θα είχαν εγκατεστημένο έναν πομποδέκτη που θα επέτρεπε την παρακολούθηση και καταγραφή της θέσης και της πορείας τους με τη βοήθεια δορυφόρων (τεχνολογία GNSS), ενώ τα ιδιωτικής χρήσεως επιβατικά οχήματα θα αναγνωρίζονταν αυτόματα με κάμερες κυκλοφορίας από τις πινακίδες κυκλοφορίας τους κατά την είσοδο και έξοδό τους από το οδικό δίκτυο επί του οποίου επιβάλλονται τέλη (τεχνολογία αυτόματης αναγνώρισης πινακίδας κυκλοφορίας-ANPR). Για τα ιδιωτικής χρήσης οχήματα θα καταγραφόταν μόνο η διανυθείσα απόσταση στον αυτοκινητόδρομο ώστε το σύστημα να καλύπτει όλες τις προδιαγραφές προστασίας προσωπικών δεδομένων.[17][18]

Στον διαγωνισμό για την εγκατάσταση και λειτουργία του συστήματος, στη Β' φάση (κατάθεση προσφορών) συμμετείχαν πέντε σχήματα, οι ΆκτωρIntrakat – Ιntrasoft Inl - Autostrade, Μυτιληναίος-Nusz, ΤΕΡΝΑ – VINCI – KAPSCH TrafficCom, ΟΤΕ με θυγατρική του και η STRABAG επίσης με θυγατρική της.[18] Στις 5 Φεβρουαρίου 2019, μετά από αίτημα των διαγωνιζομένων, δόθηκε παράταση έως τις 28 Φεβρουαρίου για την προθεσμία παραλαβής προσφορών.[19] Τον Μάιο του 2019 ολοκληρώθηκε η Β' φάση του διαγωνισμού και πέρασαν δύο σχήματα, η Ένωση Εταιρειών ΑΚΤΩΡ Α.Τ.Ε. – Autostrade Tech S.p.A. – INTPAKAT – INTRASOFT INTERNATIONAL S.A. και η Κοινοπραξία «NUSZ – ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ».[20]

Ακύρωση το 2019 και νέος διαγωνισμόςΕπεξεργασία

Αν και ο διαγωνισμός για το νέο σύστημα είχε αμφισβητηθεί έντονα και από τους ίδιους τους παραχωρησιούχους, ο τότε υπουργός Χ. Σπίρτζης τελικά προχώρησε στην έναρξη του. Οι ενστάσεις αφορούσαν το αντικείμενο του ίδιου του διαγωνισμού, καθώς τέτοιο σύστημα δεν υφίσταται σε καμία ανεπτυγμένη χώρα,[21] αλλά και την απουσία συμφωνίας για την εφαρμογή του. Οι υφιστάμενες συμβάσεις παραχώρησης θα έπρεπε να τροποποιηθούν, καθώς οι ιδιώτες έχουν τόσο το δικαίωμα είσπραξης των διοδίων όσο και την ευθύνη για λειτουργία τους. Τελικά, μία εβδομάδα πριν τις εθνικές εκλογές του Ιουνίου 2019, ο τότε Υπουργός ανέδειξε προσωρινό ανάδοχο την Ένωση Εταιρειών ΑΚΤΩΡ Α.Τ.Ε. – Autostrade Tech S.p.A. – INTPAKAT – INTRASOFT INTERNATIONAL S.A., βάσει του ελέγχου των οικονομικών προσφορών.[22]

Το Φθινόπωρο του 2019 ο διαγωνισμός για τα ηλεκτρονικά διόδια τελικά ακυρώθηκε από το Συμβούλιο της Επικρατείας μετά από προσφυγή της Κοινοπραξίας «NUSZ – ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ», δεύτερου μειοδότη του διαγωνισμού, καθώς διαπιστώθηκαν σοβαρές ελλείψεις. Η προσφυγή αφορούσε την αμφισβήτηση από την Κοινοπραξία του τρόπου αξιολόγησης της τεχνικής της προσφοράς, σημειώνοντας ότι η προσφορά της δεν προτιμήθηκε παρόλο που ήταν φθηνότερη κατά 70 εκατομμύρια ευρώ.[22] Ο διαγωνισμός ματαιώθηκε και τυπικά στα τέλη Μαΐου 2020.[21]

Ο Υπουργός Υποδομών και Μεταφορών Κώστας Καραμανλής δήλωσε ότι θα προκηρυχθεί νέος διαγωνισμός για τη λειτουργία ενός συστήματος ελεύθερης ροής, ο οποίος θα είναι πιο ολοκληρωμένος και θα λαμβάνει υπόψη ό,τι εφαρμόζεται στην Ευρωπαϊκή Ένωση.[22]

Διαλειτουργικότητα αυτοκινητοδρόμωνΕπεξεργασία

Από τον Μάρτιο του 2011, οι πέντε (Αττική Οδός ΑΕ, Αυτοκινητόδρομος Αιγαίου ΑΕ, Ολυμπία Οδός ΑΕ, Μορέας ΑΕ, Γέφυρα ΑΕ) από τους συνολικά επτά παραχωρησιούχους των ελληνικών αυτοκινητοδρόμων είναι ενταγμένοι σε ένα δίκτυο διαλειτουργικότητας με τίτλο «GRITS» (Greek Interoperable Toll Service), το οποίο επιτρέπει στους οδηγούς να κινηθούν με έναν ενιαίο ηλεκτρονικό πομποδέκτη χρέωσης διοδίων σε όλους τους συνεργαζόμενους αυτοκινητόδρομους.[23]

Tον Οκτώβριο του 2019 συμφωνήθηκε να ενταχθούν στο δίκτυο διαλειτουργικότητας και οι υπόλοιποι δύο παραχωρησιούχοι (Νέα Οδός ΑΕ και Κεντρική Οδός ΑΕ) καθώς και η κρατική Εγνατία Οδός ΑΕ. Από το φθινόπωρο του 2019 ξεκίνησαν οι τεχνικές συζητήσεις μεταξύ όλων των εταιρειών, από το καλοκαίρι του 2020 ξεκίνησαν οι δοκιμές και το σύστημα τέθηκε σε λειτουργία τον Νοέμβριο του 2020.[24][21] Από τις 4 Νοεμβρίου έγινε δυνατή η κίνηση με έναν πομποδέκτη σε ολόκληρο το δίκτυο των ελληνικών αυτοκινητοδρόμων.[25]

Εθνικές οδοίΕπεξεργασία

 
Οδός ταχείας κυκλοφορίας (οδικό σήμα)
 
Κόμβος (οδικό σήμα)

Ο παρών κατάλογος των εθνικών οδών της Ελλάδας απεικονίζει την κατάσταση όπως ήταν κατά το έτος 1963. Μικρές εξαιρέσεις υπάρχουν σε περιπτώσεις οδών που δεν είχαν κατασκευαστεί ακόμη τότε (π.χ. το τμήμα από την Λαμία μέχρι την Στυλίδα, τον Αλμυρό, το Βελεστίνο και την Λάρισα της Εθνικής Οδού 1, του οποίου η κατασκευή ολοκληρώθηκε αργότερα). Την εποχή σύνταξης του αρχικού καταλόγου, το 1963, πολλά τμήματα των εθνικών οδών δεν ήταν καν ασφαλτοστρωμένα.

Το 1998 εκδόθηκε από την Εθνική Στατιστική Υπηρεσία Ελλάδος κατάλογος με τίτλο Μητρώο Εθνικών Οδών, με στόχο τη συμπλήρωση και επικαιροποίηση της υπουργικής απόφασης του 1963. Οι διαφορές μεταξύ των δύο καταλόγων είναι αξιοσημείωτες, καθώς στο μεσοδιάστημα κατασκευάστηκαν δεκάδες χιλιόμετρα καινούριων οδών εθνικής σημασίας. Π.χ. ο αυτοκινητόδρομος (ν.ε.ο.) Κατερίνης - Κλειδίου - Χαλάστρας - Θεσσαλονίκης και ο αυτοκινητόδρομος Κορίνθου - Νεμέας - Τριπόλεως.

Κατάλογος εθνικών οδών σύμφωνα με την απόφαση του 1963Επεξεργασία

Αριθμός Διαδρομή
Αθήνα - Δεκέλεια - Αταλάντη - Καμένα Βούρλα - Θερμοπύλες - Λαμία - Στυλίδα - Αλμυρός - Βελεστίνο - Λάρισα - Κοιλάδα Τεμπών - Κατερίνη - Αλεξάνδρεια - Χαλκηδόνα - Γέφυρα - Πολύκαστρο - Τελωνείο Ευζώνων (ΜΚ).
Κρυσταλλοπηγή (AL) - Βατοχώρι - Πισοδέρι - Φλώρινα - Έδεσσα - Γιαννιτσά - Χαλκηδόνα - Θεσσαλονίκη - Λαγκαδίκια - Αμφίπολη - Καβάλα - Τοξότες - Ξάνθη - Πόρτο Λάγος - Κομοτηνή - Μέση - Αλεξανδρούπολη - Φέρες - Αρδάνιο - Γέφυρα Έβρου (TR).
Ελευσίνα - Θήβα - Λιβαδειά - Μπράλλος - Λαμία - Φάρσαλα - Λάρισα - Τύρναβος - Ελασσόνα - Σέρβια - Κοζάνη - Πτολεμαΐδα - Αμύνταιο - Βεύη - Φλώρινα - Τελωνείο Νίκης (ΜΚ).
Αλεξάνδρεια - Βέροια - Καστανιά - Πολύμυλος - Κοζάνη.
Αντίρριο - Μεσολόγγι - Αγρίνιο - Αμφιλοχία - Άρτα - Φιλιππιάδα - Ιωάννινα.
Βόλος - Λάρισα - Τρίκαλα - Καλαμπάκα - Γέφυρα Μουργκάνι - Αυχένας Κατάρας - Μέτσοβο - Ιωάννινα - Παραμυθιά - Ηγουμενίτσα.
Κόρινθος - Νεμέα - Άργος - Τρίπολη - Μεγαλόπολη - Καλαμάτα.
Αθήνα - Κόρινθος - Ξυλόκαστρο - Δερβένι - Αίγιο - Ρίο - Πάτρα.
Πάτρα - Κάτω Αχαΐα - Λεχαινά - Πύργος - Ζαχάρω - Κυπαρισσία - Πύλος - Μεθώνη.
Θεσσαλονίκη - Σέρρες - Μεσορράχη - Δράμα - Καβάλα.
Κατερίνη - Άγιος Δημήτριος - Ελασσόνα.
Δράμα - Παρανέστι - Σταυρούπολη - Ξάνθη.
Γέφυρα Μουργκάνι - Γρεβενά - Μπάρα - Νεάπολη - Καστοριά - Τρίγωνο - Άγιος Γερμανός.
Θεσσαλονίκη - Αρναία - Ιερισσός.
Ιωάννινα - Δωδώνη.
Εθνική Οδός 21 - Καναλάκι - Παραμυθιά - Μενίνα.
Κοζάνη - Μπάρα - Νεάπολη - Τσοτύλι - Πεντάλοφος - Επταχώρι - Κόνιτσα - Καλπάκι - Ιωάννινα.
Φιλιππιάδα - Πρέβεζα.
Καλπάκι - Τελωνείο Κακαβιάς (AL).
Κέρκυρα - Παλαιοκαστρίτσα.
Κέρκυρα - Γύρος Αχιλλείου.
Ελασσόνα - Δεσκάτη - Καρπερό.
Άμφισσα - Μπράλλος.
Οδός Αεροδρομίου Λάρισας.
Ιτέα - Μονή Οσίου Λουκά
Άρτα - Βουργαρέλι - Τρίκαλα - Καρδίτσα - Νέο Μοναστήρι - Φάρσαλα - Μικροθήβες - Νέα Αγχίαλος - Βόλος.
Αίγιο - Φτέρη - Καλάβρυτα.
Πάτρα - Τριπόταμο - Λεβίδι.
Βόλος - Νεοχώρι - Τσαγκαράδα - Χορευτό.
Ζάκυνθος - Κερί.
Μυτιλήνη - Καλλονή.
Λαμία - Καρπενήσι - Αγρίνιο - Θέρμο.
Τρίπολη - Σπάρτη - Γύθειο.
Οδός Αεροδρομίου Αγρινίου.
Αμφιλοχία - Βόνιτσα - Λευκάδα.
Θήβα - Χαλκίδα - Αλιβέρι - Λέπουρα.
Οδός Αεροδρομίου Τανάγρας.
Λιβαδειά - Αράχοβα - Δελφοί - Άμφισσα - Λιδωρίκι - Ναύπακτος - Αντίρριο.
Αργοστόλι - Σάμη.
Αρδάνιο - Διδυμότειχο - Ορεστιάδα - Τελωνείο Καστανιών (TR).
Αλεξανδρούπολη - Αισύμη - Δέρειο - Τελωνείο Ορμενίου (BG).
Αθήνα - Σταυρός - Ραφήνα.
Ξάνθη - Εχίνος - Τελωνείο Θερμών (BG).
Αθήνα - Πειραιάς.
Δράμα - Κάτω Νευροκόπι - Τελωνείο Εξοχής (BG).
Οδός Αεροδρομίου Ελευσίνας.
Μεσορράχη - Αμφίπολη.
Οδός Αεροδρομίου Μεγάρων.
Σάμος - Λιμένας Καρλοβασίου.
Σέρρες - Σιδηρόκαστρο - Τελωνείο Προμαχώνα (BG).
Κάτω Αχαΐα - Άραξος.
Θεσσαλονίκη - Κιλκίς - Δοϊράνη
Εθνική Οδός 7 (στο σιδηροδρομικό σταθμό Νεμέας)- Νεμέα - Ψάρι - Σκοτεινή - Κανδήλα - Λεβίδι.
Οδός Αερολιμένα Μακεδονίας (Θεσσαλονίκη).
Φίχτια - Μυκήνες.
Λιμένας - Λιμενάρια Θάσου.
Άργος - Ναύπλιο - Θέατρο Επιδαύρου - Παλαιά Επίδαυρος.
Οδός Αεροδρομίου - Νέας Αγχιάλου.
Οδός Αεροδρομίου Τριπόλεως.
Λουτρόπολη Θέρμης - Μυτιλήνη - Κράτηγος
Τρίπολη - Λεβίδι Αρκαδίας - Βυτίνα - Ολυμπία - Βαρβάσαινα - Πύργος.
Καλλιμασιά - Χίος - Καρδάμυλα.
Μεγαλόπολη - Ανδρίτσαινα - Ναός Επικουρείου Απόλλωνος.
Χαλκίδα - Ιστιαία - Αιδηψός.
Οδός Αεροδρομίου Ανδραβίδας.
Άγιος Μερκούριος - Σκάλα Ωρωπού.
Οδός Αεροδρομίου Άρεως.
Άνοιξη - Καπανδρίτι - Κάλαμος - Αμφιαράεον.
Σπάρτη - Καλαμάτα - Μεσσήνη - Βελίκα - Χατζή - Πύλος.
Αθήνα - Κηφισιά - Άνοιξη - Μαραθώνας - Ραφήνα.
Σπάρτη - Μυστράς.
Ραφήνα - Πόρτο Ράφτη - Λαύριο.
Κροκεές - Μολάοι - Μονεμβασιά.
Γλυκά Νερά - Παλλήνη - Χριστούπολη - Σπάτα.
Οδός Αεροδρομίου Μαριτσών.
Σταυρός - Παιανία - Καρεκλάς - Μαρκόπουλο - Λαύριο - Προέκταση προς Κ. Ποσειδωνία - Σούνιο.
Καστέλλι - Χανιά - Ρέθυμνο - Ηράκλειο - Άγιος Νικόλαος - Σητεία.
Αθήνα - Λεωφόρος Συγγρού - Γλυφάδα - Βουλιαγμένη - Βάρκιζα - Λαγονήσι - Σαρωνίδα - Παλ. Φώκαια - Σούνιο - Προέκταση προς Κ. Ποσειδωνία - Λαύριο.
Οδός Αεροδρομίου Καστελλίου - Ανάληψη Χερσονήσσου Ηρακλείου.
Οδός Αεροδρομίου Σούδας - Χανίων.
Ρόδος - Κολύμπια - Λίνδος.
Ηράκλειο - Φαιστός - Αγία Γαλήνη.
Ηράκλειο - Κνωσός.

Κατάλογος επιπλέον εθνικών οδών σύμφωνα με το Μητρώο Εθνικών Οδών του 1998Επεξεργασία

Όνομα Περιφερειακές ενότητες που διατρέχει Σημειώσεις
(Αγία Μαρίνα - Στυλίδα - Καραβόμυλος) Φθιώτιδα Παρακάμπτεται από τον Αυτοκινητόδρομο Α.Θ.Ε. (στην Παράκαμψη Στυλίδας)
Κάθετος Άξονας Εγνατίας Οδού (Μέση - Έδεσσα) Ημαθία, Πέλλα Κατασκευασμένο το τμήμα Πατρίδα-Σ.Σ. Νάουσας. υπο μελέτη και αναβάθμιση. Υπό μελέτη και σχεδιασμό τα τμήματα Κόμβος Μέσης, Μακροχωρίου, τμήμα Σ.Σ. Νάουσας-Σκύδρα
Νέα Εθνική Οδός Αθηνών - Πατρών Αττική, Κορινθία, Αχαΐα Καταργήθηκε με την κατασκευή του Αυτοκινητόδρομου 8 (Ολυμπία Οδός)
Ενωτική Τσακώνας - Κυπαρισσίας Μεσσηνία
Ίσθμια - Αλμύρι - Νέα Επίδαυρος - Παλαιά Επίδαυρος - Λυγούριο Κορινθία, Αργολίδα
Εθνική Οδός 16 - Πολύγυρος Χαλκιδική
Βόλος- Πορταριά - Χορευτό Μαγνησία
Σχηματάρι - Αυλίδα - Χαλκίδα Βοιωτία, Ευβοία Καταργήθηκε με την κατασκευή του Αυτοκινητόδρομου 11 (Σχηματάρι - Χαλκίδα)
Παλαιό Φάληρο - Πειραιάς - Δραπετσώνα - Κερατσίνι - Σκαραμαγκάς Αττική
Λεωφόρος Βουλιαγμένης Αττική
Προπολεμική Αρίθμηση ΕΟ Τρίπολης - Πάτρας Ηλεία, Αρκαδία


Πινακίδες οδοσήμανσης σε Εθνικές ΟδούςΕπεξεργασία

Περιφερειακές οδοί της ΕλλάδαςΕπεξεργασία

Ευρωπαϊκές οδοίΕπεξεργασία

 
Πινακίδα οδοσήμανσης Π-14 Aρίθμηση διεθνών αρτηριών

Το διεθνές δίκτυο Ε-οδών είναι ένα σύστημα σύνδεσης των κύριων οδών που διασχίζουν τα ευρωπαϊκά κράτη, από το οποίο προκύπτουν ενιαίες ενδοευρωπαϊκές διαδρομές (ευρωπαϊκές οδοί, συντμ. Ε-οδοί). Η αρίθμησή τους γίνεται με το γράμμα «Ε» συνοδευόμενο από διψήφιο ή τριψήφιο αριθμό, για τη δε σήμανσή τους χρησιμοποιούνται πράσινα ορθογώνια οδικά σήματα με χαρακτηριστικά στρογγυλεμένες γωνίες.

Συνήθως μία ευρωπαϊκή διαδρομή περιλαμβάνει εθνικές οδούς διαφόρων κρατών, υπάρχουν όμως και κάποιες που περιορίζονται στο έδαφος μιας μόνο χώρας (π.χ. η Ε92 που συνδέει την Ηγουμενίτσα με το Βόλο). Συχνά επίσης δεν περιορίζονται αποκλειστικά σε χερσαία διαδρομή, αλλά συμπεριλαμβάνουν και θαλάσσια τμήματα με γέφυρες, υποθαλάσσιες σήραγγες ή τμήματα που εξυπηρετούνται από οχηματαγωγά πλοία.

Αριθμός Διαδρομή (στην Ελλάδα) Χάρτης
Α' Κλάσης
 : Ηγουμενίτσα - Πρέβεζα   Υποθαλάσσια σήραγγα Πρέβεζας - Ακτίου     : Άκτιο - Αμφιλοχία    : Αγρίνιο - Μεσολόγγι - Αντίρριο    Γέφυρα Ρίου-Αντιρρίου     : Πάτρα - Πύργος - Καλό Νερό-Τσακώνα - Καλαμάτα  
Σημείωσεις:
  1. Όταν ολοκληρωθεί η Αμβρακία Οδός θα αντικαταστήσει την Εθνική Οδό 42.
 : Νίκη - Φλώρινα       : Φλώρινα - Πτολεμαΐδα       : Πτολεμαΐδα - Κοζάνη       : Κοζάνη - Ελασσόνα - Λάρισα - Φάρσαλα - Δομοκός - Λαμία      : Άμφισσα - Ναύπακτος - Αντίρριο    Γέφυρα Ρίου-Αντιρρίου       : Πάτρα - Κόρινθος       : Τρίπολη - Καλαμάτα                : Κίσσαμος - Χανιά  
Σημείωσεις:
  1. Όταν ολοκληρωθεί ο Αυτοκινητόδρομος 27 θα αντικαταστήσει την Εθνική Οδό 3 στο τμήμα Φλώρινα-Πτολεμαΐδα.
  2. Όταν ολοκληρωθέι ο Βόρειος Οδικός Άξονας Κρήτης θα αντικαταστήσει την Εθνική Οδό 90.
  3. Η Οδός Κεντρικής Ελλάδας αναφέρεται συχνά και ως Ε65, παρόλο που δεν υπάρχει τμήμα της στην αρτηρία.
 : Εύζωνοι - Θεσσαλονίκη - Κατερίνη - Λάρισα - Βόλος - Λαμία - Θήβα - Αθήνα                : Χανιά - Ρέθυμνο - Ηράκλειο - Άγιος Νικόλαος - Σητεία  
Σημείωση: Όταν ολοκληρωθεί ο Βόρειος Οδικός Άξονας Κρήτης θα αντικαταστήσει την Εθνική Οδό 90.
 : Προμαχώνας - Σέρρες - Κόμβος (24) με την Εγνατία Οδό στον Λαγκαδά  
 : Αλεξανδρούπολη (Κόμβος (43) με την Εγνατία Οδό στις Φέρες) - Σουφλί - Διδυμότειχο - Ορεστιάδα - Καστανιές - Ορμένιο  
 : Κρυσταλλοπηγή - Φλώρινα - Άρνισσα - Έδεσσα - Γιαννιτσά - Γέφυρα - Θεσσαλονίκη - Σέρρες - Νέα Ζίχνη - Καβάλα  
Σημείωση: Όταν ολοκληρωθεί ο Κάθετος Καβάλα-Εξοχή θα αντικαταστήσει την Εθνική Οδό 2 στο τμήμα Σέρρες - Καβάλα
 : Ηγουμενίτσα - Ιωάννινα - Γρεβενά - Κοζάνη - Βέροια - Θεσσαλονίκη - Καβάλα - Ξάνθη - Κομοτηνή - Αλεξανδρούπολη - Κήποι Έβρου  
 : Ηγουμενίτσα - Ιωάννινα - Μέτσοβο - Καλαμπάκα    : Τρίκαλα - Λάρισα    : Βελεστίνο    : Βόλος  
 : Κόρινθος - Μέγαρα       : Ελευσίνα - Αθήνα - Μαρκόπουλο (Αεροδρόμιο «Ελευθέριος Βενιζέλος»)  
Β' Κλάσης
 : Ιωάννινα - Καρυές - Καλπάκι       : Κτίσματα (Κακαβιά)
Σημείωση: Όταν ολοκληρωθεί η Ιόνια Οδός θα αντικαταστήσει την Εθνική Οδό 20 και την Εθνική Οδό 22.
 : Ιωάννινα - Αμβρακία
Υποθαλάσσια σήραγγα Πρέβεζας - Ακτίου        : Άκτιο - Αμφιλοχία              Αγρίνιο        : Αγρίνιο - Καρπενήσι - Λαμία
Σημείωσεις:
  1. Όταν ολοκληρωθεί η Αμβρακία Οδός θα αντικαταστήσει την Εθνική Οδό 42.
  2. Όταν ολοκληρωθεί ο Αυτοκινητόδρομος 14 θα αντικαταστήσει την Εθνική Οδό 38.
 : Τρίπολη - Σπάρτη - Γύθειο
 : Ελευσίνα - Οινόη - Θήβα
Σημείωση: Όταν ολοκληρωθεί ο Αυτοκινητόδρομος 13 θα αντικαταστήσει την Εθνική Οδό 3.

Επαρχιακές οδοίΕπεξεργασία

Επαρχιακές οδοί, σύμφωνα με το Νόμο 3155 του 1955, ονομάζονται οι οδοί της χώρας που δεν έχουν οριστεί ως Εθνικές ή Δημοτικές/Κοινοτικές.[26] Σύμφωνα με προεδρικό διάταγμα του 1993, το Επαρχιακό οδικό δίκτυο χωρίζεται σε δύο κατηγορίες:[27]

  1. Πρωτεύον Επαρχιακό Οδικό Δίκτυο είναι το τμήμα εκείνο του Επαρχιακού Οδικού Δικτύου που συνδέει αστικά κέντρα με το Εθνικό Οδικό Δίκτυο, καθώς και περιοχές με αρχαιολογικό, τουριστικό, ιστορικό ή αναπτυξιακό ενδιαφέρον.
  2. Δευτερεύον Επαρχιακό Οδικό Δίκτυο είναι το τμήμα εκείνο του Επαρχιακού Οδικού Δικτύου που συνδέει Δήμους ή Κοινότητες εκτός της Πρωτεύουσας του Νομού (σήμερα Περιφερειακή Ενότητα) μεταξύ τους.[28]

Δρόμοι Αγίου ΌρουςΕπεξεργασία

Στο Άγιο Όρος, μόνο ένας δρόμος θεωρείται κύριος, η αμαξιτή οδός Δάφνης-Καρυών-Ιβήρων, η οποία θεωρείται "καλύπτουσα απολύτως τας ανάγκας του Αγ. Όρους, ώστε να περριττεύη πάσα διάνοιξις άλλης αρτηρίας". Η οδός αυτή, "τελεί υπό την άμεσον επιτήρησιν της Ι. Κοινότητος" και διανοίχτηκε το 1963. Οι υπόλοιποι δρόμοι είναι χωμάτινοι δασόδρομοι, και εξυπηρετούν τις μονές και τα λοιπά μοναστικά ιδρύματα (εξαρτήματα μονών, δηλ. σκήτες, κελιά, καθίσματα και ησυχαστήρια) της χερσονήσου. Δεν υπάρχει δρόμος που να συνδέει την χερσόνησο με την υπόλοιπη χώρα. [29]

ΠαραπομπέςΕπεξεργασία

  1. «Ο ασφαλής, σύγχρονος αυτοκινητόδρομος μειώνει τον χρόνο ταξιδιού από την Αθήνα στη Θεσσαλονίκη-Έργα». ec.europa.eu. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 3 Ιουνίου 2019. Ανακτήθηκε στις 14 Μαΐου 2020. 
  2. «ΕΓΝΑΤΙΑ ΟΔΟΣ Α.Ε.». www.egnatia.eu. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 26 Οκτωβρίου 2019. Ανακτήθηκε στις 14 Μαΐου 2020. 
  3. «Παρουσίαση Έργου Ολυμπίας Οδού - Olympia Odos». www.olympiaodos.gr. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 6 Φεβρουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 14 Μαΐου 2020. 
  4. ppandp. «Περιγραφή – ΝΕΑ ΟΔΟΣ». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 18 Απριλίου 2018. Ανακτήθηκε στις 14 Μαΐου 2020. 
  5. 5,0 5,1 «ΕΓΝΑΤΙΑ ΟΔΟΣ Α.Ε.». www.egnatia.eu. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 3 Αυγούστου 2018. Ανακτήθηκε στις 23 Ιουλίου 2018. 
  6. «Χάρτης». www.aegeanmotorway.gr. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 16 Ιουλίου 2018. Ανακτήθηκε στις 23 Ιουλίου 2018. 
  7. 7,0 7,1 ppandp. «Χάρτης – ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΟΔΟΣ». www.kentrikiodos.gr. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 1 Αυγούστου 2018. Ανακτήθηκε στις 23 Ιουλίου 2018. 
  8. 8,0 8,1 «Χάρτης - ΝΕΑ ΟΔΟΣ». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 18 Απριλίου 2018. 
  9. Καραγιάννης, Νίκος (28 Σεπτεμβρίου 2018). «Εγνατία Οδός: Οριστικά στο αντικείμενο η αναβάθμιση σε αυτοκινητόδρομο του Χαλάστρα-Πολύκαστρο». Ypodomes.com. Ανακτήθηκε στις 31 Οκτωβρίου 2020. 
  10. «Αυτοκινητόδρομος Ε65: Κυρώθηκε από τη Βουλή το Λαμία-Ξυνιάδα, το έργο ξεκινά - ypodomes.com». www.ypodomes.com. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 29 Δεκεμβρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 26 Δεκεμβρίου 2018. 
  11. Οδός, http://www.aodos.gr, Αττική. «Αττική Οδός». www.aodos.gr. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 25 Ιουλίου 2018. Ανακτήθηκε στις 23 Ιουλίου 2018. 
  12. Interactive, Pegasus. «ΜΟΡΕΑΣ Α.Ε.». www.moreas.com.gr. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 21 Ιουλίου 2018. Ανακτήθηκε στις 23 Ιουλίου 2018. 
  13. «Ολυμπία Οδός Α8, Αθηνών-Πατρών - Olympia Odos». www.olympiaodos.gr. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2 Αυγούστου 2018. Ανακτήθηκε στις 23 Ιουλίου 2018. 
  14. «Η Εταιρεία – OAKAE». Ανακτήθηκε στις 19 Ιουλίου 2020. 
  15. Παλαιότερα, την συντήρησή και λειτουργία του είχε αναλάβει η Ειδική Υπηρεσία Δημοσίων Έργων ΕΥΔΕ ΒΟΑΚ, μέχρι τον Ιούνιο του 2013
  16. Κουκλάκης, Περικλής. «Αυτή είναι η μελέτη για τον νέο αυτοκινητόδρομο από Χανιά μέχρι Άγιο Νικόλαο | Τι περιλαμβάνει ο νέος ΒΟΑΚ | Photos | Zarpanews». www.zarpanews.gr. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 18 Μαρτίου 2018. Ανακτήθηκε στις 19 Μαρτίου 2018. 
  17. 17,0 17,1 «Διεθνής διαγωνισμός για τα ηλεκτρονικά διόδια - Ειδήσεις - νέα - Το Βήμα Online». Ειδήσεις - νέα - Το Βήμα Online. 2018-04-04. http://www.tovima.gr/2018/04/04/finance/diethnis-diagwnismos-gia-ta-ilektronika-diodia/. Ανακτήθηκε στις 2018-09-18. 
  18. 18,0 18,1 «Στη Β`φάση ο διαγωνισμός για τα ηλεκτρονικά διόδια πέρασαν όλα τα σχήματα - ypodomes.com». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2018-11-23. https://web.archive.org/web/20181123033829/https://www.ypodomes.com/index.php/autokinitodromoi/astikoi/attiki-odos/item/48757-sti-v-fasi-o-diagonismos-gia-ta-ilektronika-diodia-perasan-ola-ta-sximata. Ανακτήθηκε στις 2018-09-18. 
  19. «Νέα παράταση, στις 6 Μαρτίου η αποσφράγιση των προσφορών για τα ηλεκτρονικά διόδια - ypodomes.com». www.ypodomes.com. Ανακτήθηκε στις 6 Φεβρουαρίου 2019. [νεκρός σύνδεσμος]
  20. «ΑΚΤΩΡ και ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ πέρασαν στην τελική φάση για τα ηλεκτρονικά διόδια, ποιο σχήμα δεν συνέχισε - ypodomes.com». www.ypodomes.com. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2 Μαΐου 2019. Ανακτήθηκε στις 3 Μαΐου 2019. 
  21. 21,0 21,1 21,2 «GRITS: Το νέο σύστημα ηλεκτρονικών διοδίων με ένα πομποδέκτη για όλους τους αυτοκινητόδρομους». Ypodomes.com. 28 Μαΐου 2020. Ανακτήθηκε στις 2 Ιουνίου 2020. 
  22. 22,0 22,1 22,2 Ολγα, Κλώντζα (1 Νοεμβρίου 2019). «Ηλεκτρονικά διόδια : Νέος διαγωνισμός εντός 6μήνου - Ερχεται ενιαίο e-pass». Ειδήσεις - νέα - Το Βήμα Online. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2 Νοεμβρίου 2019. Ανακτήθηκε στις 3 Νοεμβρίου 2019. 
  23. «Συμφωνία παραχωρησιούχων για ενιαίο e-pass σε όλους τους αυτοκινητόδρομους, του Γιώργου Λιάλιου | Kathimerini». www.kathimerini.gr. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 5 Νοεμβρίου 2019. Ανακτήθηκε στις 9 Μαΐου 2020. 
  24. «Διέλευση από όλους τους αυτοκινητοδρόμους με έναν πομποδέκτη, του Γιώργου Λιάλιου | Kathimerini». www.kathimerini.gr. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 14 Μαΐου 2020. Ανακτήθηκε στις 9 Μαΐου 2020. 
  25. Καραγιάννης, Νίκος (4 Νοεμβρίου 2020). «Με ένα πομποδέκτη από σήμερα στους αυτοκινητόδρομους, τι πρέπει να κάνετε και τι όχι». Ypodomes.com. Ανακτήθηκε στις 20 Νοεμβρίου 2020. 
  26. «Νόμος 3155/1955 - ΦΕΚ 63/Α/14-03-1955». Τράπεζα Πληροφοριών Νομοθεσίας | e-nomothesia.gr. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 14 Δεκεμβρίου 2016. Ανακτήθηκε στις 1 Δεκεμβρίου 2019. 
  27. «Προεδρικό Διάταγμα 347/1993 - ΦΕΚ 146/Α/2-9-1993 - ΣΥΓΚΟΙΝΩΝΙΕΣ - ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ». www.e-nomothesia.gr. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 14 Δεκεμβρίου 2016. Ανακτήθηκε στις 5 Σεπτεμβρίου 2019. 
  28. «ΝΟΜΟΣΚΟΠΙΟ». www.technologismiki.com. Ανακτήθηκε στις 5 Σεπτεμβρίου 2019. 
  29. Χαραλαμπόπουλος, Ιωάννης (12 Απριλίου 1983). «Περί εισαγωγής αυτοκινήτων εν Αγίω Όρει και διανοίξεως δασοδρόμων εν Αυτώ». Εφημερίς της Κυβερνήσεως (Καρυαί) (Β-180): 2. http://www.et.gr/idocs-nph/search/pdfViewerForm.html?args=5C7QrtC22wGFk_abAsP7xndtvSoClrL8ogwUOGs3KFt5MXD0LzQTLf7MGgcO23N88knBzLCmTXKaO6fpVZ6Lx3UnKl3nP8NxdnJ5r9cmWyJWelDvWS_18kAEhATUkJb0x1LIdQ163nV9K--td6SIudyoaMf6kNRfQxRnE56v2G_n44h75LfsDW4s1-wM-ZgH. «Υπουργική Απόφαση 7611.1./1/ΑΣ.188/1983 της 9-5-1982». 

ΠηγέςΕπεξεργασία

  • Βασιλικό Διάταγμα της 9-8-1955 Περί καθορισμού των Εθνικών οδών κατά τις διατάξεις του νόμου 3155/1955 "περί κατασκευής και συντηρήσεως οδών" , (ΦΕΚ 222/τ. Α'/20-08-1955).
  • ΦΕΚ 47/τ. Α'/8.2.1956 Περί Καθορισμού των Επαρχιακών Οδών των Νομών του Κράτους κατά τις διατάξεις του Νόμου 3155/1955 (ΦΕΚ 63/Α)
  • ΦΕΚ 319/τ. Β'/1963 αριθμ. Γ. 25871/9-7-1963 Απόφαση Υπουργού Δημοσίων Έργων, Περί αριθμήσεως εθνικών οδών
  • ΦΕΚ 546/τ. Β'/11-12-1963, αριθμ. Γ. 43198/29-11-1963 Απόφαση Υπουργού Δημοσίων Έργων, Περί αριθμήσεως εθνικών οδών
  • ΦΕΚ 180/τ. Β'/12-4-1983, Υπουργική Απόφαση 7611.1./1/ΑΣ.188/1983 της 9-5-1982, Περί εισαγωγής αυτοκινήτων εν Αγίω Όρει και διανοίξεως δασοδρόμων εν Αυτώ
  • ΦΕΚ 664/τ .Β'/1995, Κατάταξη του Εθνικού Οδικού Δικτύου Πελοποννήσου σε βασικό (Πρωτεύον), Δευτερεύον και Τριτεύον
  • ΦΕΚ 800/τ. Β'/1995, Κατάταξη του Εθνικού Οδικού Δικτύου Πελοποννήσου σε βασικό (Πρωτεύον), Δευτερεύον και Τριτεύον
  • ΦΕΚ 735/τ. Β'/28-8-1995, Κατάταξη του Εθνικού Οδικού Δικτύου Περιφερειών Κρήτης, Βορείου & Νοτίου Αιγαίου και Ιονίων Νήσων σε βασικό (Πρωτεύον), Δευτερεύον και Τριτεύον Εθνικό Οδικό Δίκτυο
  • ΦΕΚ 293/τ. Β'/1995 Περί Ανακατάταξης Επαρχιακού Οδικού Δικτύου των Νομών της Χώρας
  • ΦΕΚ 30/τ .Β'/1996 Κατάταξη Εθνικών Οδών Περιφερειών Αττικής, Στερεάς Ελλάδας, Θεσσαλίας, Ηπείρου, Μακεδονίας και Θράκης σε βασικό (Πρωτεύον), Δευτερεύον και Τριτεύον Εθνικό Οδικό Δίκτυο
  • ΦΕΚ 582/τ. ΑΑΠ/2008, Χαρακτηρισμός νέων οδικών αξόνων
  • ΦΕΚ 2631/τ. Β'/2008, Κωδικοποίηση και αρίθμηση του Ελληνικού Διευρωπαϊκού Οδικού Δικτύου

Εξωτερικοί σύνδεσμοιΕπεξεργασία